Kategori: Bülten

21/9/2006 tarihli ve 5544 sayılı Meslekî Yeterlilik Kurumu ile İlgili Düzenlemeler Hakkında Kanun 7 Ekim 2006 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiş olup 1. Maddesinde Kanun’un amacı ve kapsamı; ulusal ve uluslararası meslek standartlarını temel alarak, teknik ve meslekî alanlarda ulusal yeterliliklerin esaslarını belirlemek; denetim, ölçme ve değerlendirme, belgelendirme ve sertifikalandırmaya ilişkin faaliyetleri yürütmek için gerekli ulusal yeterlilik sistemini kurmak ve işletmek üzere Meslekî Yeterlilik Kurumunun kurulması, çalışma usûl ve esaslarının belirlenmesi ile ulusal yeterlilik çerçevesiyle ilgili hususların düzenlenmesini sağlamak olarak belirlenmiştir.

Kanunun 2. Maddesinde, bu Kanunla kendisine verilen görevleri yerine getirmek ve Kanunda belirtilen hususlar dışında özel hukuk hükümlerine tâbi olmak üzere, kamu tüzel kişiliğini haiz, idarî ve malî özerkliğe sahip ve özel bütçeli, kısa adı MYK olan Meslekî Yeterlilik Kurumunun kurulduğu belirtilmiştir.

Kanun’un müteakip maddelerinde ise; Kurumun görev ve yetkileri tanımlanmış, Kurumun organlarının nelerden oluştuğu, organların ve hizmet birimlerinin görevleri belirlenmiştir.

Akabinde, Kurum tarafından görevlendirilen kurum ve kuruluşlarca hazırlanan meslek standartlarının ulusal meslek standardı olarak kabul edilebilmesi için gerekli incelemeyi yaparak Yönetim Kurulunun onayına sunmak üzere sektör komitelerinin kurulacağı; Sektör komitelerinin Millî Eğitim Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Yükseköğretim Kurulu, meslekle ilgili diğer bakanlıklar, işçi ve işveren kuruluşları, meslek kuruluşları ve Kurumun birer temsilcisinden oluşacağı, ayrıca çalışmalara üniversitelerin ilgili bölümlerinden öğretim üyelerinin de danışman olarak davet edilebileceği, sektör komitelerinin kurulması ve çalışmaları ile ilgili usûl ve esasların yönetmelikle belirleneceği hüküm altına alınmıştır.

Kanun’un  Ulusal meslek standartlarının hazırlanması ve yürürlüğe konulması başlıklı 21. Maddesinde;

– Meslek standartları, Kurum tarafından görevlendirilen kurum ve kuruluşlara hazırlatılır. Meslek standartları, meslekî yeterlilik düzeyleri ile ilgili uluslararası belgelere uygun olmak zorundadır. Bu standartlar sektör komitelerinde incelenir ve uygun bulunanlar Yönetim Kuruluna sunulmak üzere Başkanlığa verilir.

– Yönetim Kurulu tarafından onaylanan meslek standartları Resmî Gazetede yayımından sonra ulusal meslek standardı niteliğini kazanır.

– Yürürlükte olan meslek standartları en geç beş yılda bir yeniden değerlendirilir. Gerekli görülen meslek standartları, standart hazırlama usûlüne göre yenilenir. Değişikliklerin kabulü ve yayımlanması ikinci fıkrada belirtilen usûle tâbidir.

Hükmüne yer verilmiştir.

Diğer taraftan 23 Nisan 2015 tarih ve 29335 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan (İş Sağlığı Ve Güvenliği Kanunu İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile) 5544 sayılı Kanuna aşağıdaki ek madde eklenmiştir.

“EK MADDE 1 – (1) Tehlikeli ve çok tehlikeli işlerden olup, Kurumca standardı yayımlanan ve Bakanlıkça çıkarılacak tebliğlerde belirtilen mesleklerde, tebliğin yayım tarihinden itibaren on iki ay sonra bu Kanunda düzenlenen esaslara göre meslekî yeterlilik belgesine sahip olmayan kişiler çalıştırılamaz. 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununa göre ustalık belgesi almış olanlar ile Millî Eğitim Bakanlığına bağlı meslekî ve teknik eğitim okullarından ve üniversitelerin meslekî ve teknik eğitim veren okul ve bölümlerinden mezun olup, diplomalarında veya ustalık belgelerinde belirtilen bölüm, alan ve dallarda çalıştırılanlar için meslekî yeterlilik belgesi şartı aranmaz.

(2) Bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşlarının görev alanlarını ilgilendiren mevzuatta bu maddede belirtilen hususlara ilişkin gerekli düzenlemeler bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren on iki ay içinde yapılır.

(3) Birinci fıkraya ilişkin denetimler iş müfettişlerince yapılır. Birinci fıkrada belirtilen hükümlere aykırı davranan işveren veya işveren vekillerine Çalışma ve İş Kurumu il müdürü tarafından her bir çalışan için beş yüz Türk lirası idari para cezası verilir. Bu Kanuna göre verilen idari para cezaları tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir.”

Bu defa yukarıda metni yer alan 21/9/2006 tarihli ve 5544 sayılı Meslekî Yeterlilik Kurumu ile İlgili Düzenlemeler Hakkında Kanunun ek 1 inci maddesine dayanılarak tehlikeli ve çok tehlikeli işlerden olup, çalışanlar için Meslekî Yeterlilik Kurumu Meslekî Yeterlilik Belgesi zorunluluğu getirilen meslekleri belirlemek ve yayımını sağlamak amacıyla (Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından) hazırlanan Meslekî Yeterlilik Kurumu Meslekî Yeterlilik Belgesi Zorunluluğu Getirilen Mesleklere İlişkin Tebliğ (Sıra No: 2019/1) 3 Ekim 2019 tarih ve 30907 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak bu tarihten geçerli olmak üzere yürürlüğe girmiştir.

Tebliğin ilgili bölümleri aşağıdaki gibidir;

“Belge zorunluluğu

MADDE 3 – (1) Tehlikeli ve çok tehlikeli işlerden olup, Meslekî Yeterlilik Kurumu tarafından standardı yayımlanan ve ekteki listede belirtilen mesleklerde, Meslekî Yeterlilik Kurumu Meslekî Yeterlilik Belgesine sahip olmayan kişiler bu Tebliğin yayımı tarihinden itibaren on iki ay sonra çalıştırılamazlar.

(2) 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununa göre ustalık belgesi almış olanlar ile Millî Eğitim Bakanlığına bağlı meslekî ve teknik eğitim okullarından ve üniversitelerin meslekî ve teknik eğitim veren okul ve bölümlerinden mezun olup, diplomalarında veya ustalık belgelerinde belirtilen bölüm, alan ve dallarda çalıştırılanlar için birinci fıkradaki belge şartı aranmaz.

Yaptırımlar

MADDE 4 – (1) 3 üncü maddeye ilişkin denetimler iş müfettişlerince yapılır. Bu Tebliğ hükümlerine aykırı davranan işveren veya işveren vekilleri hakkında 5544 sayılı Kanunun ek 1 inci maddesinin üçüncü fıkrası hükümleri uygulanır.”

Anlaşılacağı üzere, tehlikeli ve çok tehlikeli işlerden olup, Mesleki Yeterlilik Kurumu tarafından standardı yayımlanan ve (Tebliğ Eki listede yer alıp) aşağıdaki tabloda listede belirtilen mesleklerde, bu Tebliğin yayımı tarihinden itibaren 12 ay sonra, “Meslekî Yeterlilik Kurumu Meslekî Yeterlilik Belgesi”ne sahip olmayan kişiler çalıştırılamayacaklardır.

Ancak, 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununa göre ustalık belgesi almış olanlar ile Millî Eğitim Bakanlığına bağlı meslekî ve teknik eğitim okullarından ve üniversitelerin meslekî ve teknik eğitim veren okul ve bölümlerinden mezun olup, diplomalarında veya ustalık belgelerinde belirtilen bölüm, alan ve dallarda çalıştırılanlar için belge şartı aranmayacaktır.

Tebliğ eli liste aşağıdaki gibi olup ekleriyle birlikte Tebliğ metni ekteki gibidir.

MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi Zorunluluğu Getirilen Meslekler Listesi
SIRA NO	ULUSAL YETERLİLİK KODU	ULUSAL YETERLİLİK ADI	SEVİYESİ
1.	IIUY0004-5	AĞIR VASITA TECRÜBE SÜRÜCÜSÜ	Seviye 5
2.	I2UY0071-3	ARMÜRLÜ DOKUMA KUMAŞ DESEN HAZIRLAMA ELEMANI	Seviye 3
3.	I2UY0072-4	ARMÜRLÜ DOKUMA KUMAŞ DESİNATÖRÜ	Seviye 4
4.	I2UY01I1-3	AY AKÇI(DERİ/KÜRK HAZIR GİYİM)	Seviye 3
5.	I2U YO 116-4	DERİ İŞLENTİ OPERATÖRÜ	Seviye 4
6.	13UY0148-3	HADDECİ	Seviye 3
7.	13UY0148-4	HADDECİ	Seviye 4
8.	IIUY0038-4	İPLİK OPERATÖRÜ	Seviye 4
9.	15UY0218-2	İŞARETÇİ	Seviye 2
10.	I2UY0073-3	JAKARLI DOKUMA KUMAŞ DESEN HAZIRLAMA ELEMANI	Seviye 3
11.	I2UY0074-4	JAKARLI DOKUMA KUMAŞ DESİNATÖRÜ	Seviye 4
12.	I5UY0234-3	KARTONPİYER UYGULAYICISI	Seviye 3
13.	12UY0113-4	KESİMCİ (DERİ/KÜRK HAZIR GİYİM)	Seviye 4
14.	I2UY0115-3	KESİMCİ (SARACİYE)	Seviye 3
15.	12UY0088-3	LİMAN FORKLİFT OPERATÖRÜ	Seviye 3
16.	12UY0064-3	LİMAN SAHA İSTİF MAKİNELERİ OPERATÖRÜ (CRS VE ECS)	Seviye 3
17.	12U YO 112-4	MODEL MAKİNECİ (DERİ/KÜRK HAZIR GİYİM)	Seviye 4
18.	12UY0077-5	OTOMASYON SİSTEMLERİ PROGRAMCISI	Seviye 5
19.	14UY0193-4	OTOMOTİV KONTROL. TEST VE AYAR İŞÇİSİ	Seviye 4
20.	I3UY0120-4	TARİHİ ESER KORUMA VE RESTORASYON ELEMANI	Seviye 4
21.	13UY0120-5	TARİHİ ESER KORUMA VE RESTORASYON ELEMANI	Seviye 5
22.	I4ÜY02Ö0-3	TAŞLAMA TEZGÂH İŞÇİSİ	Seviye 3
23.	14UY0200-4	TAŞLAMA TEZGÂH İŞÇİSİ	Seviye 4
24.	12UY0089-4	YÜKSEK GERİLİM KABLO AKSESUARLARI MONTAJCISI	Seviye 4
25.	12UY0090-4	YÜKSEK GERİLİM TEÇHİZATI TEST ELEMANI	Seviye 4
26.	12UY0090-5	YÜKSEK GERİLİM TEÇHİZATI TEST ELEMANI	Seviye 5

 

Bilindiği üzere 26 Kasım 2016 tarihinde yayımlanan 2016/9495 sayılı Yatırımlara Proje Bazlı Devlet Yardımı Verilmesine İlişkin Karar ile Ülkemizin mevcut durumda veya gelecekte ortaya çıkabilecek kritik ihtiyaçlarını karşılayacak, arz güvenliğini sağlayacak, dışa bağımlılığını azaltacak, teknolojik dönüşümünü gerçekleştirecek, yenilikçi, Ar-Ge yoğun ve yüksek katma değerli yatırımların proje bazlı olarak desteklenmesi hedeflenmiştir.

Bu defa 02 Ekim 2019 Tarih ve 30906 sayılı Resmi Gazete’de “Yatırımlara Proje Bazlı Devlet Yardımı Verilmesine İlişkin Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar (Karar Sayısı: 1593)” ile bahsi geçen 2016/9495 sayılı Karar’da değişiklik yapılmış olup buna göre;

1)  1593 Kararın 1’inci maddesiyle, 2016/9495 sayılı Kararın “Diğer hükümler” başlıklı 12’nci maddesinin 4’üncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Eski Hali	Yeni Hali
Diğer Hükümler MADDE 12	Diğer Hükümler MADDE 12
(1)… …. (4) Destek Kararı ile hibe desteğinden yararlandırılması öngörülen projeler için yatırımın başlangıç tarihini müteakip yatırımcıların, ilgili Kararda belirtilen süre ve limitlere uymak koşuluyla, Mayıs ve Kasım aylarında teşvik belgesi kapsamı sabit yatırım harcamalarını yeminli mali müşavir raporu ile Bakanlığa ibraz etmeleri halinde, söz konusu harcamalar Destek Kararı kapsamında değerlendirilerek tespit edilen hibe destek tutarı yatırımcıların hesabına aktarılır.	(1)… …. (4) Hibe desteği, ilgili Destek Kararı ve bu Kararın uygulanmasına ilişkin Tebliğde belirlenen usul ve esaslara göre uygulanır.

 

Yapılan bu değişiklik sonrası, hibe desteği, ilgili Destek Kararı ve bu Kararın uygulanmasına ilişkin yayımlanacak Tebliğ ile belirlenecek usul ve esaslara göre uygulanacaktır.

 

2) 1593 Kararın 2’inci maddesiyle, 2016/9495 sayılı Karar’a aşağıdaki Ek Madde eklenmiştir.

 

“EK MADDE 1- (1) Bu Karar kapsamında değerlendirilen asgari 5 Milyar TL sabit yatırım tutarında ve komple yeni yatırım niteliğindeki yatırım projelerine ilişkin olarak; 5/6/2003 tarihli ve 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanununda tanımlanan yatırımcılar ile özel hukuka tabi yatırım proje sözleşmesi imzalamaya Bakan yetkilidir. Sözleşme kapsamında diğer bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşlarının görev alanına giren iş ve işlemler, sorumlu kurum ve kuruluşlar tarafından ilgili mevzuatı çerçevesinde öncelikli olarak yerine getirilir. Söz konusu iş ve işlemlerin izlenmesi ve koordinasyonundan Bakanlık sorumludur.”

Karara eklenen ek madde ile, 5 milyar TL sabit yatırım tutarlı yabancı yatırımcılar için yatırım proje sözleşmesi imzalanmasında Bakan yetkilendirilmiş olup söz konusu iş ve işlemlerin izlenmesi ve koordinasyonundan da Bakanlık sorumlu tutulmuştur.

Buna göre, hibe desteğinden yararlandırılacak, asgari 5 milyar lira sabit yatırım tutarında ve komple yeni yatırım niteliğindeki yatırım projelerine ilişkin olarak, Doğrudan Yabancı Yatırımcılar Kanunu’nda tanımlanan yatırımcılar ile özel hukuka tabi yatırım proje sözleşmelerini Sanayi ve Teknoloji Bakanı imzalayabilecektir.

 

Bilindiği üzere, 2007/13033 sayılı Karar’a ekli;

–  I sayılı listede yer alan teslim ve hizmetler için % 1,

– II sayılı listede yer alan teslim ve hizmetler için % 8,

– Bu listelerde yer almayanlar için % 18

oranında KDV uygulanmaktadır.

02.10.2019 Tarih ve 30906 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1594 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı ile, 2007/13033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan “Mal ve Hizmetlere Uygulanacak Katma Değer Vergisi Oranlarının Tespitine İlişkin Karar”a ekli (II) sayılı listenin  “B) DİĞER MAL VE HİZMETLER”  bölümüne eklenen  32. Sıra ile, aşağıda sayılan bazı avukatlık hizmetlerinin teslimindeki KDV oranı, 2 Ekim 2019 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere  % 18’den % 8’e indirilmiştir.

Bu şekilde KDV oranı indirilen avukatlık hizmetleri aşağıdaki gibidir;

-Aile mahkemeleri, tüketici mahkemeleri ve çocuk mahkemelerinin görev alanına giren davalar ve işleri ile ilgili avukatlık hizmetleri,

-Vesayet davaları ve işleri ile ilgili avukatlık hizmetleri,

– Bu davalara bağlı kanun yolları; iş uyuşmazlıklarında dava şartı olarak arabuluculuk ile bunlara bağlı ilamlı icra takipleri kapsamında verilen avukatlık hizmetleri.

Buna göre, yukarıda yer alan avukatlık hizmetlerinde KDV oranı % 8 olarak uygulanacak,  yukarıda yer alanların dışında kalan avukatlık hizmetleri için ise KDV oranı eskiden olduğu gibi %18 olarak (genel oranda) uygulanacaktır.

Bazı avukatlık hizmetlerinin tesliminde yapılan bu düzenleme, başta Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler olmak üzere benzeri hizmet sunan diğer serbest meslek mensuplarında da haklı bir beklenti oluşturmuştur. Nitekim emek ve beyin gücüne dayalı olarak üretilen müşavirlik hizmetinin maliyeti oluşurken yeterince KDV yüklenilemediği için teslim bedeli üzerinden hesaplanan KDV kimi zaman olduğu gibi ödenecek vergiye dönüşmekte bu da emek yoğun sektörlerde aşırı vergi yükü oluşturmaktadır. O sebeple bu tür bir düzenlemenin sadece bir meslek grubuna ve sadece belirli hizmetlere değil benzeri hizmetleri sunan tüm serbest meslek erbaplarına getirilmesi daha adil olacaktır.

Özellikle konomik kriz dönemlerinde finansman sıkıntısı çeken mükellefler  başta maliye olmak üzere kamu kurumlarına olan vergi vb yükümlülüklerini erteleme yoluna gitmekte bu suretle vadesinde ödemeyerek kamuya olan borçlarını alternatif finansman kaynağı olarak kulanmaktadırlar.

Kamuya olan borçların normal vadesinde ödenmeyerek alternatif finansman kaynağı olarak kullanılmasının  önüne geçilebilmek için bu borçların vadesinde ödenmemesi halinde uygulanmakta olan gecikme zammı oranı artırılarak piyasa faiz oranlarına eşitlenmekte ve mükellefler tarafından  kamuya olan borçların normal vadesinde ödenmeyerek ertelenmesinin avantajı ortadan kaldırılmaktadır.

Nitekim 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51. Maddesi hükmüne göre, amme alacağının vadesinde ödenmeyen kısmına vadenin bitim tarihinden itibaren her ay için ayrı ayrı belirlenen oranda gecikme zammı uygulanmakta, ay kesirlerine isabet eden gecikme zammı ise günlük olarak hesap edilmektedir.

01.12.2000 Tarihine kadar aylık % 6 olarak uygulanmakta olan bu oran, o tarihten itibaten peyder pey %1.40’a kadar düşürülmüş, 05.09.2018 tarihinden geçerli olmak üzere uzunca bir aradan sonra ilk defa artırılarak %2’ye yükseltilmiştir.

Akabinde 29.06.2019 tarihli ve 30816 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1266 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı ile 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51. Maddesinde yer alan ve aylık % 2 olarak uygulanmakta olan gecikme zammı oranı, 1 Temmuz 2019 tarihinden itibaren aylık % 2,5’e yükseltilmiştir.

Bu defa 02 Ekim 2019 tarih ve 30906 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1592 sayılı Karar ile  gecikme zammı oranı, 2/10/2019 tarihinden geçerli olmak üzere yeniden %2’ye indirilmiştir.

Bunun yanı sıra sadece gecikme zammı oranı değil bu orana bağlı olarak yine 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 112. Maddesinde düzenlenen gecikme faizi oranı ile 371. Maddesinde düzenlenen pişmanlık zammı oranı da 2 Ekim 2019 tarihinden geçerli olmak üzere aylık % 2 olmuştur.

4 Eylül 2018 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ ile ihracat bedellerinin yurda getirilmesine ilişkin usul ve esaslar yeniden düzenlenerek, bu tarihten itibaren 6 ay süreyle geçerli olmak üzere, ihracat bedellerin %80’nin yurda getirilmesinin tekrar zorunlu hale getirilmiş akabinde bu süre 04.03.2020 tarihine kadar uzatılmıştı.

Tebliğde genel olarak bu zorunluluğa ilişkin usul ve esaslara yönelik düzenlemelere yer verilmiş, ilaveten;

– Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın Tebliğin tatbikatını temin etmek amacıyla gerekli göreceği her türlü tedbiri almaya, haklı durumları değerlendirip sonuçlandırmaya, tereddütlü hususları gidermeye, Tebliğde öngörülen haller dışında kalan özel durumları inceleyip sonuçlandırmaya, döviz getirme sürelerini uzatmaya, döviz getirme zorunluluğunu kısmen veya tamamen kaldırmaya, bu Tebliğde öngörülen miktarlar ile süreleri belirlemeye ve değiştirmeye yetkili olduğu,

– Tebliğin uygulanmasına yönelik Bakanlıkça belirlenecek usul ve esasların ise Merkez Bankasınca ilan edileceğinin,

Hüküm altına alınmıştı.

Bu yetki uyarınca Bakanlığın görüşü doğrultusunda Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nca hazırlanan “İhracat Genelgesi” Bankanın internet sitesinde yayımlanmıştı (2018/31 Sayılı Bülten).

Bu defa T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın 23.09.2019 tarih ve 370300 sayılı yazısı ile İhracat Genelgesi’nin “İhracat bedelinin diğer yöntemlerle tahsili” başlıklı 13’üncü maddesinin 4’üncü fıkrasının sonuna “Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ne yapılan ihracata ilişkin bedellerin, ithalatçıya ait ve Türkiye’deki bankaların Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ndeki şubelerinden alınan kredi kartları ile tahsil edilmesi mümkündür” eklenmiş olup bahsi geçen fıkra aşağıdaki halini almıştır.

“(4) İhracat bedelinin kredi kartıyla tahsil edildiği işlemlerde, kredi kartının yurt dışından verilmiş olduğunun tespiti şarttır. Bu işlemlerde, fiş (slip) bedelinin ihracatçıya ödendiği tarih itibarıyla talebe göre her bir fiş için ayrı ayrı ya da fiş bedellerinin tamamı için tek bir DAB düzenlenebilir. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ne yapılan ihracata ilişkin bedellerin, ithalatçıya ait ve Türkiye’deki bankaların Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ndeki şubelerinden alınan kredi kartları ile tahsil edilmesi mümkündür.”

Yapılan bu değişiklik ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ne yapılan ihracat bedellerinin, ithalatçıya ait olup Türkiye’deki bankaların Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ndeki şubelerince verilen kredi kartı ile tahsiline imkan tanınmıştır.

Genelgenin güncel hali ekteki gibidir.

Bülten 2019- 66 Eki İhracat Genelgesi

16/09/2019 tarih ve 30890 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1542 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile ÖTV Kanununa ekli (I) sayılı listenin (A) cetvelinde yer alan 2711.12 G.T.İ.P. numaralı (sıvılaştırılmış) propanın, polipropilen üretim tesislerinde, 2711.14.00.00.12 G.T.İ.P. numaralı propilen üretiminde kullanılmak üzere tesliminde ÖTV tutarı sıfıra indirilmiştir.

Karar 1 Ekim 2019 tarihinde yürürlüğe girecektir.

Polipropilen, otomotiv sanayinde kullanılan parçalardan, tekstil ve yiyecek paketlemesine kadar çok geniş kullanım alanı olan termoplastik bir polimer türü olup, bu karar ile 1 Ekim 2019 tarihinden itibaren sıvılaştırılmış propanın, propilen üretiminde kullanılmak amacıyla alınması halinde Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) uygulanmayacaktır.

Hali hazırda 2711.12 G.T.İ.P. numaralı (sıvılaştırılmış) propanın tesliminde kilogram başına 1,7780 TL ÖTV uygulanmaktadır.

Bilindiği üzere 26 Kasım 2016 tarihinde yayımlanan 2016/9495 sayılı Yatırımlara Proje Bazlı Devlet Yardımı Verilmesine İlişkin Karar ile Ülkemizin mevcut durumda veya gelecekte ortaya çıkabilecek kritik ihtiyaçlarını karşılayacak, arz güvenliğini sağlayacak, dışa bağımlılığını azaltacak, teknolojik dönüşümünü gerçekleştirecek, yenilikçi, Ar-Ge yoğun ve yüksek katma değerli yatırımların proje bazlı olarak desteklenmesi hedeflenmiştir.

07 Ağustos 2019 tarih ve 30855 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2012/3305 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar’da değişiklik yapan 1402 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ve 2016/9495 sayılı Yatırımlara Proje Bazlı Devlet Yardımı Verilmesine İlişkin Karar’da değişiklik yapan 1403 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile de “Teknoloji Odaklı Sanayi Hamlesi Programı” yatırım teşvik kararına eklenmiştir.

Nitekim 1402 sayılı Karar ile;

– “Öncelikli Ürün Listesi”, “Program Değerlendirme Komitesi” , “Teknoloji Odaklı Sanayi Hamlesi Programı” kavramları tanımlanmış,

– Teknoloji Odaklı Sanayi Hamlesi Programı kapsamında desteklenmesine karar verilen stratejik yatırımlarda gelir vergisi stopajı desteği ve sigorta primi desteği verilebilmesine imkan sağlanmış,

– Stratejik yatırım olarak değerlendirilecek yatırımlarda değişiklik yapılmış,

– Teknoloji Odaklı Sanayi Hamlesi Programı kapsamında desteklenmesine karar verilen stratejik yatırımlar için faiz veya kar payı desteği oran ve tutarları belirlenmiş,

– Teknoloji Odaklı Sanayi Hamlesi Programı kapsamında desteklenmesine karar verilen stratejik yatırımlarda sigorta primi işveren hissesi desteği, gelir vergisi stopajı desteği getirilmiş,

– Teknoloji Odaklı Sanayi Hamlesi Programı kapsamında desteklenmesine karar verilen yatırımların KOSGEB ve/veya TÜBİTAK tarafından da desteklenebilmesi imkanı getirilmiştir.

1403 Sayılı Kararda ise;

–  Müracaat ve müracaatta aranacak belgelere ilişkin düzenlemelere,

– Başvuruların değerlendirilmesine ilişkin düzenlemelere,

– Yatırımın devrine ilişkin düzenlemelere,

– Yurt içi ve yurt dışı yerleşik aracı kuramlardan sağlanan faiz veya kâr payı desteğine ilişkin düzenlemelere,

yer verilmiştir.

Bu defa 18.09.2019 tarih ve 30892 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Teknoloji Odaklı Sanayi Hamlesi Programı Uygulama Esasları Tebliği ile programın uygulamasına yönelik açıklamaların yer verilmiş, “Öncelikli Ürün Listesi Tebliği” ile de yine program kapsamında desteklenmesine öncelik verilecek ürünler belirlenmiştir.

Teknoloji Odaklı Sanayi Hamlesi Programı Uygulama Esasları Tebliği’ne göre;

Program, Türkiye’de katma değerli üretimin artırılması amacı doğrultusunda, Bakanlık ve bağlı/ilgili kuruluşları tarafından sağlanan destek ve teşviklerin orta-yüksek ve yüksek teknoloji seviyeli sektörlere yoğunlaştırılmasına yönelik özel bir programdır. Programda, Türkiye için kritik öneme sahip ve gelecek potansiyeli yüksek ürünlerin ülke içinde üretim kapasitesinin geliştirilmesi hedeflenmektedir.

Bu kapsamda, Bakanlık tarafından ithalat bağımlılığının azaltılması, rekabet yoğunlaşması, yurt içi üretim yetkinlikleri, küresel talebin gelişim trendi, gelecek potansiyeli gibi çeşitli kriterler göz önünde bulundurularak belirlenen Öncelikli Ürün Listesine yönelik olarak Bakanlık tarafından sağlanan yatırım teşvikleri ile KOSGEB ve TÜBİTAK tarafından sağlanan proje desteklerinin tek pencere mekanizması ile sunulması öngörülmektedir. Ülkemizin ihtiyaç duyduğu teknolojik gelişime katkı sağlayacak yatırım projelerinin, uçtan uca bir yönetişim ve destek modeli ile Program kapsamında hayata geçirilmesi hedeflenmektedir.

Program kapsamında tanımlanan destekler, Öncelikli Ürün Listesindeki ürünlerin üretilmesine ilişkin yatırım projelerine münhasıran kullandırılır.

Program kapsamında başvuru, değerlendirme ve izleme süreçlerine dair bilgi akışı ve iletişim, Program Portalı vasıtasıyla program yönetim ofisi tarafından sağlan ve ofis yatırımların hayata geçirilmesini kolaylaştırmak amacıyla yatırımcılara bilgi ve destek sağlayabilir.

Program amacına uygun yatırım projeleri için AR-GE, ticarileşme, yatırım ve üretim süreçlerinden ilgili proje başvurusu kapsamında Komite tarafından gerekli ve uygun görülenlerin tamamını kapsayacak şekilde uçtan uca destek sağlanır.

Program kapsamında desteklenecek yatırım projelerinde; yatırımcının, üretilecek ürünün potansiyel bir alıcısı ile proje paydaşı olarak geliştirme sürecinde ve ürüne yönelik talep konusunda işbirliği yapması beklenir.

Başvurular için Bakanlık Öncelikli Ürün Listesindeki ürünlere yönelik olarak duyuru yapmak suretiyle çağrıda bulunacaktır.

Programa sadece Ülkede yerleşik sermaye şirketleri başvurabilecektir.

Program kapsamında desteklenecek yatırımlarda, çağrı duyurusunda yer alan ürünlere yönelik olma ve çağrı duyurusunda belirlenen proje kapsamında yapılması öngörülen toplam harcamaların tutarından oluşan asgari proje tutarını karşılama koşulu aranacaktır.

Ön başvuru ile üretilmesi planlanan ürünün temel kriterleri sağlayıp sağlamadığı program yönetim ofisi tarafından tespit edilecektir. Ön başvuruda sunduğu bilgi ve belgelerin, Program ve çağrı duyurusu kapsamında belirlenen temel kriterleri sağladığı tespit edilen firma kesin başvuru yapmaya davet edilecektir.

Ön başvuru sonrasında kesin başvuru yapmaya davet edilen firma, çağrı planlarında öngörülen takvim dâhilinde, proje fizibilitesi ve bağımsız değerlendirme raporunun yanı sıra Program Portalında yayınlanacak diğer bilgi ve belgeler ile kesin başvurusunu tamamlayacaktır.

Kesin başvurusu öngörülen takvim içerisinde eksiksiz tamamlanan projeler değerlendirmeye tabi tutulacaktır.

Komite, destekleme kararı verilen projeler için hangi destek unsurlarının tanımlanacağına ve ilgili mevzuatta yer alan sınır ve koşullar çerçevesinde kalmak kaydıyla destek unsurlarının miktar ve sürelerine, proje süreci boyunca sağlanacak toplam destek tutarına ilgili mevzuat çerçevesinde karar verecektir. Proje kapsamında sağlanacak toplam destek tutarı, proje kapsamında üretilmesi öngörülen ürünü üretmek amacıyla kurulacak yatırım tesisinin üretime geçmesini müteakiben bu tesisin 10 yıl süresince sağlayacağı öngörülen cari yıl fiyatlarına göre hesaplanan toplam katma değer katkısının %50’sinden ve proje kapsamında yapılması öngörülen AR-GE ve yatırım harcamalarının toplam tutarından fazla olamayacaktır.

Program kapsamında desteklenmesine karar verilen yatırımlar için projelerin ihtiyaçlarına göre, AR-GE destekleri ve yatırım destekleri birbirini tamamlayıcı bir şekilde tek pencere uygulaması çerçevesinde tanımlanacaktır.

Program kapsamında desteklenmesine karar verilen projeler; ilgili TÜBİTAK destek programı kapsamında TÜBİTAK tarafından, KOSGEB Stratejik Ürün Destek Programı kapsamında KOSGEB tarafından, 2012/3305 sayılı Karar veya 2016/9495 sayılı Karar hükümleri çerçevesinde Bakanlık tarafından sağlanan desteklerden yararlandırılabilecektir.

Öncelikli Ürün Listesi Tebliği ile;

Yatırımlara Proje Bazlı Devlet Yardımı Verilmesine İlişkin Karar hükümleri çerçevesinde Öncelikli Ürün Listesinin tespit edilmesi, Türkiye’de katma değerli üretimin artırılması hedefine yönelik olarak, 11’inci Kalkınma Planında belirlenmiş olan orta-yüksek ve yüksek teknoloji seviyesindeki odak sektörlerde, yerli üretimin sağlanması veya üretim kapasitesinin artırılması için öncelik verilecek ürünlerin belirlenmesi amaçlanmaktadır.

Buna göre, orta-yüksek ve yüksek teknoloji düzeyine sahip sektörler olan;

– Kimya (NACE Kodu 20),

– Eczacılık ile Tıbbi ve Dişçilikle İlgili Araç Gereçler İmalatı (NACE Kodu 21, NACE Kodu 3250),

– Bilgisayar, Elektronik ve Optik (NACE kodu 26),

– Elektrikli Teçhizat (NACE kodu 27),

– Makine (NACE kodu 28),

– Ulaşım Araçları (NACE Kodları 29 ve 30)

sektörlerinde yer alan veya bu sektörlerin gelişimi için kritik önemi olan diğer sektör ürünleri arasından seçilen ürünler, sektörler bazında bu Tebliğe ekli listeler şeklinde ilan edilecektir.

Listeler; dış ticaret verileri, küresel rekabet koşulları, yerel ve küresel talep trendi, yurt içi üretim yetkinliği ve kapasitesi, sektörel ve sektörler arası teknolojik gelişime katkı gibi kriterler dikkate alınarak, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından belirlenecek olup ürünler, sektör özelindeki dinamikler de dikkate alınarak, farklı seviyelerde ürün kodları, ürün nitelikleri veya kullanılan teknolojiler şeklinde tanımlanabilecektir.

İlk olarak makine sektörüne ilişkin öncelikli ürünler, Tebliğ ekinde (Ek-1’de yer) alan listede aşağıda yer aldığı şekilde belirlenmiştir;

Makine sektörüne ilişkin öncelikli ürünler (EK 1) 

Armonize Sistem Koduna (HS6) Göre Ürünler
HS6 Kodu	HS6 Tanımı
731511	Demir/çelikten makaralı zincirler
840721	Deniz taşıtları için kıvılcım ateşlemeli motorlar-dıştan takmalı
840890	Diğer amaçlar için motorlar-dizel, yarı dizel (1)
841231	Doğrusal hareketli (silindirler) pnömatik güç motorları
841330	İçten yanmalı pistonlu motorlar yakıt, yağ/soğutma pompaları
841370	Diğer santrifujlü pompalar (2)
841410	Vakum pompaları
841430	Soğutma cihazlarında kullanılan kompresörler
841459	Diğer vantilatörler-aspiratörler (3)
841480	Diğer amaçlar için kullanılan kompresör, vantilatör, aspiratör (4)
841590	Klima cihazlarının aksam-parçaları
841869	Isı pompaları; diğer soğutucu-dondurucu tertibat olanlar (5)
841950	Isı değiştiriciler (eşanjörler)
841960	Hava/diğer gazları sıvılaştırmaya mahsus makineler
842123	îçten yanmalı motorlar için yağ-yakıt filtreleri
842129	Diğer sıvı fıltre/antma cihazları (6)
842139	Diğer motorlar için hava filtreleri (7)
842199	Filtre, arıtma cihazlarının aksam, parçaları
842230	Şişe, kutu ve benzeri doldurma, kapsülleme, içecekleri gazlandırma makineleri
842710	Elektrik motorlu, kendinden hareketli forklift ve diğer yük arabalar
842720	Kendinden hareketli diğer forklift-yük arabaları
842810	Asansörler, skipli yük kaldırıcıları
842833	Sürekli hareketli bantlı tip elevatör-konveyörler
842952	Kulesi 360 derece dönebilen yükleyiciler
844110	Kâğıt/karton kesme makineleri
844140	Kâğıt hamuru, kâğıt/kartondan kalıpla eşya imaline mahsus makineler
844180	Kâğıt hamuru, kâğıt, karton işleyen diğer makine ve cihazlar
844316	Fleksografik baskı yapan makinalar
844520	Dokumaya elverişli lifleri eğirmeye mahsus makineler
844630	Dokuma makineleri (mekiksiz); kumaş genişliği < 30 cm.
844712	Dairesel örgü tezgahları-silindir çapı > 165mm
844790	Diğer örgü, gipür, tül, dantela ve benzeri imali için makine ve cihazlar (8)
844851	Örgü makinelerine ait platin, iğne, ilmik oluşturan diğer eşya (9)
845221	Otomatik üniteli dikiş makineleri
845710	Metal işleme merkezleri
845811	Sayısal kontrollü olan yatay torna tezgâhları-metal işleyen
846693	(84.56-84.61) dörtlü kırılımmdaki makinelere ait aksam-parçalar (10)
846721	Her türlü, elektro-mekanik, elle kullanılan matkaplar
846722	Elle kullanılan, elektro-mekanik testereler
846729	Elle kullanılan, elektro-mekanik diğer aletler
847710	Kauçuk/plastik enjeksiyon makinaları
847720	Kauçuk/plastik için ekstrüzyon makineleri
847790	Kauçuk/plastik eşya imal makinelerinin aksam-parçaları
847950	Sınai robotlar
847981	Metal işleyen makineler (elektrik tel bobin halinde sarmaya mahsus olan dahil)
847982	Karıştırma, yoğurma, kırma, öğütme, homojenleştirme ve benzeri makineleri
847989	Kendine özgü fonksiyonlu diğer makine ve cihazlar (11)
847990	Kendine özgü fonksiyonlu diğer makinelerin aksam, parçaları (12)
848120	Yağlı hidrolik/pnömatik transmisyon valfları
848210	Bilyeli rulmanlar
848220	Konik makaralı rulmanlar (konik bilezik ve makara grupları dahil)
848240	îğneli rulmanlar
848320	Yatak kovanları (rulmanlı olanlar)
848330	Yatak kovanları (rulmansız olanlar) mil yatakları
(1) Açıklama: Jeneratör ve benzeri yerlerde kullanılan motorlar (2) GTİP kodu 841370519000, 841370599000, 841370759000, 841370309000 olanlar (3) GTİP kodu 841459209000, 841459409000 olanlar (4) GTİP kodu 841480229000, 841480599000, 841480199000 841480119000 olanlar (5) GTİP kodu 8418699001000 olanlar (6) İçecek ve yağlar haricindeki sıvıların filtre edilmesi/arıtılması için cihazlar (7) İçten yanmalı motorlar haricindeki motorlar için hava filtreleri (8) GTİP kodu 844790000019, 844790000011 olanlar (9) GTİP kodu 844851900011 olanlar (10) Maddenin aşındırılarak işlenmesine mahsus makinelere ait aksam-parçalar (11) GTİP kodu 847989979000 olanlar (12) GTİP kodu 847990809019 olanlar

 

Yenilikçi Teknoloji Alanına Göre Ürünler

Servo Teknolojileri

Servo motor

Lineer servo motor

Seri/paralel elastik eyleyiciler

Değişken esnekliğe sahip eyleyiciler

Akım tabanlı kuvvet kontrolüne yönelik eyleyiciler

Doğadan esinlenen (bio-inspired) eyleyiciler

Yüksek hassasiyete, yüksek verimliliğe sahip servo eyleyiciler

Robotik ve Otomasyon Sistem Bileşenleri

Veri toplama kartı

Gerçek zamanlı işletim sistemi

Harmonik dairesel ve benzeri redüktör teknolojileri

Planetscrew, sonsuz dişli türü güç iletim modülü

Kablo tahrikli sistemler

Ortam şartlarına uyumlu hassas/güçlü/esnek/eksik tahrikli tutucular (pnömatik, servo,hidrolik)

Kuvvet, tork ve dokunsal sensörler

Lidar ve inffared sensörler

 

Üç Boyutlu Yazıcılar

Hibrit imalat sistemleri

Mikro dövme tabanlı eklemeli sistemler

Mikro-nano boyutlarda eklemeli imalat sistemleri

Elektronik devre sistemlerinin eklemeli imalatı

Eklemeli îmalat Makineleri

Metal toz püskürtme yöntemiyle çalışan eklemeli imalat makineleri (minimum 800 x 800 mm hacminde üretim kapasitesinde parça üretebilmesi)

Metal toz serme yöntemleriyle çalışan eklemeli imalat makineleri (minimum 800 x 800 mm hacminde üretim kapasitesinde parça üretebilmesi)

Entegre toz püskürtme ve lazer ergitme tabanlı eklemeli imalat sistemleri

En az 400 W’lık dinamik odaklama özellikli CW (continious wave) fiber lazer rezonatör ve optik sistemi

Elektron ışın tabancası ve odaklama sistemi

Aynı anda birden fazla malzemeyi kullanarak serim yapabilen sistemler

10-50 mikron boyutlarında toz ve 20-40 mikron katman kalınlıklarında toz serme sistemleri

Toz serme sisteminde kullanılan dinamik odaklama özellikli galvo optik tarama sistemi

Kompozit malzeme kullanarak eklemeli üretim yapan sistemler

Toz geri dönüşüm ve fîltreleme sistemleri

İleri Döküm Teknolojileri

Mukavemeti yüksek yumru grafitli dökme demire (Compacted Graphite Iron-CGI) yönelik döküm teknolojileri

İnce döküm teknolojileri

Hassas döküm teknolojileri (Vakum hassas ve benzeri teknolojiler)

 

EK ÖNCELİKLİ ÜRÜN LİSTESİ TEBLİĞİ

EK ÖNCELİKLİ ÜRÜN LİSTESİ TEBLİĞİ EKİ LİSTE

 

 

4 Eylül 2018 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ ile ihracat bedellerinin yurda getirilmesine ilişkin usul ve esaslar yeniden düzenlenerek, bu tarihten itibaren 6 ay süreyle geçerli olmak üzere, ihracat bedellerin %80’nin yurda getirilmesinin tekrar zorunlu hale getirilmiş akabinde bu süre 04.03.2020 tarihine kadar uzatılmıştı.

Tebliğde genel olarak bu zorunluluğa ilişkin usul ve esaslara yönelik düzenlemelere yer verilmiş, ilaveten;

– Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın Tebliğin tatbikatını temin etmek amacıyla gerekli göreceği her türlü tedbiri almaya, haklı durumları değerlendirip sonuçlandırmaya, tereddütlü hususları gidermeye, Tebliğde öngörülen haller dışında kalan özel durumları inceleyip sonuçlandırmaya, döviz getirme sürelerini uzatmaya, döviz getirme zorunluluğunu kısmen veya tamamen kaldırmaya, bu Tebliğde öngörülen miktarlar ile süreleri belirlemeye ve değiştirmeye yetkili olduğu,

– Tebliğin uygulanmasına yönelik Bakanlıkça belirlenecek usul ve esasların ise Merkez Bankasınca ilan edileceğinin,

Hüküm altına alınmıştı.

Bu yetki uyarınca Bakanlığın görüşü doğrultusunda Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nca hazırlanan “İhracat Genelgesi” Bankanın internet sitesinde yayımlanmıştı (2018/31 Sayılı Bülten).

Bu defa Bakanlığı’ın 17.09.2019 tarih ve 356693 sayılı yazısı ile İhracat Genelgesi’nin “İhracat bedellerinin yurda getirilmesi” başlıklı 4’üncü maddesine aşağıdaki 9’uncu fıkra eklenmiştir.

“(9) Yurt içinde serbest dolaşımda bulunan malların gümrüksüz satış mağazalarında satılmak üzere bu mağazalara veya söz konusu mağazaların depolarına antrepo rejimi kapsamında antrepo beyannamesi ile alındığı işlemler için 2018-32/48 sayılı Tebliğin 3 üncü maddesinin birinci fıkrası uygulanmaz.”

Yeni Fıkrada atıfta bulunulan, 2018-32/48 sayılı Tebliğin yine “İhracat bedellerinin yurda getirilmesi” başlıklı 3’üncü maddesinin birinci fıkrası; “(1) Türkiye’de yerleşik kişiler tarafından gerçekleştirilen ihracat işlemlerine ilişkin bedeller, ithalatçının ödemesini müteakip doğrudan ve gecikmeksizin ihracata aracılık eden bankaya transfer edilir veya getirilir. Bedellerin yurda getirilme süresi fiili ihraç tarihinden itibaren 180 günü geçemez. Söz konusu bedellerin en az %80’inin bir bankaya satılması zorunludur.” şeklinde olup buna göre, yurt içinde serbest dolaşımda bulunan malların gümrüksüz satış mağazalarına veya söz konusu mağazaların depolarına antrepo beyannamesi ile alındığı takdirde bu tür işlemler için ihracat bedellerinin yurda getirilmesi (ihracat bedellerinin fiili ihraç tarihinden itibaren en çok 180 gün içinde yurda getirilmesi ve bu bedellerin en az %80’inin bir bankaya satılması) zorunluluğu uygulanmayacaktır.

Bilindiği üzere Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar’a göre yabancı yatırımcıların Türkiye’de yeni şirket kurmaları, şube açmaları, mevcut bir şirkete doğrudan veya dolaylı iştirak etmeleri, sermaye artışında bulunmak ya da ortaklık payını devralmak suretiyle yatırım yapmaları 5/6/2003 tarihli ve 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu, uluslararası anlaşmalar ve özel kanun hükümleri tarafından aksi öngörülmedikçe serbesttir.

32 Sayılı Karara istinaden yayımlanan Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ’in (Tebliğ No: 2008-32/34) 16. Maddesinde, Türk parası kıymetini koruma hakkında kararlar ve bu kararlara ilişkin tebliğler uyarınca Merkez Bankasınca çıkarılan genelgelerin tebliğ hükmünde olduğu belirtilmiş olup, bu yetkiye istinaden Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından yayımlanan 2 Mayıs 2018 tarihli Sermaye Hareketleri Genelgesi ile, sermaye hareketleri kapsamında sermaye ve menkul kıymetlerin Türkiye’ye ithaline ve Türkiye’den ihracına, gayrimenkul kıymetlere ilişkin gelir ve satış bedellerinin transferine, yurt dışından ve yurt içinden döviz kredisi kullanımlarına ilişkin bankalar ve finansal kuruluşlarca takip edilecek usul ve esaslar düzenlenmiştir.

Süreç içerisinde bahsi geçen Genelgede bir takım değişiklikler de yapılmış olup en son T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığının 05.09.2019 tarih ve 327156 sayılı yazısına istinaden Genelgenin  yatırım teşvik belgesi kapsamında gerek yurtiçi gerekse yurtdışı döviz kredisi kullanımına ilişkin olarak “Döviz geliri olma şartı aranmayan krediler” başlıklı 21. Maddesi ile “Döviz geliri olma şartı aranmayan krediler” başlıklı 40. maddelerinde değişiklik yapılmıştır.

İlgili maddelerde yapılan değişiklerin karşılaştırmalı hali aşağıdaki gibi olup, yapılan bu değişiklikle, yatırım teşvik belgesinde yabancı kaynak tutarının yer alması halinde en çok YTB’de belirtilen yabancı kaynak tutarı kadar döviz kredisi kullanılabileceği ibaresi, ilgili bentlere eklenmiştir.

Eski Hali	Yeni Hali
BEŞİNCİ BÖLÜM Yurt Dışından Kredi Alınması	BEŞİNCİ BÖLÜM Yurt Dışından Kredi Alınması
Döviz gelirlerine dayalı kredi kullanımı MADDE 20 (3) Bu maddenin birinci fıkrasının (c) bendi çerçevesinde gerçekleştirilecek YTB kapsamındaki döviz kredisi kullanımları 15/6/2012 tarihli ve 2012/3305 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar ile 20/6/2012 tarihli ve 28329 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararın Uygulanmasına İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2012/1) ile belirlenen esaslara uygun olarak yapılır. Bu kapsamda; YTB’de özkaynak tutarının yer almaması halinde en çok YTB’de belirtilen topam yatırım tutarı kadar, YTB’de özkaynak tutarının yer alması halinde ise toplam yatırım tutarından özkaynak tutarı düşülerek hesaplanacak tutar kadar döviz kredisi kullanılabilir.	Döviz gelirlerine dayalı kredi kullanımı MADDE 20 (3) Bu maddenin birinci fıkrasının (c) bendi çerçevesinde gerçekleştirilecek YTB kapsamındaki döviz kredisi kullanımları 15/6/2012 tarihli ve 2012/3305 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar ile 20/6/2012 tarihli ve 28329 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararın Uygulanmasına İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2012/1) ile belirlenen esaslara uygun olarak yapılır. Bu kapsamda; YTB’de yabancı kaynak tutarının yer alması halinde en çok YTB’de belirtilen yabancı kaynak tutarı kadar, YTB’de özkaynak tutarının yer alması halinde ise toplam yatırım tutarından özkaynak tutarı düşülerek hesaplanacak tutar kadar döviz kredisi kullanılabilir.(19)
Eski Hali	Yeni Hali
ALTINCI BÖLÜM Yurt İçinden Kredi Alınması	ALTINCI BÖLÜM Yurt İçinden Kredi Alınması
Döviz geliri olma şartı aranmayan krediler MADDE 40   (3) Bu maddenin birinci fıkrasının (c) bendi çerçevesinde gerçekleştirilecek YTB kapsamındaki döviz kredisi kullanımları Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar ile Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararın Uygulanmasına İlişkin Tebliğ ile belirlenen esaslara uygun olarak yapılır. Bu kapsamda; YTB’de özkaynak tutarının yer almaması halinde en çok YTB’de belirtilen toplam yatırım tutarı kadar, YTB’de özkaynak tutarının yer alması halinde ise toplam yatırım tutarından özkaynak tutarı düşülerek hesaplanacak tutar kadar döviz kredisi kullanılabilir.	Döviz geliri olma şartı aranmayan krediler MADDE 40   (3) Bu maddenin birinci fıkrasının (c) bendi çerçevesinde gerçekleştirilecek YTB kapsamındaki döviz kredisi kullanımları Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar ile Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararın Uygulanmasına İlişkin Tebliğ ile belirlenen esaslara uygun olarak yapılır. Bu kapsamda; YTB’de yabancı kaynak tutarının yer alması halinde en çok YTB’de belirtilen yabancı kaynak tutarı kadar, YTB’de özkaynak tutarının yer alması halinde ise toplam yatırım tutarından özkaynak tutarı düşülerek hesaplanacak tutar kadar döviz kredisi kullanılabilir.(35)

 

Günümüzde gerek gerçek kişiler gerekse, kamu kurum ve kuruluşları ile yerli veya yabancı şirketler, faaliyetleri kapsamında çok sayıda kişisel veri elde edebilmekte ve kullanmakta, daha iyi hizmet sunmak yahut ticaret hacmini artırmak gayesiyle daha fazla kişisel veriye ulaşma ve bu verileri üçüncü kişilerle paylaşma hedefi içerisinde olmaktadır.

Diğer taraftan başkasına ait daha fazla kişisel veriye sahip olmak, birtakım kolaylıklar ve avantajlar sağlamakla birlikte bu verilerin güvenliğine dair çeşitli riskleri de beraberinde getirmektedir. Bu riskler nedeniyle kişisel verilerin korunması ve buna yönelik hukuki bir altyapının oluşturulması amacıyla 2010 yılında yapılan değişiklikle Anayasamızın 20. Maddesi aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiş ve kişisel verilerin korunması hakkı Anayasal güvence altına alınmıştır;

“MADDE 20 – Herkes, özel hayatına ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahiptir. Özel hayatın ve aile hayatının gizliliğine dokunulamaz. (Ek fıkra: 12/9/2010-5982/2 md.) Herkes, kendisiyle ilgili kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına sahiptir. Bu hak; kişinin kendisiyle ilgili kişisel veriler hakkında bilgilendirilme, bu verilere erişme, bunların düzeltilmesini veya silinmesini talep etme ve amaçları doğrultusunda kullanılıp kullanılmadığını öğrenmeyi de kapsar. Kişisel veriler, ancak kanunda öngörülen hallerde veya kişinin açık rızasıyla işlenebilir. Kişisel verilerin korunmasına ilişkin esas ve usuller kanunla düzenlenir.”

Akabinde temel hak ve hürriyetlerin korunması sağlamak, Türkiye’de kişisel veri işlenmesi konusunda gerçek ve tüzel kişilerin uyacakları usul ve esasların belirlemek, veri sorumlularınca rastgele  yahut Kanuna aykırı şekilde kişisel veri işlemenin önüne geçmek, yetkisiz kişilerce kişisel verilere erişim sağlamanın ve hukuka aykırı olarak paylaşmanın sonucunda kişilik haklarının ihlal edilmesinin önüne geçek amacıyla 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu Mecliste kabul edilerek 07.04.2016 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

6698 Sayılı Kanun ile aynı zamanda idari ve mali özerkliğe sahip, Adalet Bakanlığı ile ilişkili kamu tüzel kişiliğini haiz olarak Kişisel Verileri Koruma Kurumu kurulmuştur.

Kişisel Verileri Koruma Kurumunun görevleri ise; Kanunun uygulanmasını sağlamak, Kanun çerçevesinde düzenleyici ve denetleyici işlem yapmak, gerekli görülen alanlarda ikincil düzenlemeler yapmak, veri sorumlularının tamamen şeffaflık ve hesap verilebilirlik ilkeleri doğrultusunda Kanuna uygun bir şekilde kişisel veri işlemesini sağlamak olarak tanımlanmıştır.

Bu kapsamda adı geçen Kurum tarafından, Kanunun uygulanmasına yönelik olmak üzere veri sorumlularının uyması gereken bazı usul ve esasları düzenleyen “Veri Sorumluları Sicili Hakkında Yönetmelik” ile “Kişisel Verilerin Silinmesi, Yok Edilmesi veya Anonim Hale Getirilmesi Hakkında Yönetmelik” hazırlanmış ve bu yönetmelikler 01.01.2018 tarihi itibariyle yürürlüğe girmiştir.

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanununun 16. maddesine göre, Kanun hükümleri veya Kurul kararlarıyla istisna tutulanlar hariç olmak üzere kişisel veri işleyen gerçek ve tüzel kişi veri sorumlularının kişisel veri işlemeye başlamadan önce Veri Sorumluları Siciline ve Veri Sorumluları Sicil Bilgi Sistemi’ne kaydolmaları gerekmekte olup Türkiye’de yerleşik olan veri sorumluları doğrudan, Türkiye’de yerleşik olmayan veri sorumluları ise yetkilendirecekleri temsilcisi vasıtasıyla sicile kayıt olabilirler

Aşağıda sayılan gerçek ve tüzel kişiler ise Kanun Hükmü yahut Kurul Kararı ile veri işleme sorumluluğundan istisna tutulmuşlardır;

– Herhangi bir veri kayıt sisteminin parçası olmak kaydıyla yalnızca otomatik olmayan yollarla kişisel veri işleyenler,

– Noterler,

– 5253 sayılı Dernekler Kanunu’na göre kurulmuş derneklerden, 5737 sayılı Vakıflar Kanunu’na göre kurulmuş vakıflardan ve 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununa göre kurulmuş sendikalardan yalnızca ilgili mevzuat ve amaçlarına uygun, faaliyet alanlarıyla sınırlı ve sadece kendi çalışanlarına, üyelerine, mensuplarına ve bağışçılarına yönelik kişisel veri işleyenler,

– Siyasi partiler,

– Avukatlar,

– Gümrük müşavirleri,

– Arabulucular,

– Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler,

– Yıllık çalışan sayısı 50’den az ve yıllık mali bilanço toplamı 25 milyon TL’den az olan gerçek veya tüzel kişi veri sorumlularından ana faaliyet konusu özel nitelikli kişisel veri işleme olmayanlar.

6698 sayılı Kanunun Geçici 1. Maddesinin 2. Fıkrasına göre, Veri Sorumluları Siciline kayıt yükümlülüğünün başlama tarihleri ile ilgili karar alma ve bunu ilan etme yetkisi Kişisel Verileri Koruma Kurulu’na ait olup Kurul, 19/07/2018 tarih ve 2018/88 sayılı Kararı ile, Veri Sorumluları Siciline;

– Yıllık çalışan sayısı 50’den çok veya yıllık mali bilanço toplamı 25 milyon TL’den çok olan gerçek ve tüzel kişi veri sorumlularının 30.09.2019 tarihine kadar,  

– Yurtdışında yerleşik gerçek ve tüzel kişi veri sorumlularının 30.09.2019 tarihine kadar,  

– Yıllık çalışan sayısı 50’den az ve yıllık mali bilanço toplamı 25 milyon TL’den az olmakla birlikte ana faaliyet konusu özel nitelikli kişisel veri işleme olan gerçek ve tüzel kişi veri sorumlularının 31.03.2020 tarihine kadar,

– Kamu kurum ve kuruluşu veri sorumlularının 30.06.2020 tarihine kadar

kayıt yaptırmalarına  karar vermiştir.

Diğer taraftan Kurul tarafından alınan (7 Eylül 2019 tarih ve 30881 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan) 03.09.2019 tarih ve 2019/265 sayılı Karar ile; “Yıllık çalışan sayısı 50’den çok veya yıllık mali bilanço toplamı 25 milyon TL’den çok olan gerçek ve tüzel kişi veri sorumluları ile yurtdışında yerleşik gerçek ve tüzel kişi veri sorumlularının Veri Sorumluları Siciline kayıt yükümlülüğünü yerine getirmeleri için belirlenen sürenin 31.12.2019 tarihine kadar uzatılmasına” karar verilmiştir.

Son durum itibariyle Veri Sorumluları Siciline kayıt yükümlülüğünü yerine getirme süresine ilişkin özet tablo aşağıdaki gibidir;

 

VERİ SORUMLUSU	SON KAYIT TARİHİ
Yıllık çalışan sayısı 50’den çok veya yıllık mali bilanço toplamı 25 milyon TL’den çok olan gerçek ve tüzel kişi veri sorumluları	31.12.2019
Yurtdışında yerleşik gerçek ve tüzel kişi veri sorumluları	31.12.2019
Yıllık çalışan sayısı 50’den az ve yıllık mali bilanço toplamı 25 milyon TL’den olmakla birlikte ana faaliyet konusu özel nitelikli kişisel veri işleme olan gerçek ve tüzel kişi veri sorumluları	31.03.2020
Kamu Kurum ve Kuruluşları Veri Sorumlusu	30.06.2020

Diğer taraftan Kanunda öngörülen yükümlülüklere aykırı davranılması halinde uygulanacak idari yaptırımlar Kanunun 18. maddesinde düzenlenmiş olup bu kapsamda; aydınlatma ve veri güvenliğini sağlama, Kurul kararlarını yerine getirme ile Sicile kayıt ve bildirim yükümlülüklerine aykırı davranılması kabahat olarak öngörülerek idari para cezası yaptırımına bağlanmıştır. İdari yaptırımlara karar verme yetkisi Kurul’a ait olup Kurul tarafından verilecek yaptırım kararlarına karşı ise yargı yolu açıktır.

Kanunun 18. Maddesine göre Veri Sorumluları Siciline kayıt ve bildirim yükümlülüğüne aykırı hareket eden veri sorumlusu olan gerçek kişiler ile özel hukuk tüzel kişiler hakkında 20.000 Türk lirasından 1.000.000 Türk lirasına kadar idari para cezası verilecektir.

Bunun haricinde Kurulun yaptırım kararların ne şekilde uygulanacağına ilişkin şu ana kadar yayımlanmış ikincil mevzuatta daha detaylı daha açık bir düzenleme mevcut değildir.

Sonuç olarak, yıllık çalışan sayısı 50’den fazla veya yıllık mali bilanço toplamı 25 milyon TL’den fazla olan gerçek ve tüzel kişi veri sorumluları ile yurtdışında yerleşik gerçek ve tüzel kişi veri sorumlularının Veri Sorumluları Siciline kayıt süresi 30.09.2019 tarihinden 31.12.2019 tarihine ertelenmiş (uzatılmış) olup konunun, kurumun, mevzuatın yeni olması,  kayıt zorunluluğu ve ceza kesme kriterlerindeki belirsizlikler gibi hususlar dikkate alındığında bu ötelemenin son derece yerinde olduğu düşünülmektedir. Diğer taraftan bir an önce bu belirsizlikleri ortadan kaldıracak düzenlenmelerin yapılması, konu hakkında kamuoyunun ve ilgililerin çok daha etkin ve detaylı şekilde bilgilendirilmesi, bilinçlendirilmesi gerekmektedir.