Author: Kardem

16.02.2024 tarih 64597866-125[6]-4021 sayı ile Büyük Mükellefler  Vergi Dairesi Başkanlığı’ na

Soru: Şirket devir yoluyla birleşmiş ve bu birleşme işlemi … tarihinde tescil edilmiştir. Tüm borç ve alacakları ile birlikte birleşme suretiyle devralınan ve infisah eden şirketin kuruluşunda üçüncü kişilere vermiş olduğu kurucu intifa senetleri bulunmaktadır. Devralan şirketin devrolunan şirketin intifa senedi sahiplerine eş değerli haklar tanımasını ya da intifa senetlerinin birleşme sözleşmesinin yapıldığı tarihteki gerçek değerleri ile satın alınmasını zorunlu kılması nedeniyle devrolan şirketin üçüncü kişilere verdiği intifa senetlerinin Şirket tarafından satın alınıp karşılığında da satın alma bedeli ödenmiştir. Yasal zorunluluk ve birleşme sözleşmesi uyarınca bedelleri ödenen bu senetler iptal edilecek ve söz konusu intifa senetleri için ödenecek olan bedellerin şirketin kurum kazancının tespitinde indirim konusu yapılıp yapılamayacağı sorulmuştur.

Cevap:

Gelir Vergisi Kanunu Yönünden:

Birleşme hallerinde devralan şirketin, intifa senetlerini birleşme sözleşmesinin yapıldığı tarihteki gerçek değeriyle satın alması durumunda söz konusu intifa senetlerinin kaynağa dönüşü söz konusu olmakta olup herhangi bir sermaye payını temsil etmeyen ve sahiplerine kardan pay alma dışında pay sahipliği hakkı tanımayan intifa senetlerinin birleşme durumunda ihraç eden şirkete iade edilerek imha veya itfasından doğan gelirlerin kar payı olarak değerlendirilmesi, gelir vergisi tevkifatı yapılması ve gerçek kişilerce elde edilen söz konusu kar paylarının yukarıda yer verilen hüküm ve açıklamalar çerçevesinde vergilendirilmesi gerekmektedir.

Kurumlar Vergisi Kanunu Yönünden

Şirkete Türk Ticaret Kanunu ve Kurumlar Vergisi Kanununun 19 ve 20 nci maddelerinde belirtilen şartlar dahilinde devrolan şirketin intifa senedi sahiplerine Türk Ticaret Kanununun 140 ıncı maddesi uyarınca intifa senetlerinin satın alınması nedeniyle yapılan kar payı niteliğindeki ödemelerin, Gelir Vergisi Kanununun 40 ıncı maddesi veya Kurumlar Vergisi Kanununun 8 inci maddesi uyarınca kurum kazancının tespitinde indirim konusu yapılması mümkün değildir.

02.02.2024 tarih E-38418978-125[15-2023/10]-70799 sayı ile Ankara  Vergi Dairesi Başkanlığı’ na

Soru: 4572 sayılı Tarım Satış Kooperatif ve Birlikleri Hakkında Kanuna göre kurulan S.S. … Tarım Satış Kooperatifleri Birliği ve S.S. … Tarım Satış Kooperatifinin mülkiyetinde bulunan depoların Kooperatif Genel Müdürlüğünce kiralanması karşılığında yapılacak kira ödemelerinden vergi tevkifatı yapılıp yapılmayacağı sorulmuştur.

Cevap: 4572 sayılı Tarım Satış Kooperatif ve Birlikleri Hakkında Kanunun “Muafiyet ve İstisnalar” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde, sermaye ve yedek akçeleri ile taşınmaz malları ve bunların gelirleri, ihtiyaçları için satın aldıkları ve alacaklarını tahsil gayesiyle mülk edindikleri taşınmaz malları ve bunların bir önceki sahiplerine geri verilmesi işlemi ile gayrimenkullerine ilişkin cins ve nev`i, isim ve unvan değişiklikleri ile tashihleri her türlü vergi, resim ve harçtan müstesna olduğu hüküm altına alınmıştır.

Tarım Satış Kooperatifinin mülkiyetinde bulunan gayrimenkullerin Genel Müdürlüğünüze kiralanması neticesinde anılan Birlik ve Kooperatife yapılacak kira ödemeleri üzerinden vergi tevkifatı yapılmaması gerekmektedir.

02.02.2024 tarih E-64597866-125-2798 sayı ile Büyük Mükellefler Vergi Dairesi Başkanlığı’ na

Soru: Holding olarak faaliyette bulunan şirket uzun dönemli yönetim amacıyla çeşitli şirketlerin iştirak hisselerini farklı şekillerde (satın alma, bölünme/devir, sermaye artırımı vb.), farklı tarihlerde ve farklı alış bedelleriyle iktisap etmiştir. İktisap edilen söz konusu iştirak hisseleri farklı tarihlerde, farklı satış bedelleriyle de elden çıkarılabilmektedir. Farklı tarihlerde iktisap edilen iştirak hisselerinin bir kısmının elden çıkarılmasının; kazancın tespiti, kazanca ilişkin istisna şartlarının oluşup oluşmadığının belirlenmesi ve 2023 yılı sonunda aktifte yer alan enflasyon düzeltmesine tabi tutulacak olan iştirak hisselerin tespiti açısından önem arz etmektedir. Aynı kuruma ait olup farklı tarihlerde iktisap edilen iştirak hisselerin bir kısmının sonradan satılması halinde, satışa ilişkin kazancın tespitinde hangi yöntemin uygulanacağı sorulmuştur.

Cevap: 1 seri no.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinde; “Kurumlar vergisi mükelleflerinin, aynı kuruma ait değişik tarihler itibarıyla iktisap ettikleri iştirak hisselerinin bir kısmını satmaları durumunda, söz konusu iştirak hisselerinin iki tam yıl aktifte yer alma şartını sağlayıp sağlamadığının tespitinde ilk giren ilk çıkar (FİFO) yönteminin kullanılması gerektiği belirtilmiştir.

24.01.2024 tarih E-17192610-125[KV-21/13]-21479 sayı ile Bursa  Mükellefler Vergi Dairesi Başkanlığı’ na

Soru: Şirket yurt dışında  pazar araştırma faaliyetinde bulunmak üzere şube açmıştır. Şube zarar etmiştir, zarar şubenin genel giderleri için yapılan harcamalardan (kira, personel ücreti vs.) kaynaklanmıştır. Söz konusu zararın karşılanabilmesi için merkez tarafından şubeye … Euro gönderilmiştir. Zarara ilişkin ilgili ülkede denetim yetkisi verilen kuruluşlarca rapor hazırlatılacak olmakla birlikte kurumlar vergisi beyanname verme süresi içerisinde ilgili ülkede beyanname verilememiş olacağı belirtilmiştir. İstisna dışı faaliyetlerden oluşan ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi ile ilgili zararın kurum kazancından indirilip indirilemeyeceği, yurt dışı şube zararının genel sonuç hesaplarına intikal ettirilip ettirilmeyeceği ve merkezin yurt dışı şubesine masrafların karşılanması amacıyla gönderdiği tutar için değerleme yapılması gerekip gerekmediği sorulmuştur.

Cevap:

Kurumlar Vergisi Kanunu Yönünden

Şubeden elde edilen kazancın; %15 oranında gelir ve kurumlar vergisi benzeri toplam vergi yükü taşıması ve elde edildiği hesap dönemine ilişkin yıllık kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye’ye transfer edilmiş olması şartıyla, kurumlar vergisinden istisna edilmesi mümkündür. Şartların sağlanamaması halinde ise bu istisnadan yararlanılamayacağından, faaliyette bulunulan ülkenin mevzuatına göre hesap döneminin kapandığı tarih itibarıyla ilgili ülke mevzuatına göre tespit edilen ve aynı tarih itibarıyla genel sonuç hesaplarına intikal ettirilen şube zararının, kurum kazancından indirim konusu yapılması mümkündür.

Öte yandan, ülkedeki denetim yetkisi verilen kuruluşlarca hazırlanan raporun, kurumlar vergisi beyannamesi verilmesi gereken süre içerisinde verilememesi durumunda, yukarıda yer verilen şartlar sağlanamayacağından, söz konusu zarar indirim konusu yapılamayacaktır. Bahse konu raporun kurumlar vergisi beyannamesi ile ilgili düzeltme beyannamesi ekinde ibraz edilmesi durumunda ise, öngörülen diğer şartların da sağlanması koşuluyla şubeye ait zararın kurum kazancının tespitinde indirim konusu yapılabileceği tabiidir.

Vergi Usul Kanunu Yönünden

– Yurt dışındaki şube ile merkez arasında gerçekleşen mal ve/veya hizmet temininden doğan dövize bağlı alacak ve borçların aynen mal veya hizmet ihracından/ithalatından doğan alacak ve borçlarda olduğu gibi değerlemeye tabi tutulması ve oluşan kur farklarının gelir/gider hesapları ile ilişkilendirilmesi,

– Yurt dışındaki şube ile merkez arasında gerçekleşen diğer para hareketlerinden doğan alacak ve borçların ise gerçek bir alacak ve borç niteliği taşımaması nedeniyle bu para hareketlerine dayalı hesap bakiyesinin değerlemeye tabi tutulmaması gerekmektedir.

17.01.2024 tarih E- 31435689-125-9683 sayı ile Konya Mükellefler Vergi Dairesi Başkanlığı’ na

Soru: ; Kooperatifin Kurumlar Vergisi Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (k) bendine istinaden muafiyeti vardır. Kooperatife kayıtlı üyelerin üyeliklerini devrederken gider katılımı için bir devir bedeli alınması kooperatifin kurumlar vergisi muafiyetini etkileyip etkilemeyeceği sorulmuştur.

 Cevap:

Kooperatife kayıtlı üyelerinizin üyeliklerini devrederken gider katılımı için alınacak devir bedelinin ortaklara dağıtılmayıp kooperatif amaçları doğrultusunda harcanması halinde, yapılan bu işlem; ortak dışı işlem sayılmayacak ve kurumlar vergisi muafiyetinizi etkilemeyecektir.

Ancak, alınan devir bedellerinin üyelerinize, yönetim kurulu başkan ve üyelerine dağıtılması halinde kurumlar vergisi muafiyet şartlarından olan “sermaye üzerinden kazanç dağıtılmaması” şartı ihlal edilmiş olacağından, bu şartın ihlal edildiği tarih itibari ile kurumlar vergisi mükellefiyetinizin tesis edilmesi gerekeceği tabiidir.

11.01.2024 tarih E-64597866-125-869 sayı ile Büyük Mükellefler Vergi Dairesi Başkanlığı’ na

Soru: Mükellef kurum alüminyum billet, alüminyum profil ve alüminyum kompozit panel imalatı işi ile iştigal etmektedir. Şirket külçe alüminyum satın almış ve karşılığında müşteri çeklerini ciro ederek ödeme yapmıştır. Tedarikçiler bu çekleri iskonto ettirerek iskonto maliyetini şirkete fatura ile yansıtmıştır. ilk madde ve malzeme maliyetine dahil edilen iskonto tutarları ve stok maliyetine eklenen bedellerin finansman gider kısıtlamasına tabi olup olmadığı  sorulmuştur.

 Cevap:

Mükellef kurum elindeki müşteri çeklerinin tedarikçileri vasıtasıyla iskonto ettirilmesi nedeniyle oluşan ve Şirkete fatura edilmek suretiyle yansıtılan tutarlar esas itibarıyla finansman gideri niteliğinde olduğundan, yabancı kaynakların öz kaynakları aşması durumunda aşan kısma ilişkin faiz, komisyon, vade farkı, kâr payı, kur farkı ve benzeri adlar altında yapılan gider ve maliyet unsurları toplamına bu tutarların da dahil edilmesi ve toplam bedelin … kısmının … tarihinden itibaren başlayan vergilendirme dönemi kazançlarına uygulanmak üzere kurum kazancının tespitinde kanunen kabul edilmeyen gider olarak dikkate alınması gerekmektedir.

05.01.2024 tarih E-17192610-125[KV-22-620]-4627 sayı ile Bursa Vergi Dairesi Başkanlığı’ na

Soru: Mükellef kurumun Yatırım Teşvik Belgenizin bulunmaktadır.  Belge kapsamında … TL tutarında bina-inşaat, … TL tutarında ithal-makina teçhizat, … TL tutarında yerli makina-teçhizat olmak üzere toplam … TL tutarında tamamlanan yatırımınız ile ilgili olarak tamamlama vizesinin yapılmıştır.

– Yatırım teşvik belgeniz kapsamında temin edilen … TL tutarındaki makine-teçhizata ilişkin olarak … ile … tarihinde finansal kiralama sözleşmesi (sat ve geri kiralama) imzalandığı ve bu işlemin T.C. … Bakanlığı … Genel Müdürlüğü’nün … tarih ve … sayılı yazısı ile zilyetliğin firmanızda kalması ve teşvik belgesine konu yatırımda kullanılması, sat ve geri kiralamaya ilişkin sözleşmenin ileride feshinin söz konusu olması halinde bu durumun … içerisinde yazılı olarak bildirilmesi kaydıyla ilgili Bakanlıkça uygun görülmüştür.

– Yatırım Teşvik Belgesi kapsamındaki yatırımdan elde edilecek kazancın işletme bütünlüğü çerçevesinde ayrı hesaplarda izlenmek suretiyle tespit edilememesi nedeniyle de indirimli kurumlar vergisi oranı uygulanacak kazancın yapılan yatırım tutarı dönem sonunda şirket aktifine kayıtlı bulunan toplam sabit kıymet tutarına oranlanması suretiyle belirlenmektedir.

İndirimli kurumlar vergisi oranı uygulanacak kazancın belirlenmesine ilişkin hesaplamada yatırım tutarı olarak teşvik belgesi kapsamında Finansal Kiralama Sözleşmesi ile satın alınanlar da dahil … TL toplam makine-teçhizat bedelinin mi yoksa finansal kiralamaya konu olmayan … TL tutarındaki makine teçhizat bedelinin mi dikkate alınacağı sorulmuştur.

 Cevap:

İndirimli kurumlar vergisi oranı uygulanacak kazancın yapılan yatırım harcaması tutarının dönem sonunda Şirketin aktifine kayıtlı bulunan toplam sabit kıymet tutarına oranlanması suretiyle hesaplanmasında esas alınacak yatırım tutarına, ilgili Bakanlıkça uygun görülen sat ve geri kiralama sözleşmesine konu makine-teçhizat bedelinin (…TL) de dahil edilmesi gerekmektedir.