Author: Kardem

23 Şubat 2024 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 8191 sayılı Karar ile İhracat Destekleri Hakkında Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar’ın yürürlüğe konulmuştur. Bu karar ile yapılan değişikliklere göre:

1. Sezonluk fuarlar ve yeşil mutabakata uyum projelerine destek sağlanması kararlaştırılmıştır.  “Sezonluk Fuar” tanımı getirilerek, aynı takvim yılı içinde aynı ülkede ve sektörde düzenlenen farklı tarihlerdeki fuarların ikisine katılımın tek bir fuar olarak değerlendirilmesi sağlanmıştır. Bu haktan yılda en fazla 3 kez faydalanılabileceği belirtilmiştir. Böylece bir takvim yılında destek alınabilecek azami fuar sayısı 8’e yükselmiştir. “Tasarım ve ürün geliştirme projesi desteği” kaldırılarak, yerine “Yeşil mutabakata uyum projesi desteği” getirilmiştir. Yeşil mutabakata uyum projesi kapsamında alınan danışmanlık hizmeti giderleri 5 yıl boyunca %50 oranında ve azami 10 milyon TL’ye kadar desteklenebilecektir.
2. Destekten yararlanan şirketlerin belirli maddelerdeki desteklerden faydalanma süreleri ve koşulları düzenlenmiştir. Tasarımcı şirket ve tasarım ofisi desteğinden faydalanan şirketler, bu destek süresi boyunca belirli desteklerden yararlandırılmayacaktır.
3. Çok kanallı zincir mağaza destek limitleri güncellenmiş ve yıllık destek üst limiti 56 milyon TL’den 180 milyon TL’ye yükseltilmiştir. Ayrıca, destek süresinin bir defaya mahsus olmak üzere 5 yıl uzatılmasına imkân tanınmıştır.

1. Geçici madde olarak, belirli ülkelerdeki şirketlere ve markalara özel destek ve sürelerin belirlenmesi konusunda geçici düzenlemeler getirilmiştir. İhracatçı Birlikleri ve Türkiye İhracatçılar Meclisi proje ve fuar destekleri kapsamı genişletilmiştir.

1. Haksız ya da yanıltıcı bilgi/belge sunulması durumunda alınacak tedbirler belirlenmiştir.

1. Uzak Ülkeler Stratejisi kapsamında yer alan veya İslam İşbirliği Teşkilatı üyesi olan ülkelerden Bakanlıkça belirlenecek olanlar için birim kira, TURQUALITY ve Marka Destek Programları kapsamındaki destek süreleri bir defaya mahsus olmak üzere 5 yıl süreyle uzatılacak veya başlangıçları yeniden başlatılacaktır.

Bu değişikliklerin detaylarının Ticaret Bakanlığı tarafından yayımlanacak uygulama genelgesinde belirtileceği ifade edilmiştir.

Nakit sermaye artışında faiz indirimi uygulamasında, TCMB tarafından indirimden yararlanılan yıl için en son açıklanan “Bankalarca Açılan Kredilere Uygulanan Ağırlıklı Ortalama Faiz Oranları’ ndan “Ticari Krediler (TL Üzerinden Açılan) (Tüzel Kişi KMH ve Kurumsal Kredi Kartları Hariç)” faiz oranı dikkate alınmaktadır.

Bu oran, TCMB tarafından %53,11 olarak belirlenmiştir.

Sirkülerde yer alan, dikkat çekici bazı açıklamaların özeti;

1. ROFM Hesaplaması ve Ticari Kredi Faiz Oranları: Bilanço düzeltmelerinde kullanılan ortalama ticari kredi faiz oranlarının belirli dönemlere göre kullanılması gerektiği ve ROFM hesaplamalarında kullanılacak faiz oranlarının belirlenmesine dair açıklamalar yapılmıştır.
2. Maddi Olmayan Duran Varlıklarda ROFM Ayrıştırması: Finansal kiralama kaynaklı haklar da dahil olmak üzere, maddi olmayan duran varlıklar için ROFM ayrıştırması yapılmayacağı belirtilmiştir.
3. Sermaye Düzeltmeleri: Sermaye artışları ve azaltımlarında dikkat edilmesi gereken hususlar ile sermaye tamamlama fonunun durumu açıklanmıştır.
4. Stokların Düzeltimi: Stokların düzeltilmesine ilişkin gerçek ve toplulaştırılmış yöntemlerin kullanımı, tercihlerin değiştirilme süreçleri ve bu süreçlerin vergiye etkileri açıklanmıştır.
5. Avansların ve İştiraklerin Düzeltimi: Alınan ve verilen avansların, düzeltilme tarihindeki döviz kuru ile düzeltilmesi gerektiği ve yabancı para cinsinden olan iştiraklerin de düzeltilmesi gerektiği belirtilmiştir.
6. Amortismana Tabi Olmayan Kıymetlerin Satışında Zarar Uygulaması: Amortismana tabi olmayan kıymetlerin düzeltilmiş değerinin altında satılması durumunda, gelir ve kurumlar vergisi uygulamasında dikkate alınmayacak zarar tutarının hesaplanması açıklanmıştır.
7. Geçici 33. Maddenin Kapsamındaki Kurumların Enflasyon Düzeltmesi: Belirli kurumların enflasyon düzeltmesinden kaynaklanan kâr/zarar farklarının vergiye etkisi ve bu kurumların muhasebe tekniklerine dair açıklamalar yapılmıştır.

Gelir İdaresi Başkanlığı, bahsi geçen mükelleflerin, enflasyon düzeltmesi detaylarını özetleyen tabloyu beyannamelerine eklemeleri halinde, bilanço ibrazının aranmayacağını belirtmiştir.

7491 sayılı Kanun ile KDV Kanununda yapılan değişikliklere ilişkin olarak, başta sorumlu sıfatıyla beyan edilen KDV’nin 1 No.lu KDV beyannamesinde indirim konusu yapılması olmak üzere, KDV Genel Uygulama Tebliğinde yapılan değişiklikler yer almıştır.

1. KDV Genel Uygulama Tebliği’nde yapılan değişikliklerden biri, Tebliğin belirli bölümlerindeki açıklamaların ve örneklerin kaldırılmasıdır. Bunun yerine, tevkifata tabi tutulan KDV’nin indirimi konusunda başka bir bölümde bulunan açıklamaların dikkate alınması gerektiği belirtilmiştir. Bu değişiklikle birlikte, KDV’nin indirimine ilişkin prosedürlerde odaklanılması gereken bölüm ve açıklamalar netleştirilmiştir.
2. Kamu iktisadi teşebbüslerine (kamu iktisadi kuruluşları, iktisadi devlet teşekkülleri) ifa edilen ve tebliğde özel olarak belirlenmeyen diğer bütün hizmetlerde KİT’ler tarafından (5/10) oranında KDV tevkifatı uygulanması öngörülmektedir. Uygulama bu tebliğin yayımını izleyen aybaşı olan 1 Mart 2024 tarihinde yürürlüğe girecektir.
3. Artık, kısmi tevkifatın uygulanacağı KDV dahil 2.000 TL tutarındaki alt limit, Vergi Usul Kanunu’nun 232. maddesine göre belirlenen fatura düzenleme sınırı olan (2024 yılı için 6.900 TL) olarak değiştirilmiştir. Uygulama bu tebliğin yayımını izleyen aybaşı olan 1 Mart 2024 tarihinde yürürlüğe girecektir.
4. Değişiklikle birlikte, kısmi tevkifat uygulanan teslimlerde mal iadeleri için düzeltme işlemlerine ilişkin örnek bölümleri, değişen uygulamalara uygun şekilde güncellenmiş ve detaylandırılmıştır.
5. Tevkifata tabi alımlar nedeniyle tevkifat uygulayan alıcılar tarafından 2 No.lu KDV Beyannamesi ile beyan edilen verginin 1 No.lu KDV Beyannamesinde indirim konusu yapılması ve aynı dönemde indirim yoluyla giderilemeyen bu verginin iade alacağına dönüşmesi nedeniyle aynı dönem 2 No.lu KDV Beyannamesinden doğan borca mahsup edilmiş olması halinde, önceki paragrafta belirtilen ödeme şartının sağlanmadığının kabul edileceği, diğer dönemlere ilişkin iade alacağının söz konusu borca mahsup edilmesi halinde, ödeme şartının gerçekleşmiş sayılacağına dair Tebliğin ilgili bölümünün son paragrafı kaldırılmaktadır.
6. Kısmi tevkifattan doğan mahsuben iadelere ilişkin olarak Tebliğin (I/C-2.1.5.2.1.) bölümünün ikinci ve üçüncü paragrafları ile altıncı paragrafının ilk cümlesinde yer alan “belge ya da” ibaresi yürürlükten kaldırılmış ve altıncı paragrafın son cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “30 günlük ek süreden sonra eksiklikleri gideren mükelleflerin mahsup talepleri ise eksikliklerin giderildiği tarih itibarıyla yerine getirilir ve eksiklik yazısının mükellefe tebliğ edildiği tarih ile mükellefin eksiklikleri giderdiği tarih arasında geçen süre için gecikme zammı uygulanır. Bu talebe ilişkin vergi dairelerinde yapılan işlemler sırasında geçen süreler için ise gecikme zammı uygulanmaz.”
7. KDV Kanununda düzenlenen gübre teslimlerinde istisna uygulaması kapsamındaki satıcıların müteselsil sorumluluğu uygulamasında 2 No.lu KDV Beyannamesi ile beyan edilen verginin, aynı döneme ait 1 No.lu KDV Beyannamesinde indirim konusu yapılacağına dair ibare, beyan edilip ödenen verginin aynı döneme ait 1 No.lu KDV Beyannamesinde indirim konusu yapılacağı şeklinde değiştirilmektedir.
8. Yap-İşlet-Devret veya Kiralama Karşılığı Yaptırılan Projelerde KDV istisnası uygulama sürelerine ilişkin 31/12/2023 tarihleri 31/12/2028 olarak değiştirilmektedir.
9. Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanununa göre teknoloji geliştirme bölgesinde ve ihtisas teknoloji geliştirme bölgesinde faaliyette bulunan girişimcilerin kazançlarının gelir veya kurumlar vergisinden istisna bulunduğu süre içinde münhasıran bu bölgelerde ürettikleri ve sistem yönetimi, veri yönetimi, iş uygulamaları, sektörel, internet, oyun, mobil ve askeri komuta kontrol uygulama yazılımı şeklindeki teslim ve hizmetlerinde KDV istisnası uygulama sürelerine ilişkin 31/12/2023 tarihleri 31/12/2028 olarak değiştirilmektedir.
10. KDV Kanunun geçici 32. maddesinde düzenlenen şehir içi raylı ulaşım sistemleri, metro, tramvay, teleferik, telesiyej ve füniküler ile bunların hatları, istasyonları, yolcu terminalleri ve durakları ve bu iş ve işlemlerle ilgili tesisler ile eklenti veya bütünleyici parçalarının Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı, belediyeler ve bunların bağlı kuruluşları arasında yapılacak devir ve teslimlerinde KDV istisnası uygulama sürelerine ilişkin 31/12/2023 tarihleri 31/12/2028 olarak değiştirilmektedir.
11. Taşınmazların Sosyal Güvenlik Kurumuna devir ve teslimi ile bu taşınmazların Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından (müzayede mahallerinde yapılan satışlar dâhil) devir ve tesliminde KDV istisnası uygulama sürelerine ilişkin 31/12/2023 tarihleri 31/12/2028 olarak değiştirilmektedir.
12. Vergi kesintisi yapmakla sorumlu tutulan mükellefler tarafından sorumlu sıfatıyla beyan edilerek ödenen KDV’nin indirim konusu yapılabileceği belirtilerek, sorumlu sıfatıyla ödenen verginin indirimine ilişkin aşağıda özeti sunulan bir bölüm tebliğe eklenmektedir.

Vergi kesintisi yapmakla sorumlu kişilerin KDV ödemelerini ve beyanlarını nasıl yapacaklarına dair detaylı bilgiler içeriyor. Vergi kesintisi yapmakla sorumlu kişiler, KDV’yi ödemeleri ve beyan etmeleri gereken dönemde sorumlu sıfatıyla beyan ederek ödüyorlar. Bu durumda, ödenen KDV’nin indirim konusu yapılması mümkün oluyor. Ancak, belirli şartların yerine getirilmesi gerekiyor ve ödemelerin zamanlaması önem taşıyor.

Örneklerde, nakit ödemelerde ve mahsuben ödemelerde KDV’nin nasıl indirim konusu yapıldığına dair örnekler verilmiş. Ayrıca, KDV iadesi taleplerinde belirli şartlar bulunuyor ve mahsuben iade taleplerinde eksikliklerin giderilmesi için belirli bir süre tanınıyor.

Son olarak, vergi kesintisi yapmakla sorumlu olanların KDV beyannamelerini ne zaman vermesi gerektiği ve kesilen vergileri ne zaman beyan etmeleri ve ödemeleri gerektiği ile ilgili açıklamalar yapılmış.

Bu bilgiler, KDV Genel Uygulama Tebliği’nde yapılan değişiklikler çerçevesinde sunulmuş ve 10 Şubat 2024 tarihinde yürürlüğe girmiş.