KDV Oran Değişikliğinin Yürürlük tarihinden Önce yapılmış işlemler için Değişiklik sonrası gerçekleşen Vade Farkı, Kur Farkı ve Malların İade Edilmesi, İşlemin Gerçekleşmemesi veya İşlemden Vazgeçilmesi durumlarında Hangi KDV Oranı Uygulanmalıdır?

Katma değer vergisi oranları %8’den 10’a, %18’den 20’ye artırıldı. 10.07.2023 tarihi itibari ile yeni KDV oranları yürürlüğe girmiştir. 10.7.2023 tarihinden ÖNCE gerçekleştirilen mal teslimi ve hizmet işlemlerine ilişkin 10.7.2023 tarihinden SONRA gerçekleşen; Vade Farkı, Kur Farkı ve Malların İade Edilmesi, İşlemin Gerçekleşmemesi veya İşlemden Vazgeçilmesi durumlarında İlk teslim ve hizmetin yapıldığı tarihteki oran üzerinden KDV hesaplanması gerekmektedir.

Vade Farkları: Teslim ve hizmet işlemlerine ait faturalarda ayrıca gösterilen vade farkları matraha dahil edilir ve işlemin tabi olduğu KDV oranı üzerinden vergilendirilir. Öte yandan, vadeli işlemlerde bedelin zamanında ödenmemesi nedeniyle ortaya çıkan yeni vade farkları da matrahın bir unsuru olduğundan, bu vade farklarına ait KDV, vadeli satışa konu teslim ve hizmetin yapıldığı tarihte bu işlemlerin tabi olduğu oran üzerinden hesaplanır.(KDV Genel Uygulama Tebliği III/B-1.2.1)

Kur Farkları: Teslim veya hizmetin yapıldığı tarih ile bedelin tahsil edildiği tarih arasında ortaya çıkan lehte kur farkları için satıcı tarafından faturalarda gösterilen kur farkına teslim ve hizmetin yapıldığı tarihte bu işlemlerin tabi olduğu oran üzerinden hesaplanır. Bedelin tahsil edildiği tarihte alıcı lehine kur farkı oluşması halinde, kur farkı tutarı üzerinden alıcı tarafından, teslim ve hizmetin yapıldığı tarihteki oran üzerinden KDV hesaplanması gerekmektedir. (KDV Genel Uygulama Tebliği III/B-1.2.2)

Malların İade Edilmesi, İşlemin Gerçekleşmemesi veya İşlemden Vazgeçilmesi:

Matrahta değişiklik vuku bulduğu tarihte işlemin tabi olduğu KDV Oranının değişmiş olması halinde düzeltme işleminin, ilk teslim ve hizmetin yapıldığı tarihte bu işlemler için geçerli olan KDV Oranı esas alınmak süratiyle yapılması gerekir. (KDV Genel Uygulama Tebliği III/B-1.2.3)

 

 


DİKKAT! “Sitemizde yayımladığımız bültenler, açıklamalar ve hatırlatmalar, uygulamada yorum farklılıkları içermekte ve bilgilendirme amaçlı olup, bilgilerin kullanımı nedeniyle ortaya çıkan durumlardan, her türlü zarardan ve cezai tazminattan dolayı şirketimiz, ortaklarımız ve çalışanlarımız sorumlu tutulamaz.”

Yatırım Teşvik Belgesine Ekli Listelerde Yer Alan Makine Teçhizatlar İçin Katma Değer Vergisi Ve Damga Vergisi İstisnası

KDV Kanununun 13/d maddesi kapsamında istisna hükümlerinden faydalanabilmek için makine ve teçhizatın Yatırım teşvik belgesinde ya da Yatırım Teşvik Belgesi vermeye yetkili makamlarca onaylanan Yatırım teşvik belgesi ekli listelerde yer alması gerekmektedir.

Yatırım Teşvik Belgesinde kayıtlı sabit yatırım tutarı, belgenin düzenlendiği tarihteki öngörüleri ifade etmektedir, yatırımın ilerleyen aşamalarında makina ve teçhizat listelerinde yapılan değişiklikler nedeniyle Yatırım Teşvik Belgesinde kayıtlı sabit yatırım tutarının revize edilmemektedir. Yetkili makamdan alınan Yatırım Teşvik Belgesi eki listede, yer alan mallar için ek listede belirtilen tutarla sınırlı olmak üzere Damga Vergisi istisnası uygulaması mümkündür. Söz konusu bu tutarı aşan kısımlar vergilendirilecektir.

 


DİKKAT! “Sitemizde yayımladığımız bültenler, açıklamalar ve hatırlatmalar, uygulamada yorum farklılıkları içermekte ve bilgilendirme amaçlı olup, bilgilerin kullanımı nedeniyle ortaya çıkan durumlardan, her türlü zarardan ve cezai tazminattan dolayı şirketimiz, ortaklarımız ve çalışanlarımız sorumlu tutulamaz.”

Yatırım Teşvik Belgesi Kapsamında Alınan Makine İçin Sonradan Alınan Kurulum Ve Programlama Hizmetinin KDV Yönünden İstisna Durumu

Yatırım teşvik belgesinde ya da eki listelerde açıkça yazan bir makinenin bütün halinde temini teknik olarak mümkün olmadığında yatırım mahallinde kurulumu, montajı gerçekleştirilen makine-teçhizat istisna kapsamındadır. Makinenin temin edildiği mükellef tarafından yatırım mahallindeki kurulum ve montaj işleri, faturada ayrıca belirtilmediği, teslimden ayrı olarak fiyatlandırılmadığı sürece hizmet olarak değerlendirilir istisna dışında tutulmaz, istisna kurulum ve montaj dâhil toplam bedele uygulanır.

Teşvik belgeli yatırım mallarına faturada teslimden ayrıca fiyatlandırılan ya da adı geçen ürünlerle birlikte alınmayan tadil, bakım, onarım gibi hizmetler ile başka mükelleflerden alınan bedeli yatırım teşvik belgesi sahibi mükellefe ayrıca yansıtılan kurulum, montaj ve benzeri hizmetler istisna kapsamında değerlendirilmez.

Teşvik belgeli ürünlerin kurulmasına yönelik olarak alınan malzemeler ise söz konusu malzemelerin belgede yazılmış olması ve makine ve teçhizat niteliği taşıması halinde istisna kapsamında değerlendirilecek, aksi takdirde kurulum için gerekli bu malzemelerin tesliminde genel hükümler çerçevesinde KDV hesaplanacaktır.

Teşvik belgeleri makineleri temin eden firmadan alınan makine sistemlerinin montajının denetlenmesi gibi süpervizörlük hizmeti de istisna kapsamında değerlendirilmesi mümkün değildir.


DİKKAT! “Sitemizde yayımladığımız bültenler, açıklamalar ve hatırlatmalar, uygulamada yorum farklılıkları içermekte ve bilgilendirme amaçlı olup, bilgilerin kullanımı nedeniyle ortaya çıkan durumlardan, her türlü zarardan ve cezai tazminattan dolayı şirketimiz, ortaklarımız ve çalışanlarımız sorumlu tutulamaz.”

İKİNCİ EL TAŞINMAZ SATIŞLARINDAKİ “KDV ÖZEL MATRAH UYGULAMASI”

Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmeliğe göre yetki belgesine sahip olan ve taşınmaz ticaretiyle uğraşan mükelleflerin KDV mükellefi olmayanlardan veya KDV istisnası kapsamında KDV ödemeksizin satın alarak vasfında esaslı değişiklik yapmaksızın sattıkları ikinci el gayrimenkullerde KDV, satış bedeli ile alış bedeli arasındaki fark üzerinden hesaplanıyor.  (KDVK. Mad. 23/f, 19 Seri No.lu KDV Genel Uygulama Tebliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ)

Ayrıca 6362 sayılı Kanun kapsamında faaliyette bulunan gayrimenkul yatırım fonları (GYF) ile gayrimenkul yatırım ortaklıkları (GYO), yetki belgesi aranmaksızın KDV özel matrah uygulamasından yararlanabiliyorlar.

İkinci el gayrimenkul satışlarındaki KDV özel matrah uygulamasından faydalanabilmek için aşağıdaki şartların sağlanması gerekmektedir:

  • İkinci el gayrimenkulün KDV mükellefi olmayanlardan veya istisna kapsamında KDV ödenmeden alınması,
  • Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmeliğe göre yetki belgesine sahip olması ve taşınmaz ticareti faaliyetinde bulunması,
  • Satın alınan gayrimenkulün vasfında esaslı değişiklik yapılmaması,

Gerekmektedir.

Ya da;

  • 6362 sayılı Kanun kapsamında gayrimenkul yatırım fonu (GYF) ile gayrimenkul yatırım ortaklığı (GYO) olarak faaliyette bulunması gerekmektedir.

 


DİKKAT! “Sitemizde yayımladığımız bültenler, açıklamalar ve hatırlatmalar, uygulamada yorum farklılıkları içermekte ve bilgilendirme amaçlı olup, bilgilerin kullanımı nedeniyle ortaya çıkan durumlardan, her türlü zarardan ve cezai tazminattan dolayı şirketimiz, ortaklarımız ve çalışanlarımız sorumlu tutulamaz.”

Yatırım Teşvik Belgesi Kapsamında Gözden Kaçabilecek (Geçici emlak vergisi ve imar harçları)İstisna Ve Muafiyetler

Belediyelerce resen dikkate alınmayan muafiyet ve istisnalardan yararlanabilmek için mükelleflerin ilgili belediyeden talepte bulunması gerekmektedir. Yatırım teşvik belgesi kapsamında yapılan harcamalara yönelik istisna ve muafiyetlerden olan geçici emlak vergisi muafiyeti ile imar ile ilgili harçlara (bina inşaat harcı, yapı kullanma izin harcı vs.) ilişkin istisna mükelleflerin dikkatinden kaçabilmektedir. Resen dikkate alınmadığından hak kaybına uğranmaması için belediyelerden talep edilmesi hususu önemlidir.


DİKKAT! “Sitemizde yayımladığımız bültenler, açıklamalar ve hatırlatmalar, uygulamada yorum farklılıkları içermekte ve bilgilendirme amaçlı olup, bilgilerin kullanımı nedeniyle ortaya çıkan durumlardan, her türlü zarardan ve cezai tazminattan dolayı şirketimiz, ortaklarımız ve çalışanlarımız sorumlu tutulamaz.”

Şirketlerin Kendi Hisselerini Almaları Durumunda Tevkifat Oranı Uygulaması

Mükelleflerin 17 Kasım 2020 tarihinden önce iktisap ettikleri kendi hisse senetleri ve ortaklık payları için herhangi bir vergiye tabi işlem yapılmayacaktır.

Şirketlerin 17 Kasım 2020 tarihinden itibaren iktisap ettikleri kendi hisse senetleri ile ortaklık payları için % 15 vergi kesintisi uygulaması getirilmiştir ancak 14 Şubat 2023 tarihinde yapılan bir düzenleme ile tevkifat oranı % 0 olarak belirlenmiştir.

Son olarak 7 Temmuz 2023 tarihinde yapılan düzenleme ile iktisap edilecek hisse senetleri ile ortaklık payları için % 15 tevkifat uygulaması yeniden uygulanmaya başlanmış olup, payları Borsa İstanbul’da işlem gören şirketler tevkifat uygulaması kapsamı dışında bırakılmıştır.


DİKKAT! “Sitemizde yayımladığımız bültenler, açıklamalar ve hatırlatmalar, uygulamada yorum farklılıkları içermekte ve bilgilendirme amaçlı olup, bilgilerin kullanımı nedeniyle ortaya çıkan durumlardan, her türlü zarardan ve cezai tazminattan dolayı şirketimiz, ortaklarımız ve çalışanlarımız sorumlu tutulamaz.”

Diğer Faaliyetlerden Elde Edilen Kurum Kazançlarına İndirimli Kurumlar Vergisinin Uygulanma Dönemi

Mükellef Kurum IV. geçici vergi dönemi içerisinde yatırım teşvik belgesi aldı ise, ilk üç geçici vergi dönemine isabet eden geçici vergi matrah kısmına indirimli kurumlar vergisi uygulayamaz. Sadece IV. döneme isabet eden geçici vergi matrahına indirimli kurumlar vergisi uygulayabilir.  Yatırım döneminde diğer faaliyetlerden elde edilen kazançlara yatırıma fiilen başladıkları geçici vergi döneminden itibaren kümülatif kazanç tutarını dikkate almak suretiyle indirimli kurumlar vergisi uygulamak vergi incelemelerinde eleştiri konusu olabilir.

Vergi idaresi tarafından verilen 22.05.2023 tarih ve 49026 sayılı görüş ile “diğer faaliyetlerden elde edilen kazançlara sadece yatırım döneminde indirimli kurumlar vergisi uygulanması mümkündür. Yatırım dönemi de yatırıma fiilen başlanıldığı tarihi içeren geçici vergilendirme döneminin başından itibaren başlar. Yatırım teşvik belgesi kapsamında fiilen yatırıma başladığınız tarihinin içinde bulunduğu geçici vergilendirme döneminin başlangıcından itibaren diğer faaliyetlerinizden elde etmiş olduğunuz kazancınıza indirimli kurumlar vergisi uygulanması mümkündür.” bu durum netliğe kavuşturmuştur.


DİKKAT! “Sitemizde yayımladığımız bültenler, açıklamalar ve hatırlatmalar, uygulamada yorum farklılıkları içermekte ve bilgilendirme amaçlı olup, bilgilerin kullanımı nedeniyle ortaya çıkan durumlardan, her türlü zarardan ve cezai tazminattan dolayı şirketimiz, ortaklarımız ve çalışanlarımız sorumlu tutulamaz.”

Diğer Faaliyetlerden Elde Edilen Kurum Kazançlarına İndirimli Kurumlar Vergisinin Uygulanma Dönemi

Mükellef Kurum IV. geçici vergi dönemi içerisinde yatırım teşvik belgesi aldı ise, ilk üç geçici vergi dönemine isabet eden geçici vergi matrah kısmına indirimli kurumlar vergisi uygulayamaz. Sadece IV. döneme isabet eden geçici vergi matrahına indirimli kurumlar vergisi uygulayabilir.  Yatırım döneminde diğer faaliyetlerden elde edilen kazançlara yatırıma fiilen başladıkları geçici vergi döneminden itibaren kümülatif kazanç tutarını dikkate almak suretiyle indirimli kurumlar vergisi uygulamak vergi incelemelerinde eleştiri konusu olabilir.

Vergi idaresi tarafından verilen 22.05.2023 tarih ve 49026 sayılı görüş ile “diğer faaliyetlerden elde edilen kazançlara sadece yatırım döneminde indirimli kurumlar vergisi uygulanması mümkündür. Yatırım dönemi de yatırıma fiilen başlanıldığı tarihi içeren geçici vergilendirme döneminin başından itibaren başlar. Yatırım teşvik belgesi kapsamında fiilen yatırıma başladığınız tarihinin içinde bulunduğu geçici vergilendirme döneminin başlangıcından itibaren diğer faaliyetlerinizden elde etmiş olduğunuz kazancınıza indirimli kurumlar vergisi uygulanması mümkündür.” bu durum netliğe kavuşturmuştur.


DİKKAT! “Sitemizde yayımladığımız bültenler, açıklamalar ve hatırlatmalar, uygulamada yorum farklılıkları içermekte ve bilgilendirme amaçlı olup, bilgilerin kullanımı nedeniyle ortaya çıkan durumlardan, her türlü zarardan ve cezai tazminattan dolayı şirketimiz, ortaklarımız ve çalışanlarımız sorumlu tutulamaz.”

Finansal kiralama yoluyla edinilen binek otomobillere yapılan ödemelerde GVK md. 40/1’e göre aylık kiralama gider kısıtlaması yoktur.

311 Seri Numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliğinde binek otomobillere ait gider kısıtlaması yer almaktadır. Ancak finansal kiralama normal kiralamadan farklı bir sözleşme türü olup, kısıtlama sadece normal kira sözleşmeleri kapsamında ödenen kira tutarlarına ilişkindir.

Finansal kiralama yoluyla işletme aktifine alınmış binek otomobiller için ödemelerin anapara ve faiz ödemesi olarak ayrıştırılarak, faiz gideri ilk yıl “Haklar” hesabında izlenen binek otomobilin maliyetine dâhil olunacak, sonraki yıllarda ise tercihen gider veya maliyet olarak dikkate alınabilecektir.

Finansal kiralama yoluyla kiralanmak suretiyle kira süresi sonunda mülkiyeti kiracıya geçecek olan binek otomobillere ait ödenen faiz tutarı gider kısıtlamasına tabi değildir.


DİKKAT! “Sitemizde yayımladığımız bültenler, açıklamalar ve hatırlatmalar, uygulamada yorum farklılıkları içermekte ve bilgilendirme amaçlı olup, bilgilerin kullanımı nedeniyle ortaya çıkan durumlardan, her türlü zarardan ve cezai tazminattan dolayı şirketimiz, ortaklarımız ve çalışanlarımız sorumlu tutulamaz.”

Ek Vergiye İlişkin Borçların Diğer Vergilerden Kaynaklı İade Alacaklarından Mahsubu Mümkündür

Kurumlar vergisi mükelleflerince 2022 hesap dönemi kurumlar vergisi beyannamelerinde gösterilen indirim, istisna ve indirimli kurumlar vergisine tabi matrahları üzerinden, dönem kazancı ile ilişkilendirilmeksizin %10 veya %5 oranında ek vergi hesaplanmıştır. Bu verginin ilk taksiti kurumlar vergisinin ödeme süresi içinde, ikinci taksiti bu süreyi takip eden dördüncü ayda ödenmesi gerekmektedir.

Söz konusu düzenlemeye istinaden tahakkuk eden vergi borçlarının mükelleflerin diğer vergilerden kaynaklı iade alacaklarına mahsubunun mümkün olup olmadığı hususlarında tereddütler yaşanmaktadır.

Bu kapsamda, tahakkuk eden ek vergiye ilişkin borçların, kurumların katma değer vergisi, gelir ve kurumlar vergisi gibi diğer vergilerden kaynaklı iade alacaklarından mahsubu suretiyle ödenmesi mümkündür. Söz konusu mahsuplar mükelleflerin kurumlar vergisi yönünden bağlı bulundukları vergi daireleri tarafından yerine getirilmelidir.


DİKKAT! “Sitemizde yayımladığımız bültenler, açıklamalar ve hatırlatmalar, uygulamada yorum farklılıkları içermekte ve bilgilendirme amaçlı olup, bilgilerin kullanımı nedeniyle ortaya çıkan durumlardan, her türlü zarardan ve cezai tazminattan dolayı şirketimiz, ortaklarımız ve çalışanlarımız sorumlu tutulamaz.”