Kategori: SGK Bülten

22.02.2019 Tarih ve 30694 Sayılı Resmi Gazetede Yayımlanan 7166 Sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanununun 8. Maddesi ile 4447 Sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun 19 uncu maddesine son fıkrasından önce gelmek üzere “1/2/2019 ila 30/4/2019 tarihleri arasında işyerlerinde 2018 yılı Ocak ila Aralık ayları/döneminde aylık prim ve hizmet belgesi veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesi ile 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında uzun vadeli sigorta kollarından en az sigortalı bildirimi yapılan aydaki/dönemdeki sigortalı sayısına ilave olarak işe alınanların, iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı nedenlerle feshedilmesi hariç olmak üzere, işe alındıkları tarihten itibaren dokuz aylık sürede iş sözleşmesi feshedilmeksizin çalıştırılmaları halinde bu maddede belirtilen prim desteği ile birlikte işe alındıkları ay dâhil üç aylık süre için prim ödeme gün sayısının 67,36 Türk lirası ile çarpımı sonucu bulunacak tutar Fondan karşılanmak üzere işverene destek olarak ayrıca sağlanır. Bu fıkra kapsamında işverene sağlanan ücret desteği işverenin Sosyal Güvenlik Kurumuna olan borçlarına mahsup edilir, ancak işverene ödenmez.” şeklinde hüküm getirilmiştir.

Bilindiği üzere 4447 Sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu 19 uncu maddesine göre uygulanmakta olan 27103/17103 numaralı teşviklere ek olarak, 01.02.2019 ila 30.04.2019 tarihleri arasında işe alınanlar 2018 yılı Ocak ila Aralık ayları/döneminde aylık prim ve hizmet belgesi veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesi ile 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında uzun vadeli sigorta kollarından en az sigortalı bildirimi yapılan aydaki/dönemdeki sigortalı sayısına ilave olması ve işe alındıkları tarihten itibaren dokuz aylık sürede iş sözleşmesi feshedilmeksizin (işveren tarafından haklı nedenlerle feshedilmesi hariç) çalıştırılmaları halinde bu maddede belirtilen 27103/17103 prim desteği ile birlikte işe alındıkları ay dâhil üç aylık süre için prim ödeme gün sayısının 67,36 Türk lirası ile çarpımı sonucu bulunacak tutar (30 gün çalışan 1 kişi için 2.020,80-TL) işverene destek olarak işverenin Sosyal Güvenlik Kurumuna olan borçlarına mahsup edilecek olup, eğer borcu yoksa 2019 Aralık ayı dahil prim tutarına mahsup edilecektir.

Bu teşvikten faydalanmak için 27103/17103 teşvikinden faydalanma şartlarının yanında ek olarak, 01.02.2019 ila 30.04.2019 tarihleri arasında işe almış olmak, 2018 yılında en düşük sayıda bildirilen bildirgedeki işçi sayısına ilave olması ve dokuz ay süre ile iş sözleşmesi feshedilmeksizin çalıştırmak yeterli olacaktır.

Teşvik ile ilgili uygulama detaylarının SGK tarafından duyurulmasıyla uygulama bültenimizi de yayımlayacağız.

27/03/2018 tarihli ve 30373 sayılı 2. Mükerrer Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7103 sayılı Vergi Kanunları ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 42 inci maddesi ile 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununa eklenen geçici 19. madde ile, İş-Kur’ a kayıtlı issizler arasından olmak üzere 01/01/2018 ila 31/12/2018 tarihleri arasında, işe alındığı yıldan önceki takvim yılında işyerinde kayıtlı sigortalı sayısının ortalamasına ilave olarak işe alınan, işe alındığı tarihten önceki 3 ay içinde en fazla 10 gün çalışması bulunan sigortalılar için imalat ve bilişim sektöründe faaliyet gösteren özel sektör işverenleri için ilgili döneme ait günlük brüt asgari ücretin sigortalının prim ödeme gün sayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarı geçmemek üzere sigortalının prime esas kazancı üzerinden, diğer sektörlerde faaliyet gösteren özel sektör işverenleri için prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigortalı ve işveren hissesi primlerinin tamamı tutarında, bu işverenlerin Sosyal Güvenlik Kurumuna ödeyecekleri tüm primlerden mahsup edilmek suretiyle işverene prim desteği sağlanmıştı.

Bu defa 22 Şubat 2019 Tarihli 30694 Sayılı Resmi Gazetede Yayımlanan 7166 Sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 8. Maddesi ile  25/8/1999 tarihli ve 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun geçici 19 uncu maddesine son fıkrasından önce gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiştir;

“1/2/2019 ila 30/4/2019 tarihleri arasında işyerlerinde 2018 yılı Ocak ila Aralık ayları/döneminde aylık prim ve hizmet belgesi veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesi ile 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında uzun vadeli sigorta kollarından en az sigortalı bildirimi yapılan aydaki/dönemdeki sigortalı sayısına ilave olarak işe alınanların, iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı nedenlerle feshedilmesi hariç olmak üzere, işe alındıkları tarihten itibaren dokuz aylık sürede iş sözleşmesi feshedilmeksizin çalıştırılmaları halinde bu maddede belirtilen prim desteği ile birlikte işe alındıkları ay dâhil üç aylık süre için prim ödeme gün sayısının 67,36 Türk lirası ile çarpımı sonucu bulunacak tutar Fondan karşılanmak üzere işverene destek olarak ayrıca sağlanır. Bu fıkra kapsamında işverene sağlanan ücret desteği işverenin Sosyal Güvenlik Kurumuna olan borçlarına mahsup edilir, ancak işverene ödenmez.”

Yapılan bu düzenlemeyle 2018 yılında getirilen teşviklere ilaveten 1/2/2019 ila 30/4/2019 tarihleri arasında işyerlerinde 2018 yılı Ocak ila Aralık dönemlerinde 5510 sayılı Kanunun 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında uzun vadeli sigorta kollarından en az sigortalı bildirimi yapılan dönemdeki sigortalı sayısına ilave olarak işe alınanların, bildirdiği gün sayısının 67,36 TL ile çarpılması sonucu bulunacak tutar (30 gün çalışan 1 sigortalı için bu tutar 2.020,80 TL), işverenin SGK’ya olan borçlarına, SGK borcu yoksa 2019 Aralık ayı dahil tahakkuk edecek prim tutarlarına mahsup edilecektir.

Bu teşvikten yararlanmak için, daha önceki teşvik ve desteklerden yararlanmak için gereken şartlara ilave olarak, 01/02/2019-30/4/2019 tarihleri arasında işyerlerinde 2018 yılı Ocak-Aralık döneminde 5510 sayılı Kanunun 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında uzun vadeli sigorta kollarından en az sigortalı bildirimi yapılan dönemdeki sigortalı sayısına ilave olarak işe alınanların 2019 Aralık ayı dahil, aylık prim ve hizmet belgesi veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesi ile SGK’ya bildirilmesi gerekmektedir.

30.01.2019 tarih ve 30671 Sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 7162 Nolu Gelir Vergisi Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile 2019 yılı için uygulanacak asgari ücret desteği yasallaşarak yürürlüğe girmiştir.

Kanunun 10 uncu maddesinde yer alan ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununa “GEÇİCİ MADDE 78” eklenmiştir.

Özet olarak, 2019 yılında asgari ücret desteğinden faydalanılması bazı kriterlere bağlanmıştır. Bu kriterler kısaca;

• Destekten yararlanılacak 2019 ayda/dönemde, 2018 yılı Ocak ila Kasım ayları/döneminde aylık prim ve hizmet belgesi veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesi ile 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında uzun vadeli sigorta kollarından en az sigortalı bildirimi yapılan aydaki/dönemdeki sigortalı sayısının altında bildirimde bulunulması halinde destekten faydalanılamayacak.
• 2018 yılı Ocak ila Kasım ayları/döneminde aylık prim ve hizmet belgesi veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesindeki ortalama sigortalı sayısı; beş yüzün altında olan işyerleri için günlük 5 Türk lirası, beş yüz ve üzerinde olan işyerleri için günlük 3,36 Türk lirası destek verilecektir.
• Mevcut bir işletmenin kapatılarak değişik bir ad ve unvan altında ya da bir iş birimi olarak açılması veya yönetim ve kontrolü elinde bulunduracak şekilde doğrudan veya dolaylı ortaklık ilişkisi bulunan şirketler arasında istihdamın kaydırılması, şahıs işletmelerinde işletme sahipliğinin değiştirilmesi gibi İşsizlik Sigortası Fonu katkısından yararlanmak amacıyla muvazaalı işlem tesis ettiği anlaşılan veya sigortalıların prime esas kazançlarını 2019 yılı Ocak ila Aralık ayları/dönemi için eksik bildirdiği tespit edilen işyerlerinden İşsizlik Sigortası Fonunca karşılanan tutar, gecikme cezası ve gecikme zammıyla birlikte geri alınır ve bu işyerlerine destek verilmeyecektir.
• 3213 sayılı Kanunun ek 9 uncu maddesi uyarınca ücretleri asgarî ücretin iki katından az olamayacağı hükme bağlanan “Linyit” ve “Taşkömürü” çıkarılan işyerlerinde yer altında çalışan sigortalılar için birinci fıkranın uygulanmasında (a) bendi uyarınca belirlenecek günlük kazanç 271 Türk lirası olarak ve 2018 yılının aynı ayına ilişkin Kuruma verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde veya muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinde bildirilen prim ödeme gün sayısının yüzde 50’sini geçmemek üzere, 2019 yılında cari aya ilişkin verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde veya muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinde bildirilen sigortalılara ilişkin toplam prim ödeme gün sayısı dikkate alınarak verilecektir.

Buna göre, 2019 yılında asgari ücret destek indiriminin uygulanmasına ilişkin madde hükümleri şöyledir:

1. 2018 yılının aynı ayına ilişkin Kuruma verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde veya muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinde prime esas günlük kazancı 102 Türk lirası ve altında bildirilen sigortalıların toplam prim ödeme gün sayısını geçmemek üzere, 2019 yılında cari aya ilişkin verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde veya muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinde bildirilen sigortalılara ilişkin toplam prim ödeme gün sayısının,
2. 2019 yılı içinde ilk defa bu Kanun kapsamına alınan işyerlerinden bildirilen sigortalılara ilişkin toplam prim ödeme gün sayısının,

2019 yılı Ocak ila Aralık ayları/dönemi için bu maddede belirtilen tutarlar ile çarpımı sonucu bulunacak tutar, bu işverenlerin Kuruma ödeyecekleri sigorta primlerinden mahsup edilir ve bu tutar İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanır. Ancak (a) bendinde belirtilen prime esas günlük kazanç tutarı 18/10/2012 tarihli ve 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu hükümleri uyarınca toplu iş sözleşmesine tabi özel sektör işverenlerine ait işyerleri için 203 Türk lirası olarak esas alınır.

Birinci fıkrada belirtilen işyerlerinin tespitinde; 2018 yılı Ocak ila Kasım ayları/döneminde uzun vadeli sigorta kollarından aylık prim ve hizmet belgeleri veya muhtasar ve prim hizmet beyannameleri ile bildirimi yapılan 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalı sayısının ortalaması esas alınır. Ortalama sigortalı sayısı; beş yüzün altında olan işyerleri için günlük 5 Türk lirası, beş yüz ve üzerinde olan işyerleri için günlük 3,36 Türk lirası destek sağlanır.

Bu madde kapsamında destekten yararlanılacak ayda/dönemde, 2018 yılı Ocak ila Kasım ayları/döneminde aylık prim ve hizmet belgesi veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesi ile 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında uzun vadeli sigorta kollarından en az sigortalı bildirimi yapılan aydaki/dönemdeki sigortalı sayısının altında bildirimde bulunulması halinde bu madde hükümleri uygulanmaz.

Mevcut bir işletmenin kapatılarak değişik bir ad ve unvan altında ya da bir iş birimi olarak açılması veya yönetim ve kontrolü elinde bulunduracak şekilde doğrudan veya dolaylı ortaklık ilişkisi bulunan şirketler arasında istihdamın kaydırılması, şahıs işletmelerinde işletme sahipliğinin değiştirilmesi gibi İşsizlik Sigortası Fonu katkısından yararlanmak amacıyla muvazaalı işlem tesis ettiği anlaşılan veya sigortalıların prime esas kazançlarını 2019 yılı Ocak ila Aralık ayları/dönemi için eksik bildirdiği tespit edilen işyerlerinden İşsizlik Sigortası Fonunca karşılanan tutar, gecikme cezası ve gecikme zammıyla birlikte geri alınır ve bu işyerleri hakkında bu madde hükümleri uygulanmaz.

İşverenlerin çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili 2019 yılı Ocak ila Aralık aylarına/dönemine ait aylık prim ve hizmet belgelerini veya muhtasar ve prim hizmet beyannamelerini yasal süresi içerisinde vermediği, sigorta primlerini yasal süresinde ödemediği, denetim ve kontrolle görevli memurlarca yapılan soruşturma ve incelemelerde çalıştırdığı kişileri sigortalı olarak bildirmediği veya bildirilen sigortalının fiilen çalışmadığı durumlarının tespit edilmesi, Kuruma prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcu bulunması hâllerinde bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendine ilişkin hükümler uygulanmaz. Ancak Kuruma olan prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borçlarını 6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesine göre tecil ve taksitlendiren işverenler bu tecil ve taksitlendirme devam ettiği sürece anılan fıkra hükmünden yararlandırılır. Bu maddenin uygulanmasında bu Kanunun ek 14 üncü maddesi hükümleri uygulanmaz.

Birinci fıkranın (a) bendinin uygulanmasında, bir önceki yılın aynı ayına ilişkin olarak aylık prim ve hizmet belgesi veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesi verilmemiş olması halinde bildirim yapılmış takip eden ilk aya ilişkin aylık prim ve hizmet belgesindeki veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesindeki bildirimler esas alınır. 2018 yılından önce bu Kanun kapsamına alınmış ancak 2018 yılında sigortalı çalıştırmamış işyerleri hakkında birinci fıkranın (b) bendi hükümleri uygulanır.

Sigortalı ve işveren hisselerine ait sigorta primlerinin Devlet tarafından karşılandığı durumlarda işverenin ödeyeceği sigorta priminin İşsizlik Sigortası Fonunca karşılanacak tutardan az olması hâlinde sadece sigorta prim borcu kadar mahsup işlemi yapılır.

3213 sayılı Kanunun ek 9 uncu maddesi uyarınca ücretleri asgarî ücretin iki katından az olamayacağı hükme bağlanan “Linyit” ve “Taşkömürü” çıkarılan işyerlerinde yer altında çalışan sigortalılar için birinci fıkranın uygulanmasında (a) bendi uyarınca belirlenecek günlük kazanç 271 Türk lirası olarak ve 2018 yılının aynı ayına ilişkin Kuruma verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde veya muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinde bildirilen prim ödeme gün sayısının yüzde 50’sini geçmemek üzere, 2019 yılında cari aya ilişkin verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde veya muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinde bildirilen sigortalılara ilişkin toplam prim ödeme gün sayısı dikkate alınır.

Bu madde hükümleri, 5018 sayılı Kanuna ekli (I) sayılı cetvelde sayılan kamu idarelerine ait kadro ve pozisyonlarda 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında çalışan sigortalılar için uygulanmaz.

4734 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (c) ve (d) bentlerinde sayılan idareler tarafından ilgili mevzuatı uyarınca yapılan ve sözleşmesinde fiyat farkı ödeneceği öngörülen hizmet alımlarında, ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için birinci fıkra uyarınca İşsizlik Sigortası Fonu tarafından karşılanacak tutarlar bu idarelerce işverenlerin hak edişinden kesilir.

2019 yılı Ocak ila Aralık aylarına/dönemine ilişkin yasal süresi dışında Kuruma verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde veya Hazine ve Maliye Bakanlığına verilecek muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinde kayıtlı sigortalılar için bu madde hükümleri uygulanmaz.

Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ve Türkiye İş Kurumunun görüşleri alınmak suretiyle Kurum tarafından belirlenir.”

Hazine ve Maliye Bakanlığı Sigortacılık Genel Müdürlüğü 22.01.2019 tarihinde internet sitesinden Çalışanların İşverenleri Aracılığıyla Otomatik Olarak Emeklilik Planına Dahil Edilmesine İlişkin Sektör Duyurusu (2019/2) yayımlanmıştır.

Yayımlanan duyuruda, 27.12.2018 tarihinde yürürlüğe giren “Çalışanların İşverenleri Aracılığıyla Otomatik Olarak Emeklilik Planına Dahil Edilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” ile yapılan değişiklikler kapsamında olan işveren, çalışan ve emeklilik şirketlerinin, tesis edecekleri işlemlere açıklık getirilmiştir.

Konu başlıkları itibari ile; çalışan sayısının tespiti, 45 yaşın tespiti, 4/A veya 4/C kapsamında olmayanların tespiti, sisteme dahil edilmemesi gerektiği halde dahil edilmiş çalışanlara ilişkin tesis edilecek işlem, geçici maddenin uygulanması, yönetmelikte yer alan tarihlerden sonra sisteme dahil olma, sisteme otomatik olarak yeniden dahil edilme ve idari para cezası olmak üzere 8 başlık altında yapılması ve dikkat edilmesi gereken hususlar açıklanmıştır.

1. Çalışan Sayısının Tespiti

Kasım 2018 dönemine ait Aylık Prim ve Hizmet Belgesinde yer alan sigortalı sayısı dikkate alınacaktır. Bu tespitte 45 yaş üstü veya emekli vs. ayrımı yapılmayacaktır.

2. 45 Yaşın Tespiti

Çalışanın sisteme dahil edilmesi gereken tarih 27.12.2018 tarihinden önce ise 01.01.2017 tarihi itibari ile 45 yaşını doldurup doldurmadığına bakılacak.

Çalışanın sisteme dahil edilmesi gereken tarih 27.12.2018 tarihinden sonra ise sisteme dahil edileceği yılın ilk günü itibari ile 45 yaşını doldurup doldurmadığına bakılacak.

3. 4/A Veya 4/C Kapsamında Olmayanların Tespiti

SGK kayıtlarında 4/a’lı veya 4/c’li olarak gözükseler dahi doğrudan 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) veya (c) bentlerinde yer almayan çalışanlar, sisteme dahil edilmez.

4. Sisteme Dahil Edilmemesi Gerektiği Halde Dahil Edilmiş Çalışanlara İlişkin Tesis Edilecek İşlem

Bu duyurunun 2 nci ve 3 üncü başlıkları uyarınca sisteme dahil edilmemesi gerekirken sisteme dahil edilmiş olan çalışanların sertifikaları sonlandırılır. Bu hususta emeklilik şirketine bildirim yapma ve çalışanın sisteme dahil edilmemesi gerektiği ispat yükümlülüğü işverene aittir.

5. Geçici Maddenin Uygulanması

27.12.2018 tarihinden önce sisteme dahil edilmesi gerekmekte iken halihazırda dahil edilmemiş çalışanların 27.02.2019 tarihine kadar ücretlerinden kesinti yaparak ve yapılan kesintileri emeklilik şirketine aktarmaları gerekmektedir. Bu kapsamdaki çalışanların ücretinden geçmiş aylara dönük herhangi bir kesinti yapılmayacak olup, çalışanların sisteme dahil edildiği aya ilişkin ücretinden ve sadece bir aylık katkı payı kesintisi yapılacaktır.

6. Yönetmelikte Yer Alan Tarihlerden Sonra Sisteme Dahil Olma

01.01.2019 tarihinden sonra faaliyete yeni başlayan bir işverene bağlı toplam çalıştırılacak sigortalı sayısı “İşyeri Bildirgesi”nde 5 ve üzeri ise en geç bir sonraki takvim yılının ilk ücret döneminde çalışanlardan katkı payları kesilerek sisteme dahil edilecektir.

01.01.2019 tarihinden sonra “Aylık Prim ve Hizmet Belgesi”nde işverene bağlı toplam sigortalı sayısı ilk kez 5 ve üzerine çıkmış ise en geç bu belgenin verildiği ayı takip eden takvim yılının ilk ücret ödeme döneminde çalışanlardan katkı payları kesilerek sisteme dahil edilecektir.

7. Sisteme Otomatik Olarak Yeniden Dahil Edilme

Sistemden CAYMA veya AYRILMA hakkını kullanarak çıkanlar, CAYMA veya AYRILMA tarihinden itibaren 3 yıl içinde yalnızca bir defalığına sisteme tekrar dahil edilecektir. Ancak bu hususta işverenler tarafından yapılacak bir iş veya işlem bulunmamakta olup, Bakanlık tarafından gerek görülmesi halinde konu ile ilgili düzenleme yapacaktır.

8. İdari Para Cezası

Çıkarılan yönetmelik kapsamında yükümlülüklerini yerine getirmeyen işverenlere T.C. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından, işverene bağlı her bir çalışan için, ilgili çalışanın sisteme dahil edilmediği ay sayısı kadar idari para cezası uygulanacaktır.

9. Bu duyurunun 5 inci başlığı Geçici Maddenin Uygulanması uyarınca yükümlülüğünü yerine getirenlere, sisteme geç dahil etmiş olmaktan dolayı idari para cezası uygulanmayacaktır.

28.07.2016 tarihinde kabul edilen 6735 Sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu ve 27.02.2003 tarihinde kabul edilen 4817 Sayılı Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanun ile yabancı işçilerin çalıştırılmalarına ilişkin izinlerde izlenecek usul ve esasları düzenlemektedir.

İzinsiz yabancı çalıştırmanın ciddi derecede idari para cezası yaptırımları bulunmaktadır. 2019 yılı için izinsiz yabancı çalıştıran işverene veya işveren vekiline her bir yabancı için 8.821,00 Türk lirası tutarında idari para cezası verilmektedir.

4817 Sayılı Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanunun Bildirim yükümlülüğü başlığı altında

“Madde 18-

1. a) Bağımsız çalışan yabancılar, çalışmaya başladıkları tarihten ve çalışmanın bitiminden itibaren,
2. b) Yabancı çalıştıran işverenler yabancının çalışmaya başladığı tarihten, çalışma izninin verildiği tarihten itibaren otuz gün içerisinde çalışmaya başlamaması halinde bu sürenin bitiminden itibaren ve herhangi bir nedenle hizmet akdinin sona erdiği tarihten itibaren, En geç on beş gün içerisinde durumu Bakanlığa bildirmekle yükümlüdürler” hükmüne göre işe başlamama veya herhangi bir nedenle iş sözleşmesi sona eren yabancıların izin iptallerine dair süreleri belirlenmiştir.

İzin başvurusu yapacak işverenlerin aşağıdaki hususlara dikkat etmeleri faydalarına olacaktır.

• İzin başvurusu yapılırken takip edilebilir iletişim kanalları başvuruda belirtilmeli. İzin kabulü bildirilen e-mail adresine yapılacağından tebliğ edilmiş sayılmaktadır.
• İzin başvurusu yapıldıktan sonra en az iki haftada bir başvuru durumu sorgulaması yapılmalı.
• İzin başlama tarihinden itibaren yabancının işe herhangi bir sebeple işe başlatılmaması durumunda 45 günlük izin iptal süresi geçirilmemeli.
• Çalışma izni yenilenecek ise izin bitiş tarihi dikkatlice takip edilmeli ve izin bitiş tarihinden geriye doğru en az 60 gün öncesinden yeniden başvuru yapılması gerekmektedir.
• İşten çıkış yapılan yabancının izin iptal başvurusu da işten çıkış tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde bildirilmesi zorunludur.

Aksi takdirde aşağıdaki yaptırımlar ile karşı karşıya kalınacaktır.

• Süreler geçirilmiş olursa izin başlama tarihi işe başlama tarihi kabul edilmekte ve izin başlama tarihinden itibaren geçirilen aylık dönemler için de ayrıca APHB düzenlenerek verilmesi gerekmektedir.
• Sürelerin geçirilmiş olmasından dolayı işe giriş bildiriminden dolayı asgari ücret tutarında İPC uygulanacaktır.
• Geriye dökün verilecek APHB leri için ise aylık asgari ücretin beşte biri tutarında (Kasım-Aralık) İPC uygulanacaktır.

Unutulmamalı ki yaptırım uygulanan işverenlerin sonraki izin başvuruları olumsuz sonuçlanması yüksek ihtimaldir.

Kesinleşen mahkeme kararının işçiye veya vekiline tebliği tarihinden itibaren on günlük süre içerisinde işverene işe başlatma talebinde bulunulması gerekmektedir.

Buradaki on günlük süre işçi açısından boşta geçen süre ücreti ve işe başlatmama tazminatı için hak düşürücü bir süre olup, işçi bu süreyi geçirirse iş akdinin feshi geçerli bir fesih olur ve işveren sadece ihbar ve kıdem tazminatından sorumlu olur. Bu durumda işçi sadece ihbar ve kıdem tazminatı (kıdem tazminatı için en az işverenin bünyesinde 1 yıllık çalışması olması gerekiyor) talebinde bulunabilecektir. Eğer ki iş akdi fesih edilirken bu tazminatlar da ödenmiş ise işçinin başkaca alacak talebi olamayacaktır ve işverenin de başka bir yükümlülüğü kalmayacaktır.

İşe Başlatma veya Başlatmama Sonuçları

İşe başlatma başvurusu işveren tarafından kabul edilip işe başlatılacak ise işçi tarafından yapılan talep tebliğinden itibaren 1 aylık süre içerisinde işe başlatılması ve işçiye bildirilmesi gerekmektedir. Bu bir aylık süre zarfında işveren işçiyi işe başlatacağını bildirmiş ve işçi işe başlatılmamış ise işveren işe iadeye aykırılık tazminatı ödemek zorunda kalacaktır.

Boşta Geçen Süre ve İşe Başlatmama Ücretlerinin Hesaplanması

Boşta geçen süre ücretinin hesaplanmasında, dava tarihi 01.01.2018 tarihinden önce ise, fasih tarihinden itibaren en fazla 4 aya kadar geçen süre içinde, fesih tarihindeki ücret ve hakları dikkate alınarak, işçiye ödenen maaş, yemek, yol, ikramiye, yakacak yardımı, gıda yardımı, servis ücretleri ve bu ücretlere yapılan zamlar dikkate alınarak hesaplanması gerekmektedir. Ancak fiili çalışması ile elde edilebilen satış/performans primi, fazla mesai, resmi tatil ve hafta tatili çalışma ücreti gibi ücretler fiilen işçinin çalışması olması durumunda elde edebileceği ücretler olduğundan boşta geçen süre ücretinin hesaplanmasında dikkate alınmamalıdır.

Diğer taraftan, dava tarihi 01.01.2018 tarih ve sonrası ise, fasih tarihinden itibaren en fazla 4 aya kadar geçen süre içinde, dava tarihindeki ücret ve hakları dikkate alınarak, işçiye ödenen maaş, yemek, yol, ikramiye, yakacak yardımı, gıda yardımı, servis ücretleri dikkate alınarak hesaplanacaktır. Ancak fiili çalışması ile elde edilebilen satış/performans primi, fazla mesai, resmi tatil ve hafta tatili çalışma ücreti gibi ücretler fiilen işçinin çalışması olması durumunda elde edebileceği ücretler olduğundan boşta geçen süre ücretinin hesaplanmasında dikkate alınmamalıdır.

Yani işçi işe başlatılırsa, peşin olarak ödenen ihbar tazminatı ile kıdem tazminatı, yukarıda belirttiğimiz hesaplamalara göre yapılacak ödemeden mahsup edilir.

İşe başlatmama tazminatının hesaplanması da dava tarihine göre değişmektedir. Dava tarihi 01.01.2018 tarihinden önce ise,  işçinin işe başlatılmayacağının kesinleştiği tarih itibari ile emsal işçi ücreti dikkate alınarak 4 aydan 8 aya kadar işe başlatmama tazminatı hesaplanmalıdır. Ayrıca 4 aylık süre eklenince yıllık izine hak kazanıyor ise emsal ücret üzerinden yıllık izin ücreti ile ihbar tazminatı ve kıdem tazminatı yeniden hesaplanması gerekmektedir. Yani iş akdi fesih tarihine eklenecek 4 aylık süre ile ihbar ve kıdem tazminatı emsal ücret üzerinden yeniden hesaplanacaktır. Eğer ki daha önce ihbar ve kıdem tazminatı ödenmiş ise yeni hesaplanan tutarlardan eski ödenen tutarlar mahsup edilerek kalan fark işçiye ödenecektir.

Eğer dava tarihi bu sefer 01.01.2018 tarihi ve sonrası ise, dava tarihindeki ücret ve hakları dikkate alınarak 4 aydan 8 aya kadar işe başlatmama tazminatı hesaplanmalıdır. Ayrıca 4 aylık süre eklenince yıllık izine hak kazanıyor ise dava tarihindeki ücret dikkate alınarak yıllık izin ücreti ile ihbar tazminatı ve kıdem tazminatı yeniden hesaplanması gerekmektedir. Yani iş akdi fesih tarihine eklenecek 4 aylık süre ile ihbar ve kıdem tazminatı dava tarihindeki ücret dikkate alınarak yeniden hesaplanacaktır. Tabi daha önce ihbar ve kıdem tazminatı ödenmiş ise yeni hesaplanan tutarlardan eski ödenen tutarlar mahsup edilerek kalan fark işçiye ödenecektir.

Yani işe başlatılmayan işçiye ihbar süresi verilmemiş veya ihbar tazminatı peşin ödenmemişse, bu sürelere ait ücret tutarı yine yukarıda belirttiğimiz hesaplamalara göre ayrıca ödenecektir.

SGK’ya Bildirim Süreleri

İşe başlatılan işçiye yapılan işe başlatma davetinin işçi tarafından tebliğ alındığı tarihten sonraki dönemin 23’üne kadar, işe başlatılmayan işçi için ise işe başlatılma talebinin işverene tebliğ tarihinden sonraki dönemin 23’üne kadar boşta geçen sürelere ait primlerin bildiriminin bağlı bulunulan SGK’ya yapılması gerekmektedir.

SGK’ya bildirim yapılırken dilekçeye aşağıdaki belgelerin mutlaka eklenmesi gerekmektedir.

• İşçinin/Vekilinin işe başlama talep ihtarnamesi ve tebliğ zarfı
• İşverenin işe başlama davet ihtarnamesi ve tebliğ zarfı (İşveren işe başlatması durumunda)
• Boşta geçen sürelere ait aylık prim hizmet bildirgeleri
• 4 aylık süre sonuna denk gelen tarihli işten ayrılış bildirgesi
• Mahkeme kararı
• Temyiz kararı (Eğer mahkeme kararı temyiz edilmiş ise)
• İmza sirküleri veya vekaletname fotokopisi