Kategori: SGK Bülten

MUHSGK olarak bildiğimiz Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi’nin en son tüm Türkiye’de uygulanmasına Mart/2020 döneminde geçileceği karara bağlanmıştı. Ancak bilindiği üzere ülkemizide etkisi altına alan Covid-19 etkisi nedeniyle birçok tarihlerde değişikliğe gidilmiştir.

Bu çerçevede, 04.04.2020 tarih ve 31089 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan tebliğ ile Muhtasar Ve Prim Hizmet Beyannamesi uygulanmasına daha önce belirlenen ve uygulanmasına başlanan pilot iller dışında kalan iller için uygulama tarihi 01.07.2020 tarihi olarak karara bağlanmıştır.

Bir önceki bültenimizde SGK Prim Ödemelerinde erteleme yapılan mücbir sebep durumunda olan işverenler hakkında bilgi verimiştik. Mart/2020 dönemine ait Aylık Prim ve Hizmet Bildirimlerinde hiçbir erteleme olmadığını tekrar işverenlere hatırlatmak isteriz. Pilot iller dışında kalan illerdeki işverenler, Mart/2020 dönemi Aylık Prim ve Hizmet Bildirgelerini https://ebildirge.sgk.gov.tr/EBildirgeV2 sistemi üzerinden vermeye devam edeceklerdir.

Ayrıca tüm işverenler SGK prim ödemelerinde erteleme olup olmadığını, SGK tarafından hazırlanan https://uyg.sgk.gov.tr/IsverenSistemi sistemi üzerinden “Covid-19 Erteleme Bilgisi” menüsünden sorgulama yapabileceklerdir(Şuan çalışma aşamasında olup, sorgulama yapılamamaktadır).

Çok önemli diğer bir husus ise, SGK Aylık Prim ve Hizmet Bildirgelerinin verilmesinde(Mücbir sebep yada sektör ayrımı yapılmaksızın) erteleme söz konusu değil iken, pilot illerde mücbir sebep kapsamında Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi vermeme hakkından faydalanan işverenlerin SGK yönünden nasıl değerlendirileceği kesin olarak belirlenmemiştir. Bu yönüyle değerlendirildiğinde, pilot illerdeki mücbir sebep kapsamında Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi verme zorunluluğu bulunmayan işverenlerin  APHB verme zorunluluğunun olup/olmamasına, olacak ise nasıl verileceğine açıklık getirilmesi gerekmektedir.

 

Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü tarafından 02.04.2020 tarihli genel yazılarında 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 91 inci maddesine dayanarak ve 24/3/2020 tarihli ve 31078 sayılı mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde mücbir sebep ilan edilen ticari, zirai ve serbest meslek kazancı nedeniyle gerçek veya basit usulde gelir vergisi mükellefi olanlar, gelir vergisinden muaf olup esnaf ve sanatkarlar siciline kayıtlı olanlar ve tarımsal faaliyette bulunup zirai kazanç elde edenler veya Hazine ve Maliye Bakanlığınca mücbir sebep hali kabul edilen sektörlerde yer alan mükelleflere ait işyerlerinde 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı çalıştıran özel sektör işverenleri ile 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalıların;

1) 2020/Mart ayına ait sigorta primlerinin son ödeme süresi 5510 sayılı Kanunun 89 uncu maddesinde belirtilen gecikme cezası ve gecikme zammı uygulanmaksızın 2/11/2020 tarihine (31/10/2020 tarihi cumartesi gününe denk gelmesi nedeniyle), 2020/Nisan ayına ait sigorta primlerinin son ödeme süresi 30/11/2020 tarihine, 2020/Mayıs ayına ait sigorta primlerinin son ödeme süresi 31/12/2020 tarihine ertelendiği,

(5510 sayılı Kanunun Ek-9 uncu maddesine göre ev hizmetlerinde sigortalı çalıştıran işverenler için bu madde kapsamında herhangi bir erteleme işlemi yapılmamıştır.)

2) İlgili mevzuatında belirtilen diğer şartların sağlanması, erteleme kapsamına giren 2020/Mart, Nisan, Mayıs ayı bildirimlerine ilişkin borçları dışında borcu olmayan veya ilgili Kanunları gereğince taksitlendirilmiş veya yapılandırılmış olmak şartıyla prim ertelemesi yapılan aylarda teşviklerden yararlanabilecekleri, ertelenen primlerin bu sürelerde ödenmemesi halinde yararlanılan teşviklerin gecikme cezası ve gecikme zammıyla birlikte geri alınacağı,

3) İçişleri Bakanlığınca alınan tedbirler uyarınca 65 yaşını doldurmuş veya kronik rahatsızlığı bulunması nedeniyle sokağa çıkma yasağı kapsamına giren gerçek kişi işverenler ile isteğe bağlı sigortalılar hariç 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalılardan;

1. a) 22/3/2020 tarihi ile mücbir sebep döneminin sonuna kadar 65 yaşını doldurmuş olanların herhangi bir talebe bağlı olmaksızın,
2. b) Kronik rahatsızlığını sağlık kuruluşlarından alınacak muteber belgelerle ispat ve tevsik edenlerin başvurularına istinaden,

mücbir sebep dönemi boyunca tahakkuk edecek sigorta primlerinin, sokağa çıkma yasağının sona ereceği günü takip eden 15 üncü günün sonuna kadar ödenmesi halinde süresinde ödendiğinin kabul edileceği, (5510 sayılı Kanunun Ek-9 uncu maddesine göre ev hizmetlerinde sigortalı çalıştıran işverenler için bu madde kapsamında erteleme işlemi yapılmıştır.)

4) Mücbir sebep halinde olduğu kabul edilen ve yukarıda belirtilen işveren ve sigortalılarca, 5510 sayılı Kanuna göre Kuruma verilmesi gereken her türlü bilgi, belge ve beyanname ile yapılması gereken başvuruların sürelerinin Kurum Başkanınca belirleneceği karara bağlandığı dıyurulmuştur.

Ertelemeler herhangi bir talep alınmaksızın otomatik olarak yapılmış olup, erteleme kapsamındaki işyeri listeleri https://uyg.sgk.gov.tr/IsverenSistemi üzerinden yayımlanacaktır. İşverenlerin bu listede yer  alıp almadıklarını buradan kontrol edebilecektir. İşyeri tescil bilgilerindeki NACE REV 2 kodunun ilgili sektörlerde olmasına rağmen işyerlerinin listede olmadığını iddia eden işverenler Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne /Sosyal Güvenlik Merkezine başvurabilirler. Ancak, erteleme kapsamında olan sektörlerde faaliyet göstermesine rağmen işyeri tescil bilgilerinde sektörel NACE REV 2 kodunun yanlış olduğunu iddia eden işverenler NACE REV 2 kodunun düzeltilmesi için Hazine ve Maliye Bakanlığının ilgili taşra birimine başvuruda bulunmaları istenmiştir.

Yapılan itirazlar üzerine veya incelemeler sonucunda Hazine ve Maliye Bakanlığınca erteleme kapsamındaki sektörlerde faaliyet gösteren mükelleflerde ekleme ve çıkarma işlemi yapılması halinde veya sektörel NACE REV 2 kodunun doğru olmasına rağmen Kurumca belirlenen ertelenen işyeri listesinde olmadığı yönündeki itirazlar sonucunda, erteleme kapsamında işyeri listesinde güncelleme yapılacaktır. Yapılan güncelleme sonucunda belirtilen işyeri erteleme kapsamına alınabilecek veya erteleme kapsamından çıkarılabilecektir.

5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı olanlardan erteleme kapsamında yer alanlar GÜVENCE uygulaması ile e-devlet sistemi üzerinden görüntülenecektir. Sigortalılardan erteleme kapsamında olması gerektiği halde olmadığını iddia edenler, Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne /Sosyal Güvenlik Merkezine başvuracaklardır. Yapılan inceleme ve değerlendirme sonucu, erteleme kapsamında olmasına karar verilen sigortalıların erteleme girişleri GÜVENCE uygulaması üzerinden manuel olarak yapılacaktır.

Yönetim Kurulu Kararının üçüncü maddesi kapsamında 65 yaşını doldurmuş olması nedeniyle sokağa çıkma yasağı kapsamına giren gerçek kişi işverene ve 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalılara ilişkin erteleme işlemi gerçek kişi işverenin/sigortalının TC kimlik numarası ile yapılan sorgulama neticesinde merkezden otomatik olarak yapılacaktır. İşverenlerin/sigortalıların 65 yaşından büyük olup olmadığı 22/3/2020 ila mücbir sebep halinin bittiği tarih aralığına göre hesaplanacaktır.

Kronik rahatsızlığı bulunan işverenlere ve 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalılara ilişkin erteleme işlemi gerçek kişi işverenin/sigortalının TC kimlik numarası ile Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) Ek 1-a kapsamındaki kişiler arasında olup olmadığına ilişkin yapılacak çapraz sorgulama neticesinde merkezden otomatik olarak yapılacaktır. İşverenlerin/sigortalıların kronik rahatsızlığının olup olmadığı 22/3/2020 ila mücbir sebep halinin bittiği tarih aralığına göre hesaplanacaktır.

65 yaşını doldurmuş olması veya kronik rahatsızlığı bulunması nedeniyle sokağa çıkma yasağı kapsamına giren gerçek kişi işverenlerin/sigortalıların mücbir sebep dönemi boyunca tahakkuk edecek sigorta primleri, sokağa çıkma yasağının sona ereceği günü takip eden 15. günün sonuna kadar ödenmesi halinde yasal süresinde ödenmiş kabul edilecektir.

Yönetim Kurulu Kararının üçüncü maddesi kapsamında 65 yaşını doldurmuş veya kronik rahatsızlığı bulunması nedeniyle sokağa çıkma yasağı kapsamına giren gerçek kişi işverene/sigortalıya ilişkin erteleme başlangıç ayı/dönemi 2020/Şubat olarak kabul edilecek, bitiş ayı/dönemi ise sokağa çıkma yasağının sona ereceği günü takip eden 15 inci günün sonuna denk gelen ay/dönem olacaktır.

 

19.03.2020 tarihli SGK bültenimizde Kısa Çalışma Ödeneği(KÇÖ) hakkında detaylı bilgi vermiştir. Ayrıca aynı bültenimizde belirttiğimiz üzere KÇÖ’den faydalanacak işçiler bakımından şartların iyiştirilmesini beklediğimizi belirtmiştik.

4447 Sayılı İşsizlik Kanunu’na eklenen ek geçici madde ile 30.06.2020 tarihine kadar geçerli olacak şekilde Covid-19 kaynaklı zorlayıcı sebep gerekçe gösterilerek yapıacak KÇÖ başvuruları için işçilerin taşıması gereken şartlarda iyileştirmeye gidilmiştir.

30.06.2020 tarihi ile sınırlı olmak üzere yapılan iyileştirmeyle, KÇÖ başlama tarihinden önceki son 60 gün hizmet akdine tabi olmak ve son üç yıl içinde 450 gün sigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası primi ödenmiş olmak yeterli şart olarak kabul edilmiştir. Ayrıca, bu koşulu taşımayan ancak daha önce işsizlik maaşı hak etmiş ve hak kazandığı süreyi tamamlamadan tekrar işe girmiş olanlar KÇÖ süresini geçmemek üzere kalan işsizlik ödeneği günleri için KÇÖ’den faydalanabilecektir.

Diğer önemli bir husus ise kısa çalışma uygulamasından yararlanabilmek için, iş yerinde kısa çalışma uygulanan dönemde 4857 sayılı Kanunun 25 inci maddesinin birinci fıkrasının (II) numaralı bendinde yer alan sebepler hariç olmak kaydıyla işveren tarafından işçi çıkarılmaması gerekir.

Başvuruların başvuru tarihinden itibaren 60 gün içinde sonuçlandırılacağı yine bu madde ile belirtilmiş ve Covid-19 gerekçesi ile yapılacak başvurularda başvuru tarihini 31/12/2020 tarihine kadar uzatmaya ve yararlanılacak süreleri değiştirmeye Cumhurbaşkanı’na yetki verilmiştir.

Başvurular her SGK sicil numarasının bulunduğu bölgede bağlı olduğu İŞKUR’a ve sadece İŞKUR tarafından belirlenen mail adresine mail yoluyla başvuru yapılmalıdır. Her dosya için ayrı ayrı (Şubeler) evrak hazırlanmalı ve bağlı olduğu İŞKUR’a mail atılmalı.

Yapılacak başvurularda özetle aşağıdaki belgeler istenmektedir:

• Beyan dilekçesi imzalı, kaşeli ve beyanı doğrulayacak evrak (Örneğin; Corona virüs salgını sebebi ile uluslararası uçuşların kapatılması, rezervasyonların iptal edilmesi, toplantıların iptal edilmesi, içişleri bakanlığı genelgesi ile bazı faaliyet alanlarımızın geçici olarak durdurulması ve benzeri nedenler… şeklinde bir beyan ve bu beyana uygun genelge eklenebilir, iptal olan sözleşme nüshaları eklenebilir, Yönetim Kararı alınabilir.)
• İşyeri Faaliyetini gösterir belgeler (İşyeri Ruhsatı, Ticaret Sicil Faaliyet Belgesi, Vergi Levhası vb.)
• Kısa Çalışma Talep Formu ve Kısa Çalışma Uygulanacak İşçi Listesi (Sürekli İşkur tarafından değiştirilmektedir. Güncel halini https://www.iskur.gov.tr/isveren/kisa-calisma-odenegi/basvuru-icin-gerekli-belgeler-ve-il-iletisim-adresleri/ adresinden kontrol edilmesi gerekmektedir)
• Aşağıdaki mail adreslerine evraklar imzalı olarak taratılıp tek pdf dosya şeklinde mail atılarak başvuru yapılmalıdır.

Kısa Çalışma Başvurularında Kullanılacak Elektronik Posta Adresleri
Sıra No	Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü/Hizmet Merkezi	Elektronik Posta Adresi
1	Adana Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.adana@iskur.gov.tr
2	Ceyhan Hizmet Merkezi	kisacalisma.ceyhan@iskur.gov.tr
3	Kozan Hizmet Merkezi	kisacalisma.kozan@iskur.gov.tr
4	Adıyaman Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.adiyaman@iskur.gov.tr
5	Afyonkarahisar Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.afyon@iskur.gov.tr
6	Ağrı Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.agri@iskur.gov.tr
7	Patnos Hizmet Merkezi	kisacalisma.patnos@iskur.gov.tr
8	Aksaray Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.aksaray@iskur.gov.tr
9	Amasya Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.amasya@iskur.gov.tr
10	Altındağ Hizmet Merkezi	kisacalisma.altindag@iskur.gov.tr
11	Çankaya Hizmet Merkezi	kisacalisma.cankaya@iskur.gov.tr
12	Sincan Hizmet Merkezi	kisacalisma.sincan@iskur.gov.tr
13	Ostim Hizmet Merkezi	kisacalisma.ostim@iskur.gov.tr
14	Polatlı Hizmet Merkezi	kisacalisma.polatli@iskur.gov.tr
15	Antalya Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.antalya@iskur.gov.tr
16	Alanya Hizmet Merkezi	kisacalisma.alanya@iskur.gov.tr
17	Manavgat Hizmet Merkezi	kisacalisma.manavgat@iskur.gov.tr
18	Ardahan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.ardahan@iskur.gov.tr
19	Artvin Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.artvin@iskur.gov.tr
20	Aydın Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.aydin@iskur.gov.tr
21	Kuşadası Hizmet Merkezi	kisacalisma.kusadasi@iskur.gov.tr
22	Nazilli Hizmet Merkezi	kisacalisma.nazilli@iskur.gov.tr
23	Söke Hizmet Merkezi	kisacalisma.soke@iskur.gov.tr
24	Balıkesir Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.balikesir@iskur.gov.tr
25	Bandırma Hizmet Merkezi	kisacalisma.bandirma@iskur.gov.tr
26	Edremit Hizmet Merkezi	kisacalisma.edremit@iskur.gov.tr
27	Bartın Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.bartin@iskur.gov.tr
28	Batman Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.batman@iskur.gov.tr
29	Bayburt Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.bayburt@iskur.gov.tr
30	Bilecik Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.bilecik@iskur.gov.tr
31	Bingöl Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.bingol@iskur.gov.tr
32	Bitlis Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.bitlis@iskur.gov.tr
33	Bolu Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.bolu@iskur.gov.tr
34	Burdur Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.burdur@iskur.gov.tr
35	Bucak Hizmet Merkezi	kisacalisma.bucak@iskur.gov.tr
36	Bursa Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.bursa@iskur.gov.tr
37	Gemlik Hizmet Merkezi	kisacalisma.gemlik@iskur.gov.tr
38	İnegöl Hizmet Merkezi	kisacalisma.inegol@iskur.gov.tr
39	Çanakkale Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.canakkale@iskur.gov.tr
40	Biga Hizmet Merkezi	kisacalisma.biga@iskur.gov.tr
41	Çankırı Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.cankiri@iskur.gov.tr
42	Çorum Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.corum@iskur.gov.tr
43	Denizli Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.denizli@iskur.gov.tr
44	Diyarbakır Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.diyarbakir@iskur.gov.tr
45	Düzce Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.duzce@iskur.gov.tr
46	Edirne Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.edirne@iskur.gov.tr
47	Keşan Hizmet Merkezi	kisacalisma.kesan@iskur.gov.tr
48	Elazığ Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.elazig@iskur.gov.tr
49	Kovancılar Hizmet Merkezi	kisacalisma.kovancilar@iskur.gov.tr
50	Erzincan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.erzincan@iskur.gov.tr
51	Erzurum Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.erzurum@iskur.gov.tr
52	Eskişehir Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.eskisehir@iskur.gov.tr
53	Gaziantep Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.gaziantep@iskur.gov.tr
54	Giresun Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.giresun@iskur.gov.tr
55	Gümüşhane Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.gumushane@iskur.gov.tr
56	Hakkari Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.hakkari@iskur.gov.tr
57	Hatay Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.hatay@iskur.gov.tr
58	İskenderun Hizmet Merkezi	kisacalisma.iskenderun@iskur.gov.tr
59	Iğdır Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.igdir@iskur.gov.tr
60	Isparta Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.isparta@iskur.gov.tr
61	Bahçelievler Hizmet Merkezi	kisacalisma.bahcelievler@iskur.gov.tr
62	Başakşehir Hizmet Merkezi	kisacalisma.basaksehir@iskur.gov.tr
63	Bayrampaşa Hizmet Merkezi	kisacalisma.bayrampasa@iskur.gov.tr
64	Beyoğlu Hizmet Merkezi	kisacalisma.beyoglu@iskur.gov.tr
65	Büyükçekmece Hizmet Merkezi	kisacalisma.buyukcekmece@iskur.gov.tr
66	Kadıköy Hizmet Merkezi	kisacalisma.kadikoy@iskur.gov.tr
67	Pendik Hizmet Merkezi	kisacalisma.pendik@iskur.gov.tr
68	Sancaktepe Hizmet Merkezi	kisacalisma.sancaktepe@iskur.gov.tr
69	Şişli Hizmet Merkezi	kisacalisma.sisli@iskur.gov.tr
70	Sultangazi Hizmet Merkezi	kisacalisma.sultangazi@iskur.gov.tr
71	Tuzla Hizmet Merkezi	kisacalisma.tuzla@iskur.gov.tr
72	Ümraniye Hizmet Merkezi	kisacalisma.umraniye@iskur.gov.tr
73	Bornova Hizmet Merkezi	kisacalisma.bornova@iskur.gov.tr
74	Çiğli Hizmet Merkezi	kisacalisma.cigli@iskur.gov.tr
75	Karabağlar Hizmet Merkezi	kisacalisma.karabaglar@iskur.gov.tr
76	Konak Hizmet Merkezi	kisacalisma.konak@iskur.gov.tr
77	Torbalı Hizmet Merkezi	kisacalisma.torbali@iskur.gov.tr
78	Kahramanmaraş Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.kahramanmaras@iskur.gov.tr
79	Elbistan Hizmet Merkezi	kisacalisma.elbistan@iskur.gov.tr
80	Karabük Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.karabuk@iskur.gov.tr
81	Karaman Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.karaman@iskur.gov.tr
82	Kars Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.kars@iskur.gov.tr
83	Kastamonu Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.kastamonu@iskur.gov.tr
84	Kayseri Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.kayseri@iskur.gov.tr
85	Kilis Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.kilis@iskur.gov.tr
86	Kırıkkale Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.kirikkale@iskur.gov.tr
87	Kırklareli Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.kirklareli@iskur.gov.tr
88	Lüleburgaz Hizmet Merkezi	kisacalisma.luleburgaz@iskur.gov.tr
89	Kırşehir Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.kirsehir@iskur.gov.tr
90	Kocaeli Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.kocaeli@iskur.gov.tr
91	Dilovası Hizmet Merkezi	kisacalisma.dilovasi@iskur.gov.tr
92	Gebze Hizmet Merkezi	kisacalisma.gebze@iskur.gov.tr
93	Gölcük Hizmet Merkezi	kisacalisma.golcuk@iskur.gov.tr
94	Konya Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.konya@iskur.gov.tr
95	Akşehir Hizmet Merkezi	kisacalisma.aksehir@iskur.gov.tr
96	Beyşehir Hizmet Merkezi	kisacalisma.beysehir@iskur.gov.tr
97	Ereğli Hizmet Merkezi	kisacalisma.eregli@iskur.gov.tr
98	Seydişehir Hizmet Merkezi	kisacalisma.seydisehir@iskur.gov.tr
99	Kütahya Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.kutahya@iskur.gov.tr
100	Tavşanlı Hizmet Merkezi	kisacalisma.tavsanli@iskur.gov.tr
101	Malatya Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.malatya@iskur.gov.tr
102	Manisa Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.manisa@iskur.gov.tr
103	Akhisar Hizmet Merkezi	kisacalisma.akhisar@iskur.gov.tr
104	Salihli Hizmet Merkezi	kisacalisma.salihli@iskur.gov.tr
105	Soma Hizmet Merkezi	kisacalisma.soma@iskur.gov.tr
106	Turgutlu Hizmet Merkezi	kisacalisma.turgutlu@iskur.gov.tr
107	Mardin Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.mardin@iskur.gov.tr
108	Kızıltepe Hizmet Merkezi	kisacalisma.kiziltepe@iskur.gov.tr
109	Mersin Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.mersin@iskur.gov.tr
110	Anamur Hizmet Merkezi	kisacalisma.anamur@iskur.gov.tr
111	Erdemli Hizmet Merkezi	kisacalisma.erdemli@iskur.gov.tr
112	Silifke Hizmet Merkezi	kisacalisma.silifke@iskur.gov.tr
113	Tarsus Hizmet Merkezi	kisacalisma.tarsus@iskur.gov.tr
114	Muğla Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.mugla@iskur.gov.tr
115	Fethiye Hizmet Merkezi	kisacalisma.fethiye@iskur.gov.tr
116	Milas Hizmet Merkezi	kisacalisma.milas@iskur.gov.tr
117	Muş Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.mus@iskur.gov.tr
118	Nevşehir Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.nevsehir@iskur.gov.tr
119	Niğde Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.nigde@iskur.gov.tr
120	Ordu Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.ordu@iskur.gov.tr
121	Fatsa Hizmet Merkezi	kisacalisma.fatsa@iskur.gov.tr
122	Ünye Hizmet Merkezi	kisacalisma.unye@iskur.gov.tr
123	Osmaniye Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.osmaniye@iskur.gov.tr
124	Kadirli Hizmet Merkezi	kisacalisma.kadirli@iskur.gov.tr
125	Rize Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.rize@iskur.gov.tr
126	Sakarya Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.sakarya@iskur.gov.tr
127	Samsun Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.samsun@iskur.gov.tr
128	Bafra Hizmet Merkezi	kisacalisma.bafra@iskur.gov.tr
129	Çarşamba Hizmet Merkezi	kisacalisma.carsamba@iskur.gov.tr
130	Şanlıurfa Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.sanliurfa@iskur.gov.tr
131	Akçakale Hizmet Merkezi	kisacalisma.akcakale@iskur.gov.tr
132	Siverek Hizmet Merkezi	kisacalisma.siverek@iskur.gov.tr
133	Viranşehir Hizmet Merkezi	kisacalisma.viransehir@iskur.gov.tr
134	Siirt Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.siirt@iskur.gov.tr
135	Sinop Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.sinop@iskur.gov.tr
136	Şırnak Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.sirnak@iskur.gov.tr
137	Cizre Hizmet Merkezi	kisacalisma.cizre@iskur.gov.tr
138	Silopi Hizmet Merkezi	kisacalisma.silopi@iskur.gov.tr
139	Sivas Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.sivas@iskur.gov.tr
140	Tekirdağ Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.tekirdag@iskur.gov.tr
141	Çerkezköy Hizmet Merkezi	kisacalisma.cerkezkoy@iskur.gov.tr
142	Çorlu Hizmet Merkezi	kisacalisma.corlu@iskur.gov.tr
143	Tokat Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.tokat@iskur.gov.tr
144	Erbaa Hizmet Merkezi	kisacalisma.erbaa@iskur.gov.tr
145	Turhal Hizmet Merkezi	kisacalisma.turhal@iskur.gov.tr
146	Trabzon Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.trabzon@iskur.gov.tr
147	Sürmene Hizmet Merkezi	kisacalisma.surmene@iskur.gov.tr
148	Vakfıkebir Hizmet Merkezi	kisacalisma.vakfikebir@iskur.gov.tr
149	Tunceli Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.tunceli@iskur.gov.tr
150	Uşak Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.usak@iskur.gov.tr
151	Van Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.van@iskur.gov.tr
152	Erciş Hizmet Merkezi	kisacalisma.ercis@iskur.gov.tr
153	Yalova Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.yalova@iskur.gov.tr
154	Yozgat Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.yozgat@iskur.gov.tr
155	Zonguldak Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü	kisacalisma.zonguldak@iskur.gov.tr
156	Karadeniz Ereğli Hizmet Merkezi	kisacalisma.karadenizeregli@iskur.gov.tr

 

 

Genel ekonomik, sektörel, bölgesel kriz veya zorlayıcı sebeplerle işyerindeki haftalık çalışma sürelerinin geçici olarak en az üçte bir oranında azaltılması veya süreklilik koşulu aranmaksızın işyerinde faaliyetin tamamen veya kısmen en az dört hafta süreyle durdurulması hallerinde, işyerinde üç ayı aşmamak üzere (Cumhurbaşkanı kararı ile 6 aya kadar uzatılabilir.) sigortalılara çalışamadıkları dönem için gelir desteği sağlayan bir uygulamadır.

Bugün içinde bulunduğumuz Coronavirüs salgını göz önüne alındığında kısa çalışma uygulaması bakımından “Zorlayıcı Sebepler” olarak değerlendirilmektedir.

Zorlayıcı Sebepler tanımlanırken; “İşverenin kendi sevk ve idaresinden kaynaklanmayan, önceden kestirilemeyen, bunun sonucu olarak bertaraf edilmesine imkân bulunmayan, geçici olarak çalışma süresinin azaltılması veya faaliyetin tamamen veya kısmen durdurulması ile sonuçlanan dışsal etkilerden kaynaklanan dönemsel durumları ya da deprem, yangın, su baskını, heyelan, salgın hastalık, seferberlik gibi durumlardır.” şeklinde tanımlanmıştır.

Kısa çalışma uygulamasından aşağıdaki haklardan faydalanılmaktadır:

• İşçilere kısa çalışma ödeneği ödenmesi
• Genel Sağlık Sigortası primleri ödenmesi

İşyerinde Kısa Çalışma Uygulanabilmesi için;

İşverenin; genel ekonomik, sektörel, bölgesel kriz veya zorlayıcı sebeplerle işyerindeki çalışma süresinin önemli ölçüde azaldığı veya durduğu yönünde İŞKUR’a başvuruda bulunması ve İş Müfettişlerince yapılan uygunluk tespiti sonucu işyerinin bu durumlardan etkilendiğinin tespit edilmesi gerekmektedir.

Ancak her işçi bu haktan faydalanamayabiliyor. İşçiler açısından faydalanabilmeleri için aşağıdaki şartları tanışamsı gerekmektedir:

• İşverenin kısa çalışma talebinin iş müfettişlerince yapılacak inceleme sonucu uygun bulunması,
• İşçinin kısa çalışmanın başladığı tarihte, çalışma süreleri ve işsizlik sigortası primi ödeme gün sayısı bakımından işsizlik ödeneğine hak kazanmış olması (Kısa çalışmanın başladığı tarihten önceki son 120 gün hizmet akdine tabi olanlardan son üç yıl içinde en az 600 gün süreyle işsizlik sigortası primi ödemiş olanlar) (Bu konuda devletimizden şartların esnetilmesi beklenmektedir) ,
• İş müfettişlerince yapılacak inceleme sonucu kısa çalışmaya katılacaklar listesinde işçinin bilgilerinin bulunması,

gerekmektedir.

Kısa Çalışma Talebinde Bulunulması ve Talebin Değerlendirilmesi;

İşverenler, genel ekonomik, sektörel, bölgesel kriz veya zorlayıcı sebeplerle Kısa Çalışma Talep Formunu  ve kısa çalışma yaptırılacak işçilere ilişkin bilgileri içeren listeyi manyetik ve yazılı ortamda doldurarak kısa çalışma başvurusunda bulunulabilir.

Genel ekonomik, sektörel veya bölgesel kriz ile dışsal etkilerden kaynaklanan dönemsel durumlardan ileri gelen zorlayıcı sebeplerin varlığının işçi ve işveren sendikaları konfederasyonlarınca iddia edilmesi veya bu yönde kuvvetli emarenin bulunması halinde konu, İŞKUR Yönetim Kurulunca değerlendirilerek karara bağlanır. Deprem, yangın, su baskını, heyelan, salgın hastalık, seferberlik gibi durumlar için diğer zorlayıcı sebep gerekçesiyle yapılan başvurular için Yönetim Kurulu Kararı aranmaz.

İşverene Kısa Çalışma Talebinin Sonucunun Bildirilmesi;

Genel ekonomik, sektörel, bölgesel kriz veya zorlayıcı sebeplerden dolayı işyerindeki çalışma süresinin önemli ölçüde azaldığı veya durduğunun İş Müfettişlerince yapılan uygunluk tespiti sonucu işverene İŞKUR tarafından bildirilir. İşveren de durumu, işyerinde işçilerin görebileceği bir yerde ilan eder ve varsa toplu iş sözleşmesine taraf işçi sendikasına bildirir. İlan yoluyla işçilere duyuru yapılamadığı durumlarda, kısa çalışmaya tabi işçilere yazılı bildirim yapılır. Kısa çalışma talebi uygun bulunan işveren Kurumca bildirilen sürede Kısa Çalışma Bildirim Listesini  güncelleyerek gönderir.

Kısa Çalışma Ödeneği Süresi, Miktarı ve Ödenmesi;

Günlük kısa çalışma ödeneği; sigortalının son oniki aylık prime esas kazançları dikkate alınarak hesaplanan günlük ortalama brüt kazancının % 60’ıdır. Bu şekilde hesaplanan kısa çalışma ödeneği miktarı, aylık asgari ücretin brüt tutarının % 150’sini geçemez.

Kısa çalışma ödeneği, çalışmadığı süreler için, işçinin kendisine ve aylık olarak her ayın beşinde ödenir. Ödemeler PTT Bank aracılığı ile yapılmaktadır, ancak son gelişmelerden sonra iligli çalışanlar e devlet uygulaması üzerinden ödemelerini almak istedikleri bankalarını tanımlayarak alabilirler. Ödeme tarihini öne çekmeye Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanı yetkilidir.

2020 yılı için aylık kısa çalışma ödeneği hesabı şöyledir.  

	Son 12 Aylık Prime Esas Kazançların Aylık Ortalaması	Hesaplanan Kısa Çalışma Ödeneği Miktarı	Damga Vergisi	Ödenecek Kısa Çalışma Ödeneği Miktarı
Son 12 Ay Asgari Ücretle Çalışan	2.943,00	1.765,80	13,40	1.752,40
Son 12 Ay 4.000 TL ile Çalışan	4.000,00	2.400,00	18,22	2.381,78
Son 12 Ay 7.000 TL ile Çalışan	8.000,00	4.414,50 (*)	33,51	4.380,99
(*)  Hesaplanan kısa çalışma ödeneği miktarı, aylık asgari ücretin brüt tutarının %150’sini geçemeyeceği için ödenecek aylık kısa çalışma ödeneği miktarı bu şekilde hesaplanmıştır. 2020 yılında brüt asgari ücret 2.943,00 TL’dir.

 

Kısa çalışmanın günlük, haftalık veya aylık çalışma süresi içerisinde yapılacağı zaman aralığı işyerinin gelenekleri ve işin niteliği dikkate alınarak işverence belirlenir.

Kısa çalışma ödeneği, işyerinde uygulanan haftalık çalışma süresini tamamlayacak şekilde çalışılmayan süreler için aylık olarak verilir.

Kısa çalışma yapılan süreler için, kısa çalışmaya tabi tutulan işçiler adına SGK Aylık Prim ve Hizmet Belgesi ile eksik gün gerekçesi “18-Kısa Çalışma Ödeneği” olarak bildirilir.

Kısa çalışma ödeneğinin süresi üç ayı aşmamak kaydıyla kısa çalışma süresi kadardır ve kısa çalışma ödemeleri, hak edilen işsizlik ödeneğinden mahsup edilmektedir.

Kısa çalışma ödeneğinin süresini altı aya kadar uzatmaya ve işsizlik ödeneğinden mahsup edilip edilmeyeceğini belirlemeye Cumhurbaşkanı yetkilidir.

Zorlayıcı sebeplerle işyerinde kısa çalışma yapılması halinde, ödemeler 4857 sayılı Kanunun 24 üncü maddesinin (III) numaralı bendinde ve 40 ıncı maddesinde öngörülen bir haftalık süreden sonra başlar. Bu bir haftalık süre içerisinde ücret ve prim yükümlülükleri işverene aittir.

Kısa çalışma yapan işçinin çalışılmayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günlerine ilişkin ücret ve kısa çalışma ödeneği miktarı, kısa çalışma yapılan süreyle orantılı olarak işveren ve Kurum tarafından ödenir.

Kısa Çalışma Ödeneği Alınan Süre İçin Ödenen Primler:

İşçinin kısa çalışma ödeneği aldığı süre için genel sağlık sigortası primleri ödenmektedir. Söz konusu dönemde kısa ve uzun vadeli sigorta primleri aktarılmaz.

Kısa Çalışmanın Erken Sona Ermesi:

İşverenin, kısa çalışma uygulaması devam ederken, normal faaliyetine başlamaya karar vermesi halinde durumu Kurum birimine, varsa toplu iş sözleşmesi tarafı işçi sendikasına ve işçilere altı işgünü önce yazılı olarak bildirmesi zorunludur.

Bildirimde belirtilen tarih itibariyle kısa çalışma sona erer. Geç bildirimlere ilişkin oluşan yersiz ödemeler yasal faizi ile birlikte işverenden tahsil edilir.

Kısa Çalışma Ödeneğinin Kesilmesi:

Kısa çalışma ödeneği alanların işe girmesi, yaşlılık aylığı almaya başlaması, herhangi bir sebeple silâh altına alınması, herhangi bir kanundan doğan çalışma ödevi nedeniyle işinden ayrılması hallerinde veya geçici iş göremezlik ödeneğinin başlaması durumunda geçici iş göremezlik ödeneğine konu olan sağlık raporunun başladığı tarih itibariyle kısa çalışma ödeneği kesilir.

İşverenin Kayıt Tutma Zorunluluğu:

Kısa çalışma yapan işveren, işçilerin çalışma sürelerine ilişkin kayıtları tutmak ve istenilmesi halinde ibraz etmek zorundadır.

 

 

Bilindiği üzere Veri Sorumlularının VERBİS’e kayıt yükümlülüklerinin yerine getirilmesi için verilen süreler aşağıdaki gibi ilan edilmişti.

	Veri Sorumluları	Başlama tarihi	Verilen süre	Son tarih
1	Yıllık çalışan sayısı 50’den çok veya yıllık mali bilanço toplamı 25 milyon TL’den çok olan veri sorumluları	01.10.2018	15 ay	31.12.2019
2	Yurtdışında yerleşik veri sorumluları	01.10.2018	15 ay	31.12.2019
3	Yıllık çalışan sayısı 50’den az ve yıllık mali bilanço toplamı 25 milyon TL’den az olup ana faaliyet konusu özel nitelikli kişisel veri işleme olan veri sorumluları	01.01.2019	15 ay	31.03.2020
4	Kamu kurum ve kuruluşu veri sorumluları	01.04.2019	15 ay	30.06.2020

 

Kurul tarafından yapılan, incelemeler neticesinde şimdiye kadar sisteme girilen verilerin gelişigüzel girildiği ve hatalı girildiği tespit edildiği belirtilmiştir. Bu nedenlerden ötürü Kurul tarafından görülen lüzüm üzerine 2019/387 Sayılı Karar No ile bu süreler tekrar uzatılmış ve VERBİS’e kayıt ettirme ve bildirim süreleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

	Veri Sorumluları	Son tarih
1	Yıllık çalışan sayısı 50’den çok veya yıllık mali bilanço toplamı 25 milyon TL’den çok olan veri sorumluları	30.06.2020
2	Yurtdışında yerleşik veri sorumluları	30.06.2020
3	Yıllık çalışan sayısı 50’den az ve yıllık mali bilanço toplamı 25 milyon TL’den az olup ana faaliyet konusu özel nitelikli kişisel veri işleme olan veri sorumluları	30.09.2020
4	Kamu kurum ve kuruluşu veri sorumluları	31.12.2020

 

Tüm Veri Sorumlusu kişi ve şirketlerin bu süreci iyi değerlendirmelerini ve gerekli tedbirleri almalarını önemle hatırlatırız.

KVKK ile ilgili şirketmizden detaylı bilgi talep edebilirsiniz.

Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü tarafından Yabancı uyruklu sigortalıların eksik gün bildirimleri hakkında 12.11.2019 tarih ve  yayımlanan genel yazısında, yine daha önce 18.03.2019 tarih ve 4331865 sayılı yayımlanan genel yazılarına atıfta bulunularak,  yabancı uyruklu sigortalılar için seçilebilecek eksik gün nedenleri 1-İstirahat, 4-Gözaltına Alınma, 5-Tutukluluk, 8-Grev, 9-Lokavt, 10-Genel Hayatı Etkileyen Olaylar ve 11-Doğal Afet kodlarıyla sınırlandırıldığına, sigortalının işyeri ile ilişiğini kesmeden geçici süreli olarak yurt dışına çıkması durumunda bu süreler için eksik gün bildirimin yapılabileceği ifade edilildiğine vurgu yaparak, gerek sigortalının birden fazla belge yada kanun türünden bildirilmesinin gerektiği hallerde (5746 AR-GE teşviki, yeraltında ve yer üstünde çalısan sigortalılar, sağlık hizmet sunucularında fiili hizmete tabi çalışan sigortalılar vs.) gerekse de yabancı uyruklu öğrencilerin bildirimlerinde birtakım sorunların ortaya çıktığı belirtilmiştir.

Bu nedenle ortaya çıkan sorunların çözümü için, aşağıda belirtilen şekilde eksik gün nedenlerinde ve e-Bildirge programlarında gerekli güncellemeler yapılmıştır.

• Üniversitelerde kısmi zamanlı çalışan yada okullarında staja tabi tutulan yabancı uyruklu öğrenciler için 7, 22, 42 ,43, 49 ve 50 nolu belge türleri ile sınırlı olmak üzere söz konusu eksik gün kontrolü kaldırılmıştır.
• Malullük yaşlılık ve ölüm sigortası primi ödenmeksizin sadece genel sağlık sigortası primi yada kısa vadeli sigorta kolları primi ödenen yabancı uyruklu sigortalılar için 19 ve 46 nolu belge türleri ile sınırlı olmak üzere söz konusu eksik gün kontrolü kaldırılmıştır.
• Aynı sigortalının birden fazla belge yada kanun türünden bildirilmesinin gerektiği hallere (5746 ARGE teşviki, yeraltında ve yer üstünde çalısan sigortalılar, sağlık hizmet sunucularında fiili hizmete tabi çalısan sigortalılar vs.) iliskin olmak üzere eksik gün nedenlerine “25-Diger belge/kanun türlerinden gün tamamlama” adında bir eksik gün nedeni ilave edilmiştir.

Bu kapsamda bildirimi yapılacak Türkiye Cumhuriyeti vatandası sigortalılar ile yabancı uyruklu sigortalılar için bu eksik gün nedeninin seçilmesi gerekmektedir.

• Çalısmakta iken isyeri ile ilisiği kesilmeksizin geçici olarak yurtdışına giden yabancı uyruklu sigortalıların eksik günleri ile ilgili olarak “21-Diğer Ücretsiz İzin” kodunun seçilebilmesi yönünde e-Bildirge programlarına gerekli kontroller ilave edilmistir.

Tüm işverenlerin hatalı bildirimden ötürü cezai yaptırımlara maruz kalmamaları adına, gerek kullanılan bordro programlarında, gerekse ilgili departmanlarına güncelemelerini ve bilgilendirmelerini yaptırmalarını önemle hatırlarız.

23.01.2019 tarihinde yayımlanan 2019/01 sayılı SGK Bültenimizde işe iade süreci ve hesaplamaları hakkında bilgi vermiştik. Ancak alınan geri bildirim ve yaptığımız incelemeler neticesinde aşağıdaki şekilde ilgili bültenimizde güncelleme yapılmıştır.

12.10.2017 tarihinde kabul edilen 7036 Sayılı İş Mahkemeleri Kanunu ile 4857 Sayılı İş Kanunu 21. Maddesine ek fıkra eklenmiş olup, ilgili fıkra 01.01.2018 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiştir.

4857 Sayılı İş Kanunu “Geçersiz Sebeple Yapılan Feshin Sonuçları” başlıklı 21. Maddesine eklenen “Mahkeme veya özel hakem, ikinci fıkrada düzenlenen tazminat ile üçüncü fıkrada düzenlenen ücret ve diğer hakları, dava tarihindeki ücreti esas alarak parasal olarak belirler.” fıkra ile 01.01.2018 tarihinden sonra işe iade davası açmış işçilerin, davayı kazanması halinde boşta geçen süre ücret ve işe başlatmama tazminatı  hesaplamasında dava tarihindeki ücreti esas alınacağı hüküm altına alınmıştır.

Bu nedenle ilgili bültenimizde “Boşta Geçen Süre ve İşe Başlatmama Ücretlerinin Hesaplanması” bölümünde aşağıdaki şekilde güncelleme yapılmıştır.

“ Boşta geçen süre ücretinin hesaplanmasında, dava tarihi 01.01.2018 tarihinden önce ise, fasih tarihinden itibaren en fazla 4 aya kadar geçen süre içinde, fesih tarihindeki ücret ve hakları dikkate alınarak, işçiye ödenen maaş, yemek, yol, ikramiye, yakacak yardımı, gıda yardımı, servis ücretleri ve bu ücretlere yapılan zamlar dikkate alınarak hesaplanması gerekmektedir. Ancak fiili çalışması ile elde edilebilen satış/performans primi, fazla mesai, resmi tatil ve hafta tatili çalışma ücreti gibi ücretler fiilen işçinin çalışması olması durumunda elde edebileceği ücretler olduğundan boşta geçen süre ücretinin hesaplanmasında dikkate alınmamalıdır.

Diğer taraftan, dava tarihi 01.01.2018 tarih ve sonrası ise, fasih tarihinden itibaren en fazla 4 aya kadar geçen süre içinde, dava tarihindeki ücret ve hakları dikkate alınarak, işçiye ödenen maaş, yemek, yol, ikramiye, yakacak yardımı, gıda yardımı, servis ücretleri dikkate alınarak hesaplanacaktır. Ancak fiili çalışması ile elde edilebilen satış/performans primi, fazla mesai, resmi tatil ve hafta tatili çalışma ücreti gibi ücretler fiilen işçinin çalışması olması durumunda elde edebileceği ücretler olduğundan boşta geçen süre ücretinin hesaplanmasında dikkate alınmamalıdır.

Yani işçi işe başlatılırsa, peşin olarak ödenen ihbar tazminatı ile kıdem tazminatı, yukarıda belirttiğimiz hesaplamalara göre yapılacak ödemeden mahsup edilir.

İşe başlatmama tazminatının hesaplanması da dava tarihine göre değişmektedir. Dava tarihi 01.01.2018 tarihinden önce ise,  işçinin işe başlatılmayacağının kesinleştiği tarih itibari ile emsal işçi ücreti dikkate alınarak 4 aydan 8 aya kadar işe başlatmama tazminatı hesaplanmalıdır. Ayrıca 4 aylık süre eklenince yıllık izine hak kazanıyor ise emsal ücret üzerinden yıllık izin ücreti ile ihbar tazminatı ve kıdem tazminatı yeniden hesaplanması gerekmektedir. Yani iş akdi fesih tarihine eklenecek 4 aylık süre ile ihbar ve kıdem tazminatı emsal ücret üzerinden yeniden hesaplanacaktır. Eğer ki daha önce ihbar ve kıdem tazminatı ödenmiş ise yeni hesaplanan tutarlardan eski ödenen tutarlar mahsup edilerek kalan fark işçiye ödenecektir.

Eğer dava tarihi bu sefer 01.01.2018 tarihi ve sonrası ise, dava tarihindeki ücret ve hakları dikkate alınarak 4 aydan 8 aya kadar işe başlatmama tazminatı hesaplanmalıdır. Ayrıca 4 aylık süre eklenince yıllık izine hak kazanıyor ise dava tarihindeki ücret dikkate alınarak yıllık izin ücreti ile ihbar tazminatı ve kıdem tazminatı yeniden hesaplanması gerekmektedir. Yani iş akdi fesih tarihine eklenecek 4 aylık süre ile ihbar ve kıdem tazminatı dava tarihindeki ücret dikkate alınarak yeniden hesaplanacaktır. Tabi daha önce ihbar ve kıdem tazminatı ödenmiş ise yeni hesaplanan tutarlardan eski ödenen tutarlar mahsup edilerek kalan fark işçiye ödenecektir.

Yani işe başlatılmayan işçiye ihbar süresi verilmemiş veya ihbar tazminatı peşin ödenmemişse, bu sürelere ait ücret tutarı yine yukarıda belirttiğimiz hesaplamalara göre ayrıca ödenecektir.”

İlgili bültenimiz güncel olarak aynı sayı ile web sitemizden incelenebilir.

Şirket ortaklarının hangi sigorta türünden sigortalı olacakları; şirketlerin türüne, ortağın şirketteki görevine ve sigortalılık süresine göre farklılık göstermektedir. Anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi ortakları ile limited şirketlerin tüm ortaklalrının 5510 sayılı kanun uyarınca normal şartlarda 4/b kapsamında sigortalı olması gerekmektedir. Ancak bazı kriterlere göre bu durum değişmektedir. Buna göre, 01.10.2008 tarihinde yapılan değişiklikle şirket ortaklarının sigortalılık statüleri için 01.10.2008 tarihi öncesi ve sonrası olarak ele alınmaktadır.

01.10.2008 tarihinde yapılan değişikliğe göre 4/a kapsamında sigortalı olarak çalıştığı limited şirkete ortak olan bir kişi, ortak olduğu tarih 01.10.2008 öncesi ise 4/a kapsamında sigortalı olmaya devam edebilir.

01.10.2008 öncesi 4/a kapsamında sigortalı olduğu anonim şirkette yönetim kurulu üyeliğine seçilmesi durumunda  4/a kapsamında sigortalanmaya devam edebilir. Fakat bu noktada kişinin 4/a sigortalığınında bir gün dahi boşluk olursa pasif olan 4/b kapsamında sigortalılığı devreye girer ve bu kişiler ortağı olduğu şirketlerde bir daha 4/a kapsamında sigortalı olamayacaktır. Daha önce bültenimizde de yer verdiğimiz 24.04.2019 tarih ve 2019/9 nolu SGK Genelgesinde; “2008/Ekim öncesinde 4/a kapsamında hizmet akdiyle çalışırken, çalıştıkları işyerine veya başka bir şirkete ortak, anonim şirkette ise kurucu ortak veya yönetim kurulu üyesi olanlar, 4/a kapsamındaki sigortalılıkları kesintiye uğrayıncaya kadar 4/b kapsamına alınmayacaktır. 4/a kapsamındaki çalışmaları sona erdirip en az bir gün ara vererek ortağı olduğu şirketten yeniden hizmet akdine tabi çalışmaya başlanması durumunda hizmetler kesintiye uğramış kabul edilecektir.” hükmüne yer verilmiştir.

Ayrıca; anonim şirket kurucu ortakları 1/10/2008 tarihinden sonra Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı sayılmadıklarından kendilerine ait veya ortak oldukları işyerlerinden dolayı hizmet akdine tabi çalışmaları kaydıyla Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı bildirilmesinde sakınca bulunmamakta olup, geçici 22 nci madde kapsamında prim ödemekte iken (Değişik, 24/4/2019 tarihli ve 2019/9 sayılı Genelge) ortağı olduğu işyerlerinden (a) bendi kapsamında sigortalı olarak bildirilenlerin de iradelerini (a) bendi sigortalısı olma yönünde kullandıkları hususu dikkate alınarak geçici 22 nci madde gereğince devam ettirilen (b) bendi sigortalılıkları sona erdirilecektir.

Hatalı prim yatıranlar dikkat!

Yukarıdaki koşullar dikkate alınmaması durumunda, yanlış yatırılan primler iptal edilir ve 4/b kapsamında tescili yapılarak, iptal edilen primler cari usullere göre aktarılacaktır ve 4/b kapsamında emekli olabileceksiniz. Bu durumda fazla ödenen primler yanacaktır.

Bu nedenle emeklilikte sorun yaşamamak için yukarıdaki kriterlerin iyi incelenmesi ve değerlendirilmesi önem arz etmektedir.

Başka bir şirkette 4/a kapsamında sigortalı olanların durumu:

Yukarıdaki kriterlere göre 4/b kapsamında sigortalı sayılan ve başka bir şirkette 4/a kapsamında sigortalı olarak çalışmaya başlayanlar için, 01.03.2011 tarihinde 6111 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle 4/a sigortalılığının 4/b sigortalılığına üstünlüğü ilkesi gereği, 4/a kapsamında sigortalı sayılacaklarından ve 4/b sigortalılığı için prim ödemeyeceklerdir. Bu düzenlemeyle emekliliğine 1.261 gün kalan 4/b kapsamındaki sigortalı, 4/a kapsamında sigortalı olarak çalışmaya başlayan biri SSK’lı olarak emekli olabilmektedir.

Ortağı olduğu şirketten 4/a kapsamında hizmeti bildirilen ve kendinden başka 4/a kapsamında sigortalı kalmayan şirket ortaklarının, çalıştıkları şirketin sermaye şirketi olması halinde ise, 4/a kapsamında sigortalılığı devam ettirilecektir.

2013/11 sayılı Genelgede değişiklik yapan 2014/5 sayılı SGK Genelgesinde 1479 sayılı Kanuna tabi sigortalıların kendilerine ait veya ortak oldukları işyerlerinden kendilerini sigortalı göstermesine ilişkin verilen örnekte ise; “03/04/2008 tarihinde limited şirket ortağı olan sigortalı bu tarihten itibaren kendi işyerinden 506 sayılı Kanuna göre kendini sigortalı bildirmiş olup, 24/12/2012 tarihinde de diğer çalışanlarını işten çıkararak bu tarihten sonra tek başına sigortalı olarak bildirmeye devam etmiştir. 24/12/2012 tarihinden itibaren söz konusu işyerinde başkaca sigortalı çalışmadığından 23/12/2012 tarihinde (a) bendi kapsamındaki sigortalılığının sona ermesi, 24/12/2012 tarihi itibariyle (b) bendi kapsamında sigortalılığının başlatılması gerektiği” hükmüne yer verilmiştir.

Örneğe göre ortağı oldukları şirketten 4/a kapsamında sigortalı olarak bildirilmeye devam eden sigortalıların dikkat etmeleri gereken çok önemli bir nokta da, o şirkette başka 4/a kapsamında sigortalılarının da çalışıyor olması gerekmektedir.

Yukarıda da bahsettiğimiz üzere bu aksaklığı telafi edilebilir yanı bulunmamaktadır.

Şirket ortaklarının yukarıdaki açıklamalar kapsamında sigortalılıklarının gözden geçirilmesini, değişik uygulamaları olan işverenlerin emekliliklerinde sorun yaşamamaları için gerekli düzeltme işlemlerini yapmalarını önemle hatırlatırız.

 

Konu İle İlgili Bazı Örnekler:

ÖRNEK 1-     1/3/2001 tarihi itibariyle 2925 sayılı Kanuna tabi sigortalılığı başlatılan sigortalı (A)’nın, 1/8/2006 tarihinde başlayan vergi kaydına istinaden 1/10/2008 tarihi itibariyle 4/b kapsamında sigortalılığı başlatılmıştır. Sigortalı (A)’nın bu genelgenin yürürlük tarihinden sonra 1/10/2008 tarihi itibariyle 2925 sayılı Kanuna tabi sigortalı olmak için talepte bulunması halinde bu talebi dikkate alınamayacağından 4/b sigortalılığı devam ettirilecektir.

ÖRNEK 2-     1/9/2005 tarihinden itibaren 2925 sayılı Kanuna tabi sigortalılığı devam eden sigortalı (B)’nin, 23/5/2007 tarihinde başlayan vergi mükellefiyetinden dolayı 1/10/2008 tarihi itibariyle 4/b kapsamında sigortalılığı başlatılmıştır. Sigortalı (B)’nin 15/12/2015 tarihli talebine istinaden 4/b sigortalılığı iptal edilerek 1/10/2008 tarihi itibariyle 2925 sayılı Kanuna tabi sigortalılığı başlatılmıştır. Ancak sigortalı (B)’nin 1/4/2018 tarihinde 4/a kapsamında başlayan zorunlu sigortalılığının 15/8/2018 tarihinde sona erdiği anlaşıldığından 1/9/2018 tarihi itibariyle 2925 sayılı Kanuna tabi sigortalılığı başlatılacaktır.

ÖRNEK 3-     1/11/2007 tarihinden itibaren 2925 sayılı Kanuna tabi sigortalılığı devam eden sigortalı (C)’nin, 24/8/2008 tarihinde başlayan vergi mükellefiyetinden dolayı 1/10/2008 tarihi itibariyle 4/b kapsamında sigortalılığı başlatılmıştır. Sigortalı (C)’nin 20/4/2018 tarihli talebine istinaden 4/b kapsamında sigortalılığı iptal edilerek 1/10/2008 tarihi itibariyle 2925 sayılı Kanuna tabi sigortalılığı başlatılmıştır. Ancak sigortalı (C)’nin 3/6/2018 tarihinde 4/a kapsamında başlayan zorunlu sigortalılığının bu Genelgenin yürürlük tarihinden sonrasona erdiği anlaşıldığından, vergi kaydının devam etmesinden dolayı 2925 sayılı Kanuna tabi sigortalılığı başlatılmayacak ve 4/b kapsamında sigortalılığı devam ettirilecektir.

ÖRNEK 4-     Şirket ortağı olup Kurumca 4/b kapsamında tescili yapılanların, ortağı olduğu şirketten daha sonra 4/a kapsamında kapsamında bildirilmesi 1479 sayılı Kanunun mülga 24’üncü maddesi kapsamında şirket ortağı olması nedeniyle 4/b kapsamında sigortalı olan şirket ortağının, daha sonraki bir tarihte ortağı olduğu şirketten 4/a kapsamında sigortalı bildirilmesi halinde, önce başlayan sigortalılık sona ermediği sürece diğer sigortalılık devreye girmeyeceğinden, 4/a kapsamındaki sigortalılık iptal edilecek 4/b kapsamındaki sigortalılığı geçerli sayılacaktır.

ÖRNEK 5-     Limited şirket ortağı (A), 1/6/1997 tarihinden itibaren 4/b kapsamında sigortalı iken 15/8/2007 tarihinden itibaren ortağı olduğu şirketten 4/a kapsamında bildirilmeye başlanmıştır. Sigortalı (A)’nın 4/b kapsamında sigortalılığının daha önce başlaması nedeniyle, 15/8/2007 tarihinde başlatılan 4/a sigortalılığı geçerli sayılmayacağından 4/b kapsamında sigortalılığı devam ettirilecektir.

ÖRNEK 6-     17/8/1999 tarihinden itibaren (E) limited şirket ortağı olan ancak, 4/b kapsamında tescil edilmeyen sigortalı (B), 1/2/2000 tarihinden itibaren ortağı olduğu (E) limited şirketinden 4/a kapsamında sigortalı bildirilmeye başlanmış ve şirket ortaklığı halen devam etmektedir. Sigortalı (B)’nin 4/a kapsamında 1/2/2000 tarihinde başlatılan tescil kaydı beyan kabul edilip, 4/b kapsamında şirket ortağı olduğu 17/8/1999 tarihi itibariyle 4/b kapsamında sigortalılığı başlatılacak ve (E) limited şirketinden bildirilen 4/a kapsamındaki hizmet süreleri 4/b kapsamında hizmet olarak değerlendirilecektir.

ÖRNEK 7-     7/9/2001 tarihinden itibaren (Y) limited şirket ortağı olan ancak, 4/b kapsamında tescil edilmeyen sigortalı (C), 1/1/2002 tarihinden itibaren ortağı olduğu (Y) limited şirketinden 4/a kapsamında sigortalı bildirilmeye başlanmış ve bu kapsamda yapılan bildirimler şirket ortaklığının sona erdiği 12/3/2013 tarihine kadar devam etmiştir. Sigortalı (C)’nin 4/a kapsamında 1/1/2002 tarihinde başlatılan tescil kaydı, bildirim olarak kabul edilecek ve 4/b kapsamında (Y) limited şirketine ortak olduğu 7/9/2001 tarihi itibariyle 4/b kapsamında sigortalılığı başlatılacak ve (Y) limited şirketinden 1/1/2002 tarihi itibariyle başlatılan 4/a kapsamındaki sigortalılık süreleri şirket ortaklığının sona erdiği 12/3/2013 tarihine kadar 4/b kapsamında hizmet olarak değerlendirilecektir.

ÖRNEK 8-     23/5/2003 tarihinde (A) anonim şirketi kurucu ortağı olan ve yine 23/5/2003 tarihinden itibaren kurucu ortağı olduğu (A) anonim şirketinden 4/a kapsamında sigortalı bildirimi yapılan sigortalı (D), şirket ortaklığından dolayı Kuruma herhangi bir bildirimde bulunmamıştır. (A) anonim şirketi ortaklığı halen devam eden sigortalı (D)’nin 4/b kapsamında şirket ortağı olduğu 23/5/2003 tarihi itibariyle 4/b kapsamında sigortalılığı başlatılacak,1/10/2008 tarihinden yönetim kurulu üyeliği olmadığından 30/9/2008 tarihi itibariyle 4/b sigortalılığı sonlandırılarak 1/10/2008 tarihinden sonraki (A) anonim şirketindeki 4/a hizmetleri geçerli sayılacaktır.

ÖRNEK 9-     1/1/1997 tarihinden itibaren (Z) limited şirket ortağı olan ancak, 4/b kapsamında tescil edilmeyen sigortalı (S), 1/1/2002 tarihinden itibaren ortağı olduğu (Z) limited şirketinden 4/a kapsamında sigortalı bildirilmeye başlanmış ve bu kapsamda yapılan bildirimler şirket ortaklığının sona erdiği 27/7/2011 tarihine kadar devam etmiştir. Sigortalı (S)’nin 4/a kapsamında (Z) limited şirketinde 1/1/2002 tarihinde başlatılan tescil kaydı, bildirim olarak kabul edilecek ve 4/10/2000 tarihi itibariyle 4/b kapsamında sigortalılığı başlatılacaktır. (Z) limited şirketinden 1/1/2002 tarihi itibariyle başlatılan 4/a kapsamındaki sigortalılık süreleri şirket ortaklığının sona erdiği 23/7/2011 tarihine kadar 4/b kapsamında hizmet olarak değerlendirilecektir.

ÖRNEK 10-   13/5/2005 tarihinden itibaren (A) anonim şirketi işyerinden 4/a kapsamında sigortalı iken 20/6/2007 tarihinde, çalıştığı (A) anonim şirketine ortak ve yönetim kurulu üyesi olan ve kesintisiz devam eden 4/a kapsamındaki sigortalılığı 31/5/2016 tarihinde sona eren sigortalı (B)’nin, 4/a kapsamında sigortalılığı geçerli sayılarak 1/6/2016 tarihinden itibaren 4/b kapsamında sigortalılığı başlatılacaktır.

ÖRNEK 11-   19/5/2004 tarihinden itibaren 4/a kapsamında (F) anonim şirketi işyerinden sigortalı iken, 30/6/2004 tarihinde (Y) limited şirketine ortak olan sigortalının (F) anonim şirketi işyerinden 4/a sigortalılığı 26/7/2005 tarihinde sona ermiş ve ortağı olduğu (Y) limited şirketi işyerinden 27/7/2005 tarihinden itibaren 4/a kapsamında işe giriş bildirgesi vererek 7/11/2017 tarihine kadar aralıksız 4/a kapsamında hizmet bildirimi yapılmıştır. 3/1/2018 tarihinde de (Y) limited şirketindeki ortaklığından ayrılmıştır. Her ne kadar 4/a kapsamında bildirilen hizmetlerin arasında boşluk olmadığı düşünülse de; H kişisi hizmet akdiyle çalıştığı (F) anonim şirketine değil, (Y) limited şirketine ortak olduğu için; 27/7/2005-7/11/2017 tarihleri arasındaki 4/a kapsamında bildirilen hizmeti iptal edilecek, 27/7/2005-3/1/2018 tarihleri arası 4/b kapsamında tescili yapılarak, iptal edilen primler cari usullere göre aktarılacaktır.

ÖRNEK 12-   20/5/2005 tarihinden itibaren ortağı olmadığı (Y) limited şirketinin işyerinden 4/a kapsamında sigortalı iken 30/7/2006 tarihinde (S) limited şirketine ortak olan sigortalı (K)’nın (Y) limited şirketi işyerinden 4/a sigortalılığı 1/2/2009 tarihinde sona ermiş ve 2/2/2009 tarihinden itibaren ortağı olduğu (S) şirketi işyerinden 4/a kapsamında bildirilmeye başlanmıştır. Hem hizmet akdiyle çalıştığı (Y) limited şirketine ortak olmadığı, hem de 2008 Ekim ayından itibaren ortağı olduğu şirketten 4/a kapsamında bildirilmesi mümkün olmadığı için; sigortalı (K)’nın 1/2/2009 tarihine kadar bildirilen 4/asigortalılığı geçerli sayılacak, 2/2/2009 tarihinden itibaren 4/b kapsamında sigortalılığı başlatılacaktır.

ÖRNEK 13-   (G) limited şirketinin İstanbul’daki işyerinde 20/9/1995 tarihinden beri 4/a kapsamında çalışmakta olan sigortalı (M) 7/2/2001 tarihinde (G)limitedşirketine ortak olmuştur.Sigortalı (M)’nin (X) limited şirketinin İstanbul işyerinden 29/3/2018 tarihinde işten ayrılışı, 30/3/2018 tarihinde de (G) şirketinin Ankara’da faaliyet gösteren işyerinden ise işe giriş bildirgesi verildiği tespit edilmiştir. Öncelikle sigortalı (M) çalıştığı işyerine ortak olduğu için; 4/a kapsamında 30/3/2018 tarihine kadar bildirilen hizmetleri geçerli sayılacaktır. Sigortalı (M) nin (G) limited şirketi ile olan hizmet akdi sonlanmadan, aynı şirketin farklı bir işyerinde, her ne kadar 1/10/2008 tarihinden sonra olsa da; geçiş işlemleri arasında tarih olarak bir boşluk olmadığı ve iki işyerinin de aynı vergi numarasına sahip olması nedenleri ile 29/3/2018 tarihinden sonra (G) limited işyerinin Ankara’da faaliyet gösteren işyerinden bildirilen 4/a kapsamındaki hizmetleri de geçerli sayılacaktır.

ÖRNEK 14-   (Z) limited şirketi işyerinde 3/1/1995 tarihinden beri 4/a kapsamında çalışmakta olan sigortalı (K) 7/11/2003 tarihinde (Z) ve (Y)limited şirketlerineortak olmuştur.Sigortalı (K)’nın (Z) limited şirketi işyerinden 27/7/2011 tarihinde işten ayrılışı verilmiş, 28/7/2011 tarihinde (Y) limited şirketinden işe giriş bildirgesi düzenlenerek ortaklığının devam ettiği 29/5/2018 tarihine kadar 4/a kapsamında hizmet bildirilmiştir. Sigortalı (K)’nın (Z) limited işyerinden 27/7/2011 tarihine kadar bildirilen hizmetleri geçerli kabul edilecektir. Ancak, kişinin önceden gelen hizmet akdi (Z) limited şirketi ile olduğu için; ortağı olduğu (Y) limited şirketinden hizmet bildirilmesi mümkün olmadığından, 28/7/2011-29/5/2018 tarihleri arasında (Y) işyerinden bildirilen hizmetleri iptal edilecektir. Sigortalı (K)’nın 28/7/2011 tarihinden itibaren 4/b kapsamında tescili yapılarak, iptal edilen primler cari usullere göre aktarılacaktır.

Eğer yurt dışına işçinizi gönderecekseniz dikkat etmeniz gereken pek çok nokta var. Bunlardan birincisi; geçici yada gideceği ülkede ikamet edip orada yaşayan sürekli bir işçi olacağına bakılmaktadır.

Şöyle ki, sürekli olarak yabancı bir ülkede yaşayan ve orada bulunan bir firmada çalışan bir Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı o ülkenin mevzuatı uyarınca sigortalı ve yine o ülkenin kanunlarına tabi olaracaktır.

Eğer bu kişiler Türkiye’ye kesin dönüş yaptıklarında Türkiye’de emeklilik ile ilgili işlemlerinde Türkiye ile karşı ülke arasında sosyal güvenlik sözleşmesi olup olmamasına göre işlem yapılabilmektedir.

Türkiye ile sosyal güvenlik anlaşması olan ülkeler ve sözleşmelere ait detaylar ise tablo halinde şöyledir:

Sosyal Güvenlik Sözleşmeleri Neleri İçermektedir?

– Her iki akit taraf vatandaşlarının, hak ve yükümlülük bakımından eşit işlem görmesi,

– Bir yardım hakkının doğup doğmadığının saptanmasında, diğer akit taraf ülkesinde geçen sigortalılık sürelerinin birleştirilmesi,

-Hastalık halinde, sigortalının ve aile bireylerinin, diğer akit taraf ülkesinde bulundukları sırada da sağlık yardımlarından yararlanmaları,

– Aile bireylerinin, öteki ülkede otursalar dahi, aile yardımlarından (çocuk paraları ve zamları) yararlanmaları,

– Yaşlılık aylığı için gerekli yaşı, diğer akit taraf ülkesine döndükten sonra tamamlayan sigortalıya emekli aylığı bağlanması,

– Akit taraf ülkesinde çalışmaları nedeniyle yaşlılık aylığına hak kazanan sigortalının, ikametini öteki akit taraf ülkesine nakletse dahi aylığını almaya devam etmesi,

– Sigortalının ölümü halinde, hak sahipleri sıfatıyla diğer akit taraf ülkesinde oturan aile bireylerine dul-yetim aylığı bağlanması ve toptan ödeme yapılması gibi haklar sağlanmaktadır.

 

Sosyal Güvenlik Sözleşmeleri Ülkeler Bazında Hangi Sigorta Kollarını Kapsamaktadır?

2019 yılı itibari ile yürürlükte bulunan 30 sosyal güvenlik sözleşmenin 10’u yalnızca uzun vadeli, 19’u ise hem uzun vadeli hem de kısa vadeli sigorta kollarına ait düzenlemeleri kapsamakta iken 1 sosyal güvenlik sözleşmesinde (Libya) sigorta kollarına ait herhangi bir düzenleme olmayıp sadece mevzuat tayinine ilişkin hükümler bulunmaktadır.

Ülkemizin taraf olduğu sosyal güvenlik sözleşmelerinden aşağıda belirtilen ülkelerle imzalanan sözleşmeler malullük yaşlılık ve ölüm sigortalarına ilişkin hükümlerin yanı sıra sağlık yardımlarına ilişkin hükümleri de içermektedir:

Almanya, Makedonya, Lüksemburg, Hollanda, Azerbaycan, Hırvatistan, Belçika, Romanya, Sırbistan, Avusturya, Çekya, Karadağ, Fransa, Bosna -Hersek, İtalya, K.K.T.C, Arnavutluk, Macaristan, Tunus.

Yukarıda belirtilen ve sağlık uygulaması bulunan Almanya, İtalya, Karadağ, Belçika, Tunus ve Macaristan haricindeki diğer 13 ülke sözleşmelerinde yalnızca hizmet akdi ile çalışanlar ve bunların aile bireyleri kısa vadeli sigorta kolları kapsamına alınmıştır. Ancak, Azerbaycan ile hastalık sigortasına ilişkin uygulama henüz yürürlüğe girmemiştir.

Sözleşmeler, vatandaşlarımıza gerek kısa vadeli gerekse uzun vadeli sigorta kollarından kazandıkları haklarını ülkemizde de kullanma imkanını sağlarken, sözleşmeye taraf olan ülkenin sigorta kurumu veya talep sahibi adına bu yardımların Türkiye’de hangi kuruluş tarafından yapılacağını ve uygulamada hangi mevzuatın esas alınacağını da kesin olarak belirlemiştir.

 

Geçici Süreli Yurt Dışına Gönderilen İşçinin Sigortalılık Durumu

Diğer bir tarafta ise, yurtdışına geçici olarak giden sigortalılar bulunmaktadır. Geçici olarak yurtdışına gönderilen sigortalıların bu süreleri aynen yurtiçinde geçmiş hizmet gibi değerlendirilmekte. Sigortalıların işleri nedeniyle geçici olarak yurt dışında bulunmaları ile ilgili 5510 S. Kanun 10. Maddesi özetle “ilgili Kanununa göre 4a, 4b veya 4c’li de olsa geçici süreyle yurt dışında görevlendirilmeleri/bulunmaları halinde, bu görevleri yaptıkları sürece, sigortalıların ve işverenlerin sosyal sigortaya ilişkin hak ve yükümlülükleri devam eder.” denilmektedir.

Peki, Geçici Görevle Yurtdışına Giden Sigortalılar İçin Neler Yapılmalı?

İşverenler geçici görevle yurtdışına işçi göndereceği zaman gerekli izinleri alması ve ilgili kurumlara bildirimde bulunması gerekmektedir.

Öncelikle işverenin bağlı olduğu İşkur ve Sosyal Güvenlik Merkezine başvurarak, istenen belgeleri hazırlamaları ve sunmaları gerekiyor. İstenen bilgi ve belgeler bazen farklılık göstermekle birlikte bazıları şunlardır:

Sosyal Güvenlik Merkezi tarafından istenen belgeler:

• SGK müdürlüğüne hitaben geçici görev tarihleri (gün ay yıl olarak) gidilen ülkedeki işveren temsilciliğinin adı, adresi ve unvanı ile yapılacak işin mahiyetini belirtir işverence yazılmış RESMİ TALEP YAZISI
• İki firma arasındaki İŞ SÖZLEŞMESİ
• İşyeri tarafından görevli olarak gönderilen işçinin gittiği ülkede görevli bulunacağı temsilcilik ile işveren arasındaki MUTABAKAT YAZISI (TÜRKÇE TERCÜMESİ)
• İŞE GİRİŞ BİLDİRGESİ FOTOKOPİSİ
• Evrakları imzalayan yetkilinin imzasının bulundu imza sirküleri fotokopisi
• İnşaat işi için yurt dışına işçi götürülmesi halinde bunlara ek olarak ilgili ülkedeki konsolosluktan iş alındı belgesi de temin edip götürülmesi gerekiyor. İş alındı belgesinde işin süresi (başlangıç ve bitiş tarihleri) ve götürülecek işçi sayısı belirtilmiş olmalı.
• İstenen evraklar Her bir görevli için hazırlanacak

 

İşkur tarafından istenen belgeler:

• Türkiye İş Kurumundan izin almak gerekmektedir
  • Türk Firmalarından İstenilecek Belgeler
    • Ticaret sicil gazetesi örneği (bir defaya mahsus olmak üzere)
    • Taahhüt işleri için işin alındığı ülkedeki dış temsilciliğimizce ya da ülkemizdeki yetkili kamu kurumundan alınacak yazı veya İş Alındı Belgesi.
    • Taahhüt işleri dışındaki işler için işyerinde çalıştırılacak işçi sayısını belirten dış temsilciliğimizden alınacak yazı veya Uygun Görüş Belgesinin aslı veya dış temsilciliğimizce gönderilen faks.
    • Yurtdışında yapı, tesis, bakım, onarım işleri; sınaî ve teknolojik imalât, tesisat ve montaj işleri; işletme, yönetim, bakım ve idame işleri; proje, mühendislik, müşavirlik işleri yapacak olan firmalardan; Bayındırlık ve İskân Bakanlığından alınan Yurt Dışı Müteahhitlik Belgesi veya Yurt Dışı Geçici Müteahhitlik Belgesi (Genel Müdürlükçe belirlenen ülkelerden Irak için bu belge istenmez.).
    • Firmaların yürürlükte bulunan sosyal güvenlik mevzuatı hükümleri gereğince işçilerin sosyal güvenliğini sağladığına ilişkin belge.
    • Firma yetkililerinin noterce onaylanmış imza sirküleri, işlemlerin vekil aracılığıyla yapılacağı hallerde vekaletname veya yetki belgesinin aslı ya da aslı görüldükten sonra Kurum tarafından onaylanacak örneği (bir defaya mahsus olmak üzere).

 

• İşçilerle yurt dışı işçi sözleşmesini yapmak bu sözleşmeleri Türkiye İş Kurumuna onaylatmak gerekmektedir.
  • Hizmet Akitleri İle İlgili İşlemler
    • Firmaların, Kurum ya da özel istihdam büroları kanalıyla veya kendilerinin doğrudan temin ettikleri işçileri için, örneği Genel Müdürlükçe (İstihdam Dairesi Başkanlığı) hazırlanan hizmet akdini imzalamaları ve il/şube müdürlüklerine onaylatmaları zorunludur.
  • Hizmet Akitlerinin Düzenlenmesi
    • Hizmet akitlerinin işçi, işveren veya vekili tarafından imza edilmiş olmasına ve iki dilde imzalanması gereken sözleşmelerin de Türkçe ve yabancı dil karşılıklarının yazılmış olmasına dikkat edilir.
    • Sözleşmede belirlenen ücret Türkiye’de 16 yaşından büyükler için belirlenmiş olan brüt asgari ücretten düşük olamaz.
  • Hizmet Akitlerinin Onaylanması
    • Tarafların yurtdışı hizmet akitlerinin imzalanması esnasında hazır bulunması esas olmakla birlikte, kendi olanağıyla iş bulan işçiler, işveren tarafından adlarına düzenlenmiş vekâletnameleri ibraz etmeleri halinde işveren tarafı bulunmasa dahi hem kendi hem de işveren adına hizmet akdini imzalayabilirler.
    • İşveren vekili, firma adına yetkili olduklarını belgelemek suretiyle sözleşmeyi imzalayabilir, bu belgelerle sözleşmeyi işveren veya işveren vekili olarak imzalayan kişinin yetki belgesi (şirket kararı, vekâletname vb) ve imza sirküsü firma dosyasında muhafaza edilir. (Vekâletnamelerde “Kurum nezdinde hizmet akitlerini imzalamaya, ücretleri belirlemeye ve diğer tüm işlemleri yapmaya yetkilidir.” ibaresinin bulunması gerekir.)
    • Hizmet akdinde taraflarca doldurulacak kısımların eksiksiz ve okunaklı olmasına; kaşelerin, imzaların ve mühürün belirgin olmasına dikkat edilir. Sözleşmelerin yazımında yapılacak hatalar okunacak biçimde çizilir ve doğrusu yazılarak, onaylayan il/şube müdürlüğü personeli tarafından parafe edilerek mühürlenir.
    • Hizmet akitlerinin seri numaralarının bulunmaması halinde her nüshaya, “İşverene, Kuruma, İşçiye ve vize işlemleri için düzenlenmişse, ayrıca Konsolosluğa ait” olduğunu gösteren kaşe basılır.
    • Özel istihdam bürolarınca, işçi ve işverenlere il/şube müdürlüklerinde imzalatılan hizmet akitlerinin aynı gün, özel istihdam bürolarında imzalanan hizmet akitlerinin ise en geç 15 gün içerisinde (İşçiler yurtdışına çıkmadan önce) il/şube müdürlüklerine onaylatılması zorunludur.
    • Üç nüsha olarak düzenlenen hizmet akitleri işçi, işveren veya vekili tarafından il/şube müdürlüğü yetkililerinin huzurunda imzalanabileceği gibi, işçi ve işveren tarafından Kurum dışında imzalanmış olarak işveren veya vekilince getirilmesi halinde de son sayfasına, tarih kaşesi basılıp mühürün üstüne isim ve unvan belirtilmek suretiyle bir yetkili tarafından imza edilerek onaylanabilir.
    • Onay işlemi tamamlanan sözleşme taraflarca il/şube müdürlüğünde imzalanmış ise bir nüshası işveren veya vekiline bir nüshası işçiye verilir, diğer bir nüshası ise il/şube müdürlüğünde kalır. İşçi ve işveren tarafından il/şube müdürlüğü dışında imzalanmış olarak getirilen sözleşmeler ise “İşçi ve işverence hariçte imzalanmıştır.” şerhi ile onaylanmasına müteakip bir nüshası işveren veya vekiline verilir, bir nüshası işçinin sözleşmede belirtilen yazışma adresine il/şube müdürlüğünce taahhütlü olarak postalanır, diğer bir nüshası ise il/şube müdürlüğünde kalır.

 

Yurt dışında geçirilen çalışma günleri borçlanılabilir mi? Emekliliğe nasıl etki eder?

Eğer yurtdışına geçici süreyle gidilmiş ise borçlanma yapılamaz. Çünkü, 5510 Sayılı Kanun’un 10. Maddesi gereğince bu görevleri yaptıkları sürece, sigortalıların ve işverenlerin sosyal sigortaya ilişkin hak ve yükümlülükleri devam etmektedir.

Sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmamış ülkelerde çalışan Türk vatandaşları Türkiye’de de öncesinde yada sonrasında çalışması olabilir. Bu durumda bu şahısların emekliliğinde hizmetler birleştirilmez ve emeklilik her ülke mevzuatına göre ayrı ayrı değerlendirilir.

Ancak kişi sosyal güvenlik sözleşmesi olmayan ülkede geçen hizmetlerini borçlanıp Türkiye’de emekli olabilir. Burada kişinin Türkiye’de çalışmasının bulunup bulunmamasının önemi bulunmamaktadır.

Diğer bir taraftan anlaşmalı ülkedeki çalışmalar birleştirilir Sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmış ülkelerde çalışan Türk vatandaşları Türkiye’de de çalışmaları varsa, emekliliğinde her iki ülkedeki hizmetler birleştirilerek kısmi emekli aylığı bağlanır. Eğer kişi yurt dışında geçen hizmetlerini borçlanırsa bu kısmi aylık tam aylığa çevrilir.

Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan 15.08.2019 tarih 2019/16 sayılı Genelgesi ile, “19/7/2019 tarihli ve 30836 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7186 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile 3201 sayılı Yurt Dışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurt Dışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanunun” değişiklik yapılan maddelerin usul ve esaslarını açıklamıştır.

3201 sayılı Kanunda gerçekleştirilen düzenlemeler 1/8/2019 (dahil) tarihi itibariyle yürürlüğe girecek olup anılan tarih itibariyle yapılacak iş ve işlemler aşağıdaki açıklamalar doğrultusunda yürütülecektir.

1. Yurt dışında geçen süreler için borçlanılacak her bir gün için tahakkuk ettirilecek borçlanma tutarı, başvuru tarihindeki 5510 sayılı Kanununun 82’nci maddesinde belirtilen prime esas asgari ve azamî günlük kazanç arasında seçilecek günlük kazancın %45’i olacaktır. Buna göre, 1/8/2019-31/12/2019 tarihleri arasında bir günlük borçlanma tutarının alt sınırı 38,38 TL, üst sınırı ise 287,82 TL olarak uygulanacaktır.
2. Yurt dışı sürelerinin borçlandırılmasında, başvuru sahibince talep dilekçesinde belirtilen gün sayısı, SGK’ ya ibraz edilen ispatlayıcı belgede kayıtlı bulunan son tarihten geriye doğru olmak üzere belirlenecektir.

Örnek 1: 26/8/2019 tarihinde Almanya’da geçen sigortalılık sürelerinden 5400 gün borçlanmak istediğini belirterek borçlanma talebinde bulunan sigortalının, borçlanmaya esas belgesinde 1/5/1990-30/4/2000 ve 1/1/2010-6/9/2016 süreleri kayıtlıdır. Buna göre, öncelikle belgede kayıtlı son tarih olan 6/9/2016 tarihinden 1/1/2010 tarihine kadar 2406 gün, kalan 2994 gün ise 30/4/2000 tarihinden geriye doğru olmak üzere borçlandırılacaktır.

3. Yurt dışında geçen sürelerin borçlanılmasında esas alınacak sigortalılık statüsü 1/8/2019 (dahil) tarihinden itibaren 5510 sayılı Kanunun 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında geçmiş sigortalılık süresi olarak kabul edilecektir. Buna göre, 1/8/2019 tarihinden itibaren yurt dışı sürelerini borçlanma talebinde bulunanların borçlanma işlemleri talep tarihindeki en son sigortalılık statüsüne bakılmaksızın 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) kapsamında sonuçlandırılacaktır.
4. Türk vatandaşları ile doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybedenlerin on sekiz yaşını doldurduktan sonra Türk vatandaşı olanlar ile yurt dışında çalışmakta iken veya yurda kesin dönüş yaptıktan sonra ölenlerin Türk vatandaşı olan hak sahipleri ve sosyal güvenlik sözleşmeleri uygulanmak suretiyle kendilerine veya hak sahiplerine kısmi aylık bağlanmış olanların borçlanma işlemleri 1/8/2019 (dahil) tarihinden itibaren Sosyal Güvenlik Kurumunca yapılacaktır. Buna göre borçlanma işlemleri;

 

• İsviçre prim transferi yapılmış sürelere ilişkin yapılacak borçlanma işlemleri Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü (EHGM) Yurtdışı Sözleşmeler ve Emeklilik Daire Başkanlığı tarafından,
• Başvuru sahiplerinin borçlanma işlemleri, Kimlik Paylaşım Sisteminden tespit edilecek adresin bulunduğu ildeki, kimlik Paylaşım Sisteminde adres kaydı bulunmuyor ise nüfusa kayıtlı olunan ildeki, adres tespit edilemediği durumlarda ise müracaat edilen ildeki, kimlik Paylaşım Sisteminde birden fazla kayıtlı adresi bulunan sigortalı veya hak sahiplerinin tercih ettikleri adresin bulunduğu ildeki, Sosyal güvenlik il müdürlükleri / sosyal güvenlik merkezlerince, yürütülecektir.

5. Türkiye’deki sigortalılığın başlangıç tarihinden önceki sürelerin borçlandırılması halinde bu sürelerin, 5510 sayılı Kanunun 41 inci maddesinde yer alan hükümler esas alınarak Türkiye’deki sigortalılık başlangıç tarihinden, Türkiye’de sigortalılık yok ise borçlanma tutarının tamamen ödendiği tarihten geriye götürülen sürelere ait ilgili aylara mal edilecektir.

Örnek 2: Türkiye’de 1/9/2018-10/9/2018 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamındaki sigortalı, 26/8/2019 tarihli yurt dışı borçlanma talep dilekçesiyle SGK’ ya ibraz ettiği belgede kayıtlı olan 1/1/1990-31/12/2006 tarihleri arasında Almanya’da geçen 6120 gün sigortalılık süresinin tamamını borçlanma talebinde bulunmuştur. Tahakkuk eden borçlanma tutarını 3/9/2019 tarihinde ödeyen sigortalının borçlanılan süreleri ve bu sürelere ait prime esas kazançları Türkiye’de ilk işe giriş tarihi olan 1/9/2018 tarihinden geriye götürülen sürelere ait ilgili aylara mal edilecektir.

Örnek 3: Türkiye’de 1/9/2018-10/9/2018 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında sigortalı olan ve 26/8/2019 tarihli yurt dışı borçlanma talep dilekçesiyle 3600 gün borçlanmak isteyen sigortalının SGK’ ya ibraz ettiği borçlanmaya esas belgede 1/1/1990-31/12/2006 tarihleri arasında Almanya’da geçen 6120 gün sigortalılık süresi bulunmaktadır. Buna göre, belgede kayıtlı son tarih olan 31/12/2006 tarihinden 3600 gün geriye doğru olmak üzere 1/1/1997-31/12/2006 tarihleri arasındaki süre borçlanma hesabında esas alınacaktır. Tahakkuk eden borçlanma tutarının tamamını 3/9/2019 tarihinde ödeyen sigortalının borçlanılan süreleri ve bu sürelere ait prime esas kazançları Türkiye’de ilk işe giriş tarihi olan 1/9/2018 tarihinden geriye götürülen sürelere ait ilgili aylara mal edilecektir.

Örnek 4: Türkiye’de sigortalılığı bulunmamakla birlikte, 26/8/2019 tarihli yurt dışı borçlanma talep dilekçesiyle 1/1/1990-31/12/2006 tarihleri arasında Fransa’da geçen 6120 gün sigortalılık süresinin tamamını borçlanan ve tahakkuk eden borçlanma tutarını 3/9/2019 tarihinde ödeyen sigortalının borçlanılan süreleri ve bu sürelere ait prime esas kazançları borçlanma tutarının tamamının ödendiği tarih olan 3/9/2019 tarihinden geriye götürülen sürelere ait ilgili aylara mal edilecektir.

6. 8/5/2008 tarihinden önce borçlanma talebinde bulunanlardan tebliğ edilen borçlanma tutarını bu tarihten önce ya da sonra ödemiş olanlardan, bu tarihten sonra yeni bir borçlanma yapmayanların kazançları, önceki kurallar çerçevesinde borçlanma yapılan aylara mal edilecektir.

Örnek 5: Sigortalı 2/4/2007 tarihli yurt dışı borçlanma talep dilekçesiyle 1/1/1985-31/12/2006 tarihleri arasında Avusturya’da geçen sigortalılık süresini borçlanarak tahakkuk eden borçlanma tutarının tamamını 30/4/2007 tarihinde ödemiş ve yeni bir borçlanma yapmamıştır. Buna göre, ilgili hangi tarihte aylık talebinde bulunursa bulunsun, borçlanılmış ve 1/1/1985-31/12/2006 tarihleri arasına mal edilmiş olan gün sayıları ve prime esas kazançlarının mal edildiği sürelerde herhangi bir değişiklik yapılmaksızın aylık bağlama işlemleri sonuçlandırılacaktır.

7. 1/8/2019 tarihinden önce aylık bağlanmış olanlar ile aylık bağlanması için talepte bulunup aylık başlangıç tarihi 1/8/2019’a (dahil) kadar olanlar hakkında değişiklikten önceki hükümler uygulanacaktır.

Örnek 6: 1/3/1985-10/1/1999 tarihleri arasında Hırvatistan’da geçen sigortalılık sürelerini borçlanarak ödeyen ve borçlanılan süreleri 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında değerlendirilen sigortalı 24/7/2019 tarihinde yaşlılık aylığı bağlanması için talepte bulunmuştur. Talep tarihi itibariyle aylık bağlanması için aranan koşulları yerine getiren sigortalıya 1/8/2019 tarihinden geçerli olmak üzere aylık bağlanacağından, sigortalının borçlandığı ve 1/3/1985-10/1/1999 tarihleri arasına mal edilmiş olan gün sayıları ve prime esas kazançlarının mal edildiği sürelerde herhangi bir değişiklik yapılmaksızın aylık bağlama işlemleri sonuçlandırılacaktır.

8. 1/8/2019 (dahil) tarihinden sonra borçlanılan yurt dışı süreleri 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında değerlendirileceğinden, sosyal güvenlik sözleşmeleri uygulanmak suretiyle kısmi aylık bağlanmış olanların borçlanma işlemleri de bu kapsamda gerçekleştirilecektir. Bunların kısmi aylıklarının tam aylığa dönüştürülmesinde, kısmi aylığın başlangıç tarihi itibariyle mülga 2829 sayılı Kanun veya 5510 sayılı Kanunun 53’üncü maddesine göre belirlenecek statü esas alınacak olup kısmi aylıkların tam aylığa dönüştürülmesi aşağıdaki açıklamalar doğrultusunda yürütülecektir:

• Yurt dışı hizmet borçlanma talepleri, sosyal güvenlik sözleşmesine istinaden kısmi aylık alanların dosyalarının bulunduğu birime intikal ettirilecektir.
• Yurt dışı hizmet borçlanma talebini alan birim, borçlanma talebine istinaden mülga 2829 sayılı Kanuna veya 5510 sayılı Kanunun 53 üncü maddesinin altıncı fıkrasına göre aylığın bağlanacağı statüyü belirleyecektir. Ancak, yapılacak borçlanma ile aylığın bağlanması gereken statüye göre tam aylığa hak kazanılamaması durumunda borçlanma işlemi gerçekleştirilmeyerek talep sahibine tam aylığa yetecek süresi bulunmadığı belirtilerek borçlanma talebinin reddedildiği bilgisi verilecektir.

Örnek 7: Türkiye’de 3/6/1985-5/11/1986 tarihleri arasında 370 gün ve Almanya’da 1/1/1988-31/12/1999 tarihleri arasında 4320 gün toplam 4690 gün sigortalılık süresi bulunan 1/1/1957 doğumlu erkek sigortalıya 12/11/2018 tarihli tahsis talebine istinaden Türkiye Almanya Sosyal Güvenlik Sözleşmesine istinaden 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında 1/12/2018 tarihi itibariyle kısmi aylık bağlanmıştır. Kısmi aylığın tam aylığa dönüştürülmesi için 12/11/2019 tarihinde yapılan borçlanma talebi, Türkiye hizmeti ile borçlanacağı yurt dışı süresi birlikte değerlendirildiğinde kısmi aylığın başladığı tarih itibariyle 4/1-(b) kapsamında aylık bağlanması için öngörülen 15 yıl prim ödeme süresi (5400 gün) şartı yerine gelmediğinden reddedilecektir.

9. Türkiye’deki sigorta başlangıcından sonraki sürelerin borçlanılması halinde borçlanılan süreler borçlanılan sürelerin geçtiği ilgili aylara mal edilecektir.

Örnek 8: 1.2.1995 tarihinde Türkiye’de sigortalı çalışması başlayan sigortalı 1.5.2010-31.12.2013 süresi Afganistan’da geçen sürelerini borçlandığında bu süreler hizmetin geçtiği tarih aralığı olan 1.5.2010-31.12.2013 süresine mal edilecektir.

10. 4/1-(a) ve 4/1-(b) kapsamında bağlanan kısmi aylığın yapılacak borçlanma sonucunda tam aylığa dönüştürülmesi aynı statüde yapılacaksa, kısmi aylığı bağlayan birim, yurt dışı borçlanma işlemlerini ve kısmi aylığın tam aylığa dönüştürülmesi işlemini gerçekleştirecektir.
11. 4/1-(c) kapsamında bağlanan kısmi aylığın yapılacak borçlanma sonucunda tam aylığa dönüştürülmesi aynı statüde yapılacaksa, borçlanma işlemleri EHGM Yurtdışı Sözleşmeler ve Emeklilik Daire Başkanlığı tarafından gerçekleştirilecektir. İlgilinin borçlanma tutarının tamamını ödemesini müteakip, EHGM(Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü) Kamu Görevlileri Emeklilik Daire Başkanlığınca kısmi aylığın tam aylığa dönüştürülmesi için borçlanma tutarının ödendiği bilgisi anılan Başkanlığa bildirilecektir. 4/1-(c) kapsamında bağlanan kısmi aylığın yapılacak borçlanma sonucunda tam aylığa dönüştürülmesi 4/1-(b) kapsamında yapılacaksa borçlanma işlemleri EHGM Yurtdışı Sözleşmeler ve Emeklilik Daire Başkanlığı tarafından gerçekleştirilecek, borçlanma tutarının ödenmesini müteakip bağlanan kısmi aylığın kesilmesi ve tam aylık bağlanması için dosya muhteviyatının ”3.2. Borçlanma İçin Başvurulacak Birimler” başlığı altında belirtilen SGİM/SGM’ye intikal ettirilmek üzere EHGM Kamu Görevlileri Emeklilik Daire Başkanlığına bilgi verilecektir.
12. Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü Yurtdışı Sözleşmeler ve Emeklilik Daire Başkanlığı tarafından 4/1-(a) kapsamında bağlanan kısmi aylığın borçlanma sonucunda tam aylığa dönüştürülmesi 4/1-(b) statüsünde yapılacaksa, borçlanma işlemleri anılan Başkanlık tarafından gerçekleştirilecektir. 4/1-(a) kapsamında Türkiye Almanya Sosyal Güvenlik Sözleşmesine göre bağlanan kısmi aylığın yapılacak borçlanma sonucunda tam aylığa dönüştürülmesi 4/1-(b) kapsamında yapılacaksa, kısmi aylığı bağlayan birim borçlanma işlemlerini gerçekleştirecek, borçlanma tutarının ödenmesini müteakip bağladığı kısmi aylığı keserek tam aylık bağlanması için dosya muhteviyatını aynı ildeki 4/1-(b) kapsamında aylık bağlayan üniteye intikal ettirecektir.
13. Yurt dışı borçlanma süreleri 1/8/2019 (dahil) tarihinden itibaren 4/1-(b) kapsamında değerlendirileceğinden, 506 sayılı Kanunun geçici 20’nci maddesi kapsamındaki sandıklarca yurt dışı borçlanması yapılmayacaktır. Kısmi aylıkların tam aylığa dönüştürülmesine ilişkin borçlanma talepleri hariç olmak üzere, 506 sayılı Kanunun geçici 20’nci maddesine tabi sandıklara yapılan borçlanma talepleri ilgili sandık tarafından reddedilecektir. Kısmi aylıkların tam aylığa dönüştürülmesine ilişkin borçlanma talebini alan sandık, ilgilinin dosyasında bulunan borçlanmaya esas yurt dışı hizmet belgesiyle birlikte talep dilekçesini vakit geçirmeksizin SGK’nın ilgili birimine intikal ettirecektir. Başvuru tarihi olarak, borçlanma talebinin sandık evrak kayıtlarına girdiği tarih esas alınacaktır.
14. Yurt dışı borçlanma başvurusunda bulunanların, yurt dışında geçen ve borçlanmaya esas olacak sürelere ait aşağıdaki belgeleri ibraz etmeleri gerekmektedir.

14.1. Talep sahiplerinin sosyal güvenlik sözleşmesi akdedilmiş ülkelerde geçen sigortalılık ve/veya işsizlik sürelerini borçlanabilmeleri için;

• İlgili ülke sigorta kurumlarınca düzenlenmiş sigortalılık sürelerini gösterir belgenin aslıyla birlikte Türkiye’de yeminli tercüme bürolarınca ya da yurt dışında bulunan Türk temsilciliklerince akredite edilmiş tercümanlarca yapılmış ve ilgili temsilcilikçe onaylanmış tercümesinden,
• İlgili ülkelerdeki Türk büyükelçilikleri, başkonsoloslukları, çalışma ve sosyal güvenlik müşavirlikleri veya ataşelikleri gibi temsilciliklerden alınacak hizmet belgesinden durumlarına uygun olanını SGK’ ya ibraz etmeleri gerekmektedir.

14.2. Talep sahiplerinin sosyal güvenlik sözleşmesi akdedilmemiş ülkelerde geçen sigortalılık ve/veya işsizlik sürelerini borçlanabilmeleri için; ilgili ülkelerdeki Türk büyükelçilikleri, başkonsoloslukları, çalışma ve sosyal güvenlik müşavirlikleri veya ataşelikleri gibi temsilciliklerden alınacak hizmet belgesini ibraz etmeleri gerekmektedir.

14.3. Kanuna göre yurt dışında ev kadını olarak geçen sürelerin borçlandırılabilmesi için fotoğraf, künye bilgileri ve yurda giriş çıkış tarihlerinin kayıtlı olduğu pasaport sayfa fotokopileri veya emniyet müdürlüklerinden alınacak yurda giriş çıkış tarihlerini gösterir çizelge ile birlikte;

• İkamet edilen ülke mercilerinden alınacak ikamet belgesinin, Türkiye’de yeminli tercüme bürolarınca ya da yurt dışında bulunan Türk temsilciliklerince akredite edilmiş tercümanlarca yapılmış ve ilgili temsilcilikçe onaylanmış tercümesinden,
• Türk büyükelçilikleri, başkonsoloslukları, çalışma ve sosyal güvenlik müşavirlikleri veya ataşelikleri gibi temsilciliklerce düzenlenen ikamet belgesinden durumlarına uygun olan belgenin SGK’ ya ibraz edilmesi gerekmektedir.

15. Yurt dışında geçen sürelerin borçlandırılabilmesi için “Yurt Dışı Süreleri Borçlanma Talep Dilekçesi” veya “Bulgaristan Hizmetlerini Borçlanma Talep Dilekçesi”nin usulüne göre doldurulup imzalandıktan sonra SGK’nın ilgili birimine doğrudan verilmesi ya da posta yolu ile gönderilmesi gerekmektedir. Faks ya da elektronik postayla yapılan başvurulara istinaden borçlanma işlemi yapılmayacaktır.
16. Yurt dışı borçlanması yapılırken SGK’ ya ibraz edilmesi gereken yurda giriş çıkış çizelgelerinin, söz konusu çizelgede kayıtlı yurda giriş çıkış tarihlerinin Emniyet Genel Müdürlüğü Pasaport Giriş/Çıkış Bilgileri Projesi’nden temin edilmesi durumunda, ibrazı istenmeyecektir.

 

Yurt dışı hizmet borçlanması yapmak isteyen sigortalıların yukarıda belirtilen Genelge esasları doğrultusunda hareket etmeleri gerekmektedir.