Blog

27.08.2021 tarih ve 31581 sayılı Resmi Gazete’de 7326 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanunda yer alan başvuru ve ilk taksit ödeme sürelerinin uzatılmasına ilişkin 4420 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı yayımlanmıştır.

4420 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı eki Kararın 1’inci maddesi gereğince 03.06.2021 tarihli ve 7326 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun’un 2’nci, 3’üncü, 4’üncü, 5’inci, 6’ncı, 7’nci ve 8’inci maddeleri ile 10’uncu maddesinden (altıncı ve yedinci fıkraları hariç) yararlanmak için öngörülen ve 31/8/2021 tarihinde sona erecek olan başvuru, bildirim ve beyan süreleri ile bu başvuru, bildirim ve beyana ilişkin ilk taksit ödeme süreleri, 10’uncu maddenin dördüncü fıkrasında yer alan başvuru ve ilk taksit ödeme süresi birer ay uzatılmıştır.

Bilindiği üzere 7326 sayılı Kanun’un;

-2’nci maddesinde kesinleşmiş alacakların yeniden yapılandırılmasına ilişkin hükümler,

-3’üncü maddesinde kesinleşmemiş veya dava safhasında bulunan alacaklara ilişkin hükümler,

-4’üncü maddesinde inceleme ve tarhiyat safhasında bulunan işlemlere ilişkin hükümler,

-5’inci maddesinde matrah ve vergi artırımına ilişkin hükümler,

-6’ncı maddesinde işletme kayıtlarının düzeltilmesine ilişkin hükümler,

-7’nci maddesinde kesinleşmiş Sosyal Güvenlik Kurumu alacaklarının yeniden yapılandırılmasına ilişkin hükümler,

-8’inci maddesinde ön değerlendirme, araştırma veya tespit aşamasında olan eksik işçilik prim tutarları ile kesinleşmemiş idari para cezalarına ilişkin hükümler,

– 10’uncu maddesinde diğer hükümler,

yer almaktadır.

Yayımlanan Karar uyarınca uzayan bazı başvuru, bildirim ve beyana ilişkin ilk taksit ödeme süreleri aşağıdaki gibidir.

Başvuru/Ödeme Türü	Eski Hali	Yeni Hali
Kesinleşmiş alacakların yapılandırılması için başvuru süresi (Madde-2)	31 Ağustos 21	30 Eylül 21
Maliye Bakanlığına, Gümrük ve Ticaret Bakanlığına, il özel idarelerine, belediyelere ve YİKOB’lara bağlı tahsil dairelerine ödenecek borçların ilk taksitini ödeme süresi V	30 Eylül 21	1 Kasım 21
Sosyal Güvenlik Kurumuna bağlı tahsil dairelerine ödeneceM tutarların ilk taksitinin ödeme süresi	31 Ekim 21	30 Kasım 21
Kesinleşmemiş veya dava safhasında bulunan alacakların yapılandırılmasına ilişkin başvuru süresi (Madde-3)	31 Ağustos 21	30 Eylül 21
Gelir Vergisi Kanunu’nun 64 üncü maddesinde sayılan diğer ücret mükelleflerinin vergi dairelerine başvurarak 2021 takvim yılına ilişkin gelir vergilerini tarh ettirmeleri ve karnelerine işletmelerine ilişkin başvuru süresi (Madde-4)	31 Ağustos 21	30 Eylül 21
Matrah ve vergi artırımları için başvuru süresi (Madde-5)	31 Ağustos 21	30 Eylül 21
Matrah ve vergi artırımları ile ilgili hesaplanan veya artırılan gelir, kurumlar ve katma değer vergilerinin peşin veya ilk taksitinin ödeme süresi	30 Eylül 21	1 Kasım 21
İşletmede mevcut olduğu hâlde kayıtlarda yer almayan emtia, makine, teçhizat ve demirbaşların envanter listesi ile vergi dairelerine bildirmek suretiyle defterlerine kaydedilme süresi (Madde-6)	31 Ağustos 21	30 Eylül 21
Gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin kayıtlarında yer aldığı hâlde işletmelerinde mevcut olmayan emtialarını, fatura düzenlemek ve her türlü vergisel yükümlülüklerini yerine getirmek suretiyle kayıt ve beyanlarına intikal ettirme süresi (Madde-6)	31 Ağustos 21	30 Eylül 21
Kayıtlarda yer aldığı hâlde işletmede bulunmayan kasa mevcudu ve ortaklardan alacakların vergi dairelerine beyan edilmesi suretiyle kayıtların düzeltilmesi süresi (Madde-6)	31 Ağustos 21	30 Eylül 21
Aktife kayıtlı bulunan taşınmazlar ile amortismana tabi diğer iktisadi kıymetlerin yeniden değerlemesi (Madde 11)	31 Aralık 21	31 Aralık 21

 

Karar ile sadece başvuru ve ilk taksit ödeme süreleri uzatıldığından, diğer ödeme sürelerinde herhangi bir değişiklik bulunmamaktadır.

Diğer taraftan, aynı tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 4419 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile; Düzce, Rize, Artvin, Osmaniye, Antalya, Mersin, Adana, Muğla, Kastamonu, Sinop ve Bartın illerine bağlı bazı yerleşim yerlerinde meydana gelen afetler nedeniyle oluşan mücbir sebebe istinaden, bu bölgelerle sınırlı olmak üzere, 7256 Sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ve 7326 Sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanunda yer alan taksit ödeme süreleri yeniden belirlenmiştir.

Söz konusu kararlar ektedir.

Bülten 2021-41 Eki 4419 Sayılı Karar

Bülten 2021-41 Eki 4420 Sayılı Karar

 

20/8/2021 Tarih ve 31574 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri No: 37)” ile yapılan değişiklikler aşağıda özetlenmiştir.

1. a) Yolcu beraberi ihracatta yetki belgesi verilecek aracı firmalardan istenilen belgelerde değişiklik yapıldı

Bilindiği üzere, Türkiye’de ikamet etmeyen yolculara yolcu beraberi ihracat kapsamında yapılan teslimlere ilişkin KDV iadesine aracılık etmek aracı firmalar, Gelir İdaresi Başkanlığı’na müracat ederek haklarında yapılacak inceleme ve araştırma sonucunda kendilerine “Yetki Belgesi” verilebilmekte ve bu firmalar kendilerine verilen yetki çerçevesinde bahsi geçen iade doğurucu işlemlere ilişkin KDV iade sürecinde iadeye hak kazanan firmalara hizmet vermektedirler.

Bu kapsamda Türkiye’de ikamet etmeyen yolculara yapılan teslimlerden kaynaklı KDV iadelerine aracılık etmek üzere kendilerine “Yetki Belgesi” verilecek aracı firmaların, aşağıdaki niteliklere sahip olmaları gerekmektedir:

1. a) Bilanço esasına göre defter tutulması,
2. b) Asgari özkaynak tutarının 1.000.000,00 TL olması,
3. c) Ücretli statüsünde en az beş kişi istihdam edilmesi,

ç) Haklarında sahte belge veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleme veya kullanma fiili nedeniyle “olumsuz rapor” bulunmaması,

1. d) Sadece bu Tebliğin (II/A-5) bölümü kapsamındaki işlemler ile ilgili aracılık faaliyetinde bulunulması.

Öncesinde, bu şartları topluca taşıyan firmaların başvuru dilekçesine ise aşağıdaki belgeleri eklemeleri gerekmekteydi.

1. a) Ticaret Sicil Gazetesinin bir örneği veya Ticaret Sicil Gazetesinin tarih ve sayısı,
2. b) İmza sirkülerinin onaylı bir örneği,
3. c) İşe devam etmekte olanlar için son ayrıntılı bilânço ve gelir tablosunun firma kaşesi tatbik edilerek ve firma yetkililerince imzalanarak onaylanmış birer örneği.

20/8/2021 Tarih ve 31574 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri No: 37)” in 1’nci maddesi ile Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği’nin (II/A-5.7.2.) bölümünün birinci paragrafının (b) bendi, “b) İmza sirkülerinin onaylı bir örneği.” ibaresi yürürlükten kaldırılmış olup, yapılan bu değişiklikle bundan böyle başvuru dilekçesine “İmza sirkülerinin onaylı bir örneği” eklenmeyecektir.

1. b) KDV Artırımında Bulunanların Özel Esaslar Karşısındaki Durumu

Aynı Tebliğin 2’nci maddesi ile Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği’nin (IV/E-14.) bölümünden sonra gelmek üzere aşağıdaki bölüm eklenmiştir.

“15. 3/6/2021 Tarihli ve 7326 Sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Kapsamında KDV Artırımında Bulunanların Özel Esaslar Karşısındaki Durumu

Aralık/2020 ve öncesi vergilendirme dönemlerine ilişkin olarak haklarında bu Tebliğ kapsamında;

– Sahte belge veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge kullanma olumsuz raporu ile

– Sahte belge veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge kullanma,

– Beyanname vermeme,

– Adresinde bulunamama,

– Defter ve belge ibraz etmeme,

olumsuz tespitleri bulunan ve bu nedenle özel esaslara tabi olan mükelleflerden 2016, 2017, 2018, 2019 ve 2020 takvim yıllarında faaliyette bulundukları dönemlerin tamamına ilişkin olarak 7326 sayılı Kanunun 5 inci maddesi kapsamında KDV artırımında bulunanlar (Bu yıllardan herhangi birinde faaliyete başlanması halinde faaliyete başlanan yıl ve sonraki yıllar için; faaliyetin terk edilmesi halinde ise faaliyetin terk edildiği yıl ve önceki yıllar için artırımda bulunulması gerekir.), artırım tutarlarının tamamını ödedikleri tarihten itibaren özel esaslar kapsamından çıkarılır. Ayrıca, taksit uygulamasından faydalanan mükelleflerin hesaplanan tutarların tamamı ile bir taksite ait tutarın %10’u kadar banka teminat mektubu (herhangi bir kısıtlayıcı şart taşımaması gerekmektedir), devlet tahvili veya hazine bonosu cinsinden teminat göstermeleri halinde taksitlerin tamamının ödenmesi beklenmeksizin genel esaslara dönüşleri sağlanır. Bu şekilde teminat gösteren mükelleflerin mezkûr Kanunun verdiği haktan daha fazla taksiti aksatmaları halinde, ödenmemiş taksitler muaccel hale gelir ve kalan borcun tamamı teminatın paraya dönüştürülmesi yoluyla tahsil edilir.

7143 sayılı Kanun kapsamında 2016 ve 2017 yılları için (Bu yıllardan herhangi birinde faaliyete başlanması halinde faaliyete başlanan yıl ve sonraki yıl için) artırımdan yararlanmış olanların genel esaslara dönüşünde, yararlanma koşullarının ihlal edilmemiş olması koşuluyla bu yıllar için yeniden artırımda bulunulması şartı aranmaz.

2016, 2017, 2018, 2019 ve 2020 takvim yıllarında faaliyette bulundukları dönemlerin tamamına ilişkin olarak 7326 sayılı Kanunun 5 inci maddesi doğrultusunda KDV artırımında bulunarak özel esaslar kapsamından çıkarılan mükellefler, artırımda bulunulan yıllar için yukarıda belirtilen olumsuzluklar kapsamında tekrar özel esaslara alınmazlar.

Özel esaslar kapsamında olmadığı halde KDV artırımında bulunmuş olan mükellefler, artırımda bulundukları yıllarda alım yaptıkları mükelleflerle ilgili olumsuzluklar için yapılacak tespitler dolayısıyla özel esaslar kapsamına alınmazlar. Ancak, bu mükellefler hakkında, artırımda bulunulan yıllar için sahte belge kullanma olumsuz tespiti yapılması halinde, Tebliğin (IV/E-5) bölümünde yer alan hükümler saklı kalmak kaydıyla, sonraki döneme devreden KDV’ye ilişkin düzeltme işlemi neticesinde artırımda bulunulmayan bir yılda tarhiyat yapılması gerekiyorsa, mükellef özel esaslara alınmasa dahi düzeltme işlemi yapılacaktır.

Yukarıda belirtilenler dışındaki sebepler dolayısıyla haklarında özel esaslar uygulananların KDV artırımında bulunmaları ise bunların genel esaslara dönüşlerini sağlamaz. Aynı şekilde yukarıda belirtilenler dışındaki sebepler dolayısıyla haklarında özel esaslar uygulanması gerekenlerin KDV artırımında bulunmaları bunların özel esaslara tabi tutulmasını engellemez.

7326 sayılı Kanunun 5 inci maddesi kapsamında KDV artırımında bulunmasına bağlı olarak özel esaslar kapsamından çıkarılan veya özel esaslar kapsamına alınmayan mükelleflerin iade taleplerinde, haklarında olumsuzluk bulunan mükelleflerden alımlarının bulunduğunun tespiti halinde, Tebliğin (IV/E-11) bölümünde belirtilen hükümlerin uygulanacağı tabiidir.

7326 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin dokuzuncu fıkrasının (b) bendi uyarınca, mezkûr maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla haklarında, 213 sayılı Kanunun 359 uncu maddesinin (b) fıkrasında yer alan defter, kayıt ve belgeleri yok etme veya defter sahifelerini yok ederek yerine başka yapraklar koyma veya hiç yaprak koymama veya belgelerin asıl veya suretlerini tamamen veya kısmen sahte olarak düzenleme fiillerinden hareketle yapılan vergi incelemesi devam edenlerin bu maddede belirtilen süre ve öngörülen şekilde KDV artırımında bulunmaları durumunda, söz konusu vergi incelemesinin tamamlanmasına kadar bu artırımlara ilişkin olarak tahakkuk işlemlerinin bekletilmesi gerekmektedir. Bu durumda olan ve 2016, 2017, 2018, 2019 ve 2020 takvim yıllarında faaliyette bulundukları dönemlerin tamamına ilişkin KDV artırımında bulunmuş olan mükelleflerin genel esaslara dönüşleri, vergi incelemesinin ilgili maddede belirtilen sürede sonuçlandırılamaması veya yapılan vergi incelemesinde bu fiillerin varlığının tespit edilmemesi ve maddede öngörülen diğer şartların sağlanması durumunda, vergi artırımı sonucunda hesaplanan vergilerin ödenmesi veya taksit imkanından faydalanılacaksa yukarıda belirtildiği şekilde teminat gösterilmesi halinde yerine getirilir.”

Buna göre, Aralık/2020 ve öncesi vergilendirme dönemlerine ilişkin olarak Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği kapsamında haklarında sahte belge veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge kullanma olumsuz raporu ile sahte belge veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge kullanma, beyanname vermeme, adresinde bulunamama ve defter ve belge ibraz etmeme olumsuz tespitleri bulunan ve bu nedenle özel esaslar kapsamına alınmış olan mükelleflerin 7326 sayılı Kanun kapsamında KDV yönünden matrah artırımı yapmaları halinde genel esaslara dönüşü mümkün hale getirilmiştir.

Benzer şekilde, daha önce özel esaslar kapsamında olmadığı halde belirtilen dönemlere ilişkin KDV yönünden matrah artırımında bulunmuş olan mükelleflerin de daha sonra haklarında yapılacak bu tespitler sebebiyle özel esaslar kapsamına alınmayacağı hüküm altına alınmıştır.

Söz konusu Tebliğ ektedir.

Bülten 2021-40 Eki Tebliğ

Hatırlanacağı üzere 31/07/2020 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 2812 sayılı Karar ile 2007/13033 sayılı Karar’a eklenen Geçici 6’ncı maddeyle, 31/07/2020 tarihinden geçerli olmak üzere, 31/12/2020 tarihine kadar (bu tarih dahil) bazı hizmetlerde KDV oranı yüzde 8’e bazılarında ise yüzde 1’e düşürülmüş,  daha sonra ise bu oranların uygulama süresi 02/06/2021 tarihli ve 4062 sayılı Karar ile 31/07/2021 tarihine kadar uzatılmıştı.

Bu defa 30/07/2021 tarih ve 31553 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Mal ve Hizmetlere Uygulanacak Katma Değer Vergisi Oranlarının Tespitine İlişkin Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar (Karar Sayısı: 4312)” ile düşürülen KDV oranlarının uygulama süresi bir kez daha uzatılarak 30/09/2021 olarak belirlenmiştir.

Buna göre, 30/9/2021 tarihine kadar aşağıdaki hizmetler için % 8 oranında KDV  uygulanacaktır.

1. a) İşyeri kiralama hizmeti,
2. b) Kongre, konferans, seminer, konser, fuar ve lunapark giriş ücretleri,
3. c) Düğün, nikah, balo ve kokteyl salonlarında verilen organizasyon hizmetleri,

ç) Berberlik ve kuaförlük hizmetleri ile güzellik salonunda verilen hizmetler.

1. d) Terzilik, giyim eşyası ve ev tekstil ürünlerinin onarım ve tamiratı,
2. e)  Ayakkabı ve deri eşyaların onarımı ile ayakkabı boyama hizmetleri,
3. f) Kuru temizleme, çamaşırhane, giyim eşyası ve diğer tekstil ürünlerini ütüleme hizmetleri,
4. g) Halı ve kilim yıkama hizmetleri,

ğ) Bisiklet, motosiklet ve motorlu bisikletlerin bakım ve onarımı (malzemeler hariç),

1. h) Evde kullanılan elektrikli cihazların (buzdolabı, fırın, çamaşır makinesi, bulaşık makinesi, fırın, klima vb.) bakım ve onarımı (malzemeler hariç),

ı) Tüketici elektroniği ürünlerinin (TV, radyo, CD/DVD oynatıcıları, ev tipi video kameralar vb.) bakım ve onarımı (malzemeler hariç),

1. i) Evde kullanılan ısıtma ürünlerinin (termosifon, şofben, banyo kazanı, kombi vb.) (merkezi ısıtma kazanları hariç) bakım ve onarımı (malzemeler hariç),
2. j) Ev ve bahçe gereçlerinin bakım ve onarımı (malzemeler hariç),
3. k) Mobilyaların ve ev döşemelerinin bakım ve onarımı (malzemeler hariç),
4. l) Bilgisayarların, iletişim araç ve gereçlerinin, saatlerin bakım ve onarımı (malzemeler hariç),
5. m) Müzik aletlerinin bakım ve onarımı,
6. n) Çilingirlik ve anahtar çoğaltma hizmetleri ile hamallık hizmetleri,
7. o) Motorlu kara taşıtlarının yağlanması, yıkanması, cilalanması hizmetleri ile bunlara ait koltuk ve döşemelerin bakım ve onarımı (malzemeler hariç),

ö) Hane sakinlerine verilen konut bakım, onarım, boya ve temizlik hizmetleri (malzemeler hariç),

1. p) Ekli II sayılı listenin “B) DİĞER MAL VE HİZMETLER” bölümünün 24 üncü sırası kapsamı dışındaki yeme-içme hizmetleri (alkollü içeceklere isabet eden kısmı hariç),
2. r) Yolcu taşımacılığı hizmetleri,
3. s) Ekli II sayılı listenin “A) GIDA MADDELERİ” bölümünün 4 üncü sırasında yer alan mallar hariç olmak üzere, 30/12/2019 tarihli ve 1951 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının eki İstatistik Pozisyonlarına Bölünmüş Türk Gümrük Tarife Cetvelinin 6 No.lu fasılında yer alan süs bitkileri ile çiçek teslimleri.

30/9/2021 tarihine kadar aşağıdaki hizmetler için ise % 1 oranında KDV  uygulanacaktır.

Ekli II sayılı listenin “B) Diğer Mal ve Hizmetler” bölümünün;

1. a) 16 ncı sırasında yer alan giriş ücretleri; sinema, tiyatro, opera, operet, bale, müze giriş ücretleri,
2. b) 24 üncü sırasında yer alan yeme-içme hizmetleri; Gazino, açık hava gazinosu, bar, dans salonu, diskotek, pavyon, taverna, birahane, kokteyl salonu ve benzeri yerler hariç olmak üzere kahvehane, kır kahvesi, çay bahçesi, çay ocağı, kıraathane, kafeterya, pastane, ayakta yemek yenilen yerler, yemeği pakette satan veya diğer şekillerde yemek hizmeti sunan yerler, lokanta, içkili lokanta, kebapçı ve benzeri yerlerde (birinci sınıf lokanta ruhsatı ya da işletme belgesine sahip olan yerler ile üç yıldız ve üzeri oteller, tatil köyleri ve benzeri tesislerin bünyesindeki lokantalar hariç) verilen yeme-içme hizmetleri (bu yerlerde verilen hizmetlerin alkollü içeceklere isabet eden kısmı hariç),

 

İlaveten, 22 Haziran 2021 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 4105 sayılı Karar ile 2007/13033 Sayılı Karar’ın Geçici 9’uncu maddesindeki 30/06/2021 ibaresi 31/07/2021 şeklinde değiştirilerek, konaklama tesislerinde sunulan geceleme hizmetleri için KDV oranının %1 olarak uygulanmasına 31/07/2021 tarihine kadar devam edileceği yönünde düzenleme yapılmıştı.

Bu Karar ile konaklama tesislerinde sunulan geceleme hizmetlerinde %1 oranında indirimli KDV uygulanması 30/09/2021 tarihine kadar uzatılmıştır.

İlgili karar ektedir.

Bülten 2021-38 Eki Karar

Bilindiği üzere, 193 Gelir Vergisi Kanunu’nun Geçici 67’nci maddesinde yer alan bazı kazanç ve iratlardan yapılacak tevkifat oranları 2006/10731 sayılı Karar ile belirlenmiş olup bahsi geçen Kararın 1’inci ve 2’nci maddesi ile 2006/10731 sayılı Kararın Geçici 2’inci ve Geçici 3’üncü maddesinde yer alan stopaj oranlarının uygulama süreleri, 30/7/2021 tarihli ve 31553 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 4311 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 30/09/2021 tarihine kadar uzatılmıştır.

Buna göre;

1. A) Türk Lirası Mevduat faizi ve kar payı gelirlerine uygulanacak stopaj oranları

30/9/2021 tarihine kadar (bu tarih dâhil) vadesiz ve özel cari hesaplara ve 30/09/2020 ile 30/9/2021 tarihleri arasında (bu tarih dâhil) açılan veya vadesi bu tarihler arasında yenilenen hesaplara ödenecek faizler ve kâr paylarına aşağıda yer alan stopaj oranları uygulanacaktır.

“2) Mevduat faizlerinden;

1. i) Vadesiz ve ihbarlı hesaplar ile 6 aya kadar (6 ay dâhil) vadeli hesaplarda %5,
2. ii) 1 yıla kadar (1 yıl dâhil) vadeli hesaplarda %3,

iii) 1 yıldan uzun vadeli hesaplarda %0,

1. iv) Enflasyon oranına bağlı olarak değişken faiz oranı uygulanan 1 yıldan uzun vadeli hesaplarda %0,

3) Katılım bankaları tarafından katılma hesabı karşılığında ödenen kar paylarından;

1. i) Vadesiz, ihbarlı ve özel cari hesaplar ile 6 aya kadar (6 ay dâhil) vadeli hesaplarda %5,
2. ii) 1 yıla kadar (1 yıl dâhil) vadeli hesaplarda %3,

iii)1 yıldan uzun vadeli hesaplarda %0.”

1. B) Banka tahvil ve bonoları ile fon kullanıcısının bankalar olduğu varlık kiralama şirketleri tarafından ihraç edilen kira sertifikalarına uygulanan stopaj oranları

23/12/2020 ile 30/9/2021 tarihi (bu tarih dâhil) arasında iktisap edilen, bankalar tarafından ihraç edilen tahvil ve bonolardan elde edilen gelir ve kazançlar ile fon kullanıcısının bankalar olduğu varlık kiralama şirketleri tarafından ihraç edilen kira sertifikalarından elde edilen gelir ve kazançlara aşağıda yer alan stopaj oranları uygulanacaktır.

– Vadesi 6 aya kadar (6 ay dâhil) olanlara sağlanan gelirlerden %5,

– Vadesi 1 yıla kadar (1 yıl dâhil) olanlara sağlanan gelirlerden %3,

– Vadesi 1 yıldan uzun olanlara sağlanan gelirlerden %0,

– 6 aydan az süreyle (6 ay dâhil) elde tutulanların elden çıkarılmasından doğan kazançlardan %5,

– 1 yıldan az süreyle (1 yıl dâhil) elde tutulanların elden çıkarılmasından doğan kazançlardan %3,

– 1 yıldan fazla süreyle elde tutulanların elden çıkarılmasından doğan kazançlardan %0.

Diğer taraftan, 23/12/2020 ile 30/9/2021 tarihi (bu tarih dâhil) arasında iktisap edilen (değişken, karma, eurobond, dış borçlanma, yabancı, serbest fonlar ile unvanında “döviz” ifadesi geçen yatırım fonları hariç) yatırım fonlarından elde edilen gelir ve kazançlara %0 oranında tevkifat uygulanacaktır.

Söz Karar ektedir.

Bülten 2021-37 Eki Karar

Hatırlanacağı üzere, 31/07/2020 tarihli Resmi gazetede yayımlanan 2813 sayılı Karar ile stopajlara ilişkin 2009/14592 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’nda değişiklikler yapılarak gayrimenkul kiralamalarında uygulanan stopaj oranı ve kurumlar tarafından kooperatiflere ait taşınmazların kiralanması karşılığında yapılan kira ödemeleri üzerinden hesaplanması gereken tevkifat oranı %20’den %10’a düşürülmüştü.

Daha sonra, 23/12/2020 tarihli ve 31343 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 3319 Sayılı Karar ile söz konusu stopaj oranları eski oranlarına (%20) getirilmiş; ancak aynı Karara eklenen Geçici 2’nci maddeyle %10’luk stopaj oranı uygulamasına 31.05.2021 tarihine kadar devam edilmesi sağlanmıştı.

Devamında ise, 02/06/2021 tarih ve 31499 sayılı resmi Gazete’de  yayımlanan 4063 sayılı Karar ile söz konusu uygulamanın süresi 31/07/2021 tarihine kadar uzatılmıştı.

Bu defa, 30 Temmuz 2021 tarih ve 31553 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 4311 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 4311 sayılı Karar’ın 3 üncü ve 4 üncü maddesi ile gayrimenkul kiralamalarında ve kurumlar tarafından kooperatiflere ait taşınmazların kiralanması karşılığında yapılan kira ödemelerinde uygulanan %10’luk stopaj oranının süresi 30/09/2021 tarihine uzatılmıştır.

Söz konusu Karar ektedir.

Bülten 2021-36 Eki Karar

13 Temmuz 2021 tarihli ve 31540 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 529 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile 01/08/2021 tarihi itibarıyla kurumlar vergisi mükellefleri ile diğer bazı kişilere gerçek faydalanıcı bilgisi bildirimini verme zorunluluğu getirilmiştir.

Buna göre, gerçek faydalanıcı bilgisi verme yükümlülüğü getirilen kurumlar vergisi mükellefleri dahil bütün mükellefler ile diğer kişilerin, en geç 31/8/2021 günü sonuna kadar gerçek faydalanıcı bilgisini elektronik ortamda Gelir İdaresi Başkanlığına bildirmeleri gerekmektedir.

Tebliğe göre;

Gerçek faydalanıcı, tüzel kişi veya tüzel kişiliği olmayan teşekkülleri nihai olarak kontrolünde bulunduran ya da bunlar üzerinde nihai nüfuz sahibi olan gerçek kişi veya kişileri ifade etmektedir.

Gerçek faydalanıcılar belirlenirken;

Tüzel kişilerde;

– Tüzel kişiliğin %25’i aşan hissesine sahip gerçek kişi ortakları,

– Tüzel kişiliğin %25’i aşan hissesine sahip gerçek kişi ortağının gerçek faydalanıcı olmadığından şüphelenilmesi veya bu oranda hisseye sahip gerçek kişi ortak bulunmaması durumunda, tüzel kişiliği nihai olarak kontrolünde bulunduran gerçek kişi ya da kişiler,

– Yukarıdaki (a) ve (b) bentleri kapsamında gerçek faydalanıcının tespit edilemediği durumlarda, en üst düzey icra yetkisine sahip gerçek kişi ya da kişiler

gerçek faydalanıcı olarak kabul edilerek bildirime konu edilecektir.

Tüzel kişiliği olmayan iş ortaklıkları gibi teşekküllerde;,

– Tüzel kişiliği olmayan teşekkülleri nihai olarak kontrolünde bulunduran gerçek kişi ya da kişiler,

– Nihai olarak kontrolünde bulunduran gerçek kişi ya da kişiler tespit edilememesi halinde tüzel kişiliği olmayan teşekkül nezdinde en üst düzeyde icra yetkisine sahip gerçek kişi ya da kişiler,

üst düzey yönetici sıfatıyla gerçek faydalanıcı olarak kabul edilecek ve bildirime konu edilecektir.

Trust ve benzeri teşekküllerde;

– Kurucular, mütevelli, yönetici, denetçi veya faydalanıcı sıfatını haiz olanlar ya da bu teşekküller üzerinde nüfuz sahibi olanlar gerçek faydalanıcı olarak kabul edilerek bildirime konu edilecektir.

Trust: Bir malvarlığının belirli bir lehtar ya da lehtar grubunun yararlanması için, malvarlığının maliki olan sözleşme kurucusu tarafından, söz konusu malvarlığının yönetimi, kullanımı ya da sözleşmede belirtilen diğer tasarruflarda bulunulması amacıyla sözleşmeyi icra eden bir mütevellinin kontrolüne bırakılmasını hüküm altına alan hukuki ilişkiyi ifade etmektedir.

Gerçek faydalanıcı bilgisi bildirimini, bildirim verme süresinin başladığı 1/8/2021 tarihi itibarıyla faal olan (tasfiye işlemi devam edenler dâhil);

1. a) Kurumlar vergisi mükellefleri,
2. b) Kollektif şirketlerde şirketi temsile yetkili kimse veya ortak, eshamsız komandit şirketlerde komandite ortaklardan biri ve adi ortaklıklar adına en yüksek ortaklık payına sahip kişi, Türkiye’de yönetim merkezi olan veya Türkiye’de mukim yöneticisi olan yabancı ülkede kurulmuş trust ve benzeri teşekküllerin yöneticileri, mütevellileri veya temsilcileri,

vermek zorundadırlar.

Ayrıca; Tedbirler Yönetmeliğinde 11/10/2006 tarihli ve 5549 Sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanunun uygulanmasında yükümlü sayılan;

1. a) Bankalar,
2. b) Bankalar dışında banka kartı veya kredi kartı düzenleme yetkisini haiz kuruluşlar,
3. c) Kambiyo mevzuatında belirtilen yetkili müesseseler,

ç) Finansman ve faktoring şirketleri,

1. d) Sermaye piyasası aracı kurumları ve portföy yönetim şirketleri,
2. e) Ödeme kuruluşları ile elektronik para kuruluşları,
3. f) Yatırım ortaklıkları,
4. g) Sigorta, reasürans ve emeklilik şirketleri ile sigorta ve reasürans brokerleri,

ğ) Finansal kiralama şirketleri,

1. h) Sermaye piyasası mevzuatı çerçevesinde takas ve saklama hizmeti veren kuruluşlar,

ı) Kıymetli Madenler ve Kıymetli Taşlar Piyasasına ilişkin saklama hizmeti ile sınırlı olmak üzere Borsa İstanbul Anonim Şirketi,

1. i) Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi ile kargo şirketleri,
2. j) Varlık yönetim şirketleri,
3. k) Kıymetli maden, taş veya mücevher alım satımı yapanlar ile bu işlemlere aracılık edenler,
4. l) Cumhuriyet altın sikkeleri ile Cumhuriyet ziynet altınlarını basma faaliyeti ile sınırlı olmak üzere Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü,
5. m) Kıymetli madenler aracı kuruluşları,
6. n) Ticaret amacıyla taşınmaz alım satımıyla uğraşanlar ile bu işlemlere aracılık edenler,
7. o) İş makineleri dâhil her türlü deniz, hava ve kara nakil vasıtalarının alım satımı ile uğraşanlar ile bu işlemlere aracılık edenler,

ö) Tarihi eser, antika ve sanat eseri alım satımı ile uğraşanlar veya bunların müzayedeciliğini yapanlar,

1. p) Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü, Türkiye Jokey Kulübü ve Spor Toto Teşkilat Başkanlığı dâhil talih ve bahis oyunları alanında faaliyet gösterenler,
2. r) Spor kulüpleri,
3. s) Noterler,

ş) Savunma hakkı bakımından diğer kanun hükümlerine aykırı olmamak ve 19/3/1969 tarihli ve 1136 sayılı Avukatlık Kanununun 35 inci maddesinin birinci fıkrası ile alternatif uyuşmazlık çözüm yolları kapsamında ifa edilen mesleki çalışmalar nedeniyle edinilen bilgiler hariç olmak üzere; taşınmaz alım satımı, sınırlı ayni hak kurulması ve kaldırılması, şirket, vakıf ve dernek kurulması, birleştirilmesi ile bunların idaresi, devredilmesi ve tasfiyesi işlerine ilişkin finansal işlemlerin gerçekleştirilmesi, banka, menkul kıymet ve her türlü hesaplar ile bu hesaplarda yer alan varlıkların idaresi işleriyle sınırlı olmak üzere serbest avukatlar,

1. t) Bir işverene bağlı olmaksızın çalışan serbest muhasebeci, serbest muhasebeci mali müşavir ve yeminli mali müşavirler,
2. u) Finansal piyasalarda denetim yapmakla yetkili bağımsız denetim kuruluşları,

ü) Kripto varlık hizmet sağlayıcılar,

1. v) Tasarruf finansman şirketleri,

ile bunların şube, acente, temsilci ve ticari vekilleri ile benzeri bağlı birimleri Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından talep edildiğinde müşterileri tarafından gerçekleştirilen işlemlerin gerçek faydalanıcı bilgisini Başkanlığa bildirmek zorundadır.

Merkezi yurtdışında bulunan yükümlünün şube, acente, temsilci ve ticari vekilleri ile benzeri bağlı birimleri Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından talep edildiğinde müşterileri tarafından gerçekleştirilen işlemlerin gerçek faydalanıcı bilgisini Başkanlığa bildirmek zorundadır.

Gerçek faydalanıcı bilgisi verme yükümlülüğü getirilen kurumlar vergisi mükellefleri dâhil bütün mükellefler ile diğer kişiler ilk bildirimlerini en geç 31/8/2021 günü sonuna kadar gerçek faydalanıcı elektronik ortamda Gelir İdaresi Başkanlığına bildirmeleri gerekmektedir.

Genel kural ise bildirim yapma yükümlülüğü getirilen;

– Kurumlar vergisi mükellefleri, gerçek faydalanıcı bilgisini geçici vergi beyannameleri ve yıllık kurumlar vergisi beyannamesi ekinde bildirmek zorundadır.

– Kurumlar vergisi mükellefleri dışında kalan diğer mükellefler ile diğer kişiler; gerçek faydalanıcı bilgisini her yılın Ağustos ayı sonuna kadar Gelir İdaresi Başkanlığına bir form ile elektronik ortamda bildirmek zorundadır.

Yukarıda belirtilenlerin yeni mükellefiyet tesis ettirmesi veya daha önce bildirime ekledikleri bilgilerde değişiklik olması halinde, yeni mükellefiyet tesisini veya bilgi değişikliğini, bunların gerçekleştiği tarihi takip eden bir ay içerisinde bildirmeleri gerekmektedir.

“Gerçek faydalanıcıya ilişkin bildirim formu”, mükellef tarafından elektronik ortamda bizzat gönderilebileceği gibi ilgili dönemde, aracılık ve sorumluluk sözleşmesi bulunan serbest muhasebeci mali müşavir veya gelir veya kurumlar vergisi beyannamesi tasdik sözleşmesi (tam tasdik sözleşmesi) bulunan yeminli mali müşavirler aracılığıyla da gönderilebilecektir.

Kurumlar vergisi mükellefleri yıllık ve geçici vergi beyannamelerinin ekinde bildirim yapacakladır.

Bildirim yapma yükümlülüğü getirilen kurumlar vergisi mükellefleri söz konusu beyannameler aracılığıyla; gerçek faydalanıcıların adı, soyadı, vatandaşlıkları, kimlik numaraları ve adresleri, varsa telefon, faks ve elektronik posta bilgileri ile gerçek faydalanıcılığın sebebini bildireceklerdir.

Kurumlar vergisi mükellefleri dışında kalan mükellefler ile bildirim yapması gereken diğer kişiler ise İnternet Vergi Dairesinde yer alan açıklamalara uygun şekilde elektronik ortamda İnternet Vergi Dairesi üzerinden “gerçek faydalanıcıya ilişkin bildirim formu” doldurarak bildirim yapacakladır.

Bildirim formu ile bildirim verme yükümlülüğü getirilenler, “gerçek faydalanıcıya ilişkin bildirim formu” ile gerçek faydalanıcıların adı, soyadı, vatandaşlıkları, kimlik numaraları, adresleri, varsa telefon, faks ve elektronik posta bilgileri ile gerçek faydalanıcılığın sebebini bildiriceklerdir.

Kapsama giren mükellefler ve diğer kişilerin bağlı bulunduğu vergi dairesinden kullanıcı kodu, parola ve şifre almaları gerekmektedir. Kağıt ortamında (elden veya posta ile) bildirim formu kabul edilmeyecektir. Bildirim formunun elektronik ortamda verilmiş sayılabilmesi için sistem üzerinden onaylama işleminin yapılması şarttır. Onaylama işlemi en geç bildirimin verilmesi gereken sürenin son günü saat 23:59’a kadar tamamlanmalıdır.

Elektronik ortam dışında gönderilen bildirim verilmemiş sayılacaktır.

Bildirimin yapılmasının ardından bildirimin hatalı veya eksik olduğunun anlaşılması durumunda bildirimin yeniden verilmek suretiyle düzeltilmesi gerekmektedir.

Gerçek faydalanıcı bilgisi bildirimine konu edilen bilgilerin mükellefler tarafından, bildirimin verildiği tarihi takip eden takvim yılının başından itibaren 5 yıl süreyle muhafaza edilmesi gerekmektedir.

Bildirilmesi gereken bilgileri bildirmeyen, eksik veya yanıltıcı bildirimde bulunan mükellefler hakkında Vergi Usul Kanunu ilgili ceza hükümleri uygulanacaktır.

Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığı tarafından yapılacak araştırma, inceleme ve uluslararası bilgi değişimi ile vergi incelemesine yetkili olanlar tarafından yapılacak araştırma ve incelemeler neticesinde, gerçek faydalanıcı bilgisi bildirimi verme zorunluluğu getirilenler mükellef ve diğer kişilerin gerçek faydalanıcı bilgisine ilişkin hatalı kayıtların bulunduğunun tespit edilmesi halinde, gerekli cezai işlemlerin ve sicil kayıtlarında gerekli değişikliklerin yapılabilmesi amacıyla Gelir İdaresi Başkanlığına bilgi verilecektir.

Tebliğ ile konuya ilişkin MASAK tarafından hazırlanan rehber ekteki gibidir.

 

Bülten 2021-35 529 Nolu VUGT

Bülten 2021-35 MASAK Gerçek Kullanıcı Rehberi

Hatırlanacağı üzere, 9 Haziran 2021 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 7326 Sayılı Kanun’un 11’nci maddesi ile şirketlerin aktiflerinde bulunan taşınmazlar ile amortismana tabi iktisadi kıymetlerini yeniden değerlemeye tabi tutarak (Yİ-ÜFE değerine) bugünkü değerine getirilmesine imkanı sağlanmış ve bu konuya ilişkin “Yeniden Değerleme (Taşınmaz) VUK Geçici 31 inci Madde” beyannamesi 30/06/2021 tarihi itibariyle uygulamaya açılmıştı.

16 Temmuz 2021 tarihli ve 31543 sayılı Resmi Gazete’de aktife kayıtlı taşınmazlar ile amortismana tabi diğer iktisadi kıymetlerin yeniden değerlenmesine ilişkin 530 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği yayımlandı.

Tebliğde yapılan açıklamalardan öne çıkan hususlar aşağıdaki gibidir.

Uygulamadan Yararlanabilecek Mükellefler

Uygulamadan, tam mükellefiyete tabi ve bilanço esasına göre defter tutan kollektif, adi komandit ve adi şirketler de dâhil olmak üzere ferdi işletme sahibi gelir vergisi mükellefleri ile kurumlar vergisi mükellefleri yararlanabilecek olup, sayılan mükellefler bilançolarına kayıtlı iktisadi kıymetlerini, Kanunda yazılı istisnalar dışında yeniden değerlemeye tabi tutabileceklerdir.

Diğer taraftan;

– Dar mükellefiyet esasında vergilendirilen mükellefler.

– İşletme hesabı (zirai işletme hesabı dâhil) esasına göre defter tutan mükellefler.

– Serbest meslek kazanç defteri tutan serbest meslek erbabı mükellefler.

– Finans ve bankacılık sektöründe faaliyet gösteren mükellefler.

– Sigorta ve reasürans şirketleri.

– Emeklilik şirketleri ve emeklilik yatırım fonları.

– Münhasıran sürekli olarak işlenmiş altın, gümüş alım-satımı ve imali ile iştigal eden mükellefler.

– 213 sayılı Kanunun 215 inci maddesi uyarınca kendilerine, kayıtlarını Türk para birimi dışında başka bir para birimiyle tutmalarına izin verilen mükellefler.

ise uygulamadan yararlanamayacaklardır:

Yeniden Değerlemeye Tabi Tutulabilecek İktisadi Kıymetler

09/06/2021 Tarihi itibarıyla aktifte kayıtlı bulunan taşınmazlar ile amortismana tabi iktisadi kıymetler yeniden değerlemeye tabi tutulabilecektir. Amortismana tabi olmamakla birlikte, isteğe bağlı olarak boş arazi ve arsalar da değerlemeye tabi tutulabilecektir.,

Sat-kirala-geri al işlemine veya kira sertifikası ihracına konu edilen iktisadi kıymetler ile iktisadi kıymetlerin alım, satım ve inşa işleri ile devamlı olarak uğraşanların bu amaçla aktiflerinde kayıtlı bulunan emtia niteliğindeki kıymetler, bu kapsamında yeniden değerlemeye tabi tutulamayacaktır. Kapsama giren işletmelerin kiralamaya konu ettikleri iktisadi kıymetler emtia niteliğinde bulunmadığından, yeniden değerlemeye tabi tutulabilecektir.

Yeniden Değerlemeye Esas Değer

Yeniden değerleme, iktisadi kıymetlerin ve varsa bunlara ait amortismanların 09/06/2021 tarihi itibarıyla yasal defter kayıtlarında yer alan değerleri üzerinden yapılacaktır.

İktisadi kıymetlerden amortismana tabi olanlar için amortismanın herhangi bir yılda eksik ayrılması veya hiç ayrılmamış olması durumunda, yeniden değerlemeye esas alınacak değer, bu amortismanlar tam olarak ayrılmış varsayılarak belirlenecektir.

Ayrıca, maliyet bedeline intikal ettirilen giderler ile maliyet bedeline dâhil edilen kredi faizleri ve kur farkları da yeniden değerleme kapsamına girmektedir.

Yeniden Değerleme Yapılması Zorunlu Olmayıp İhtiyaridir

Uygulama kapsamında, tam mükellefiyete tabi ve bilanço esasına göre defter tutan kollektif, adi komandit ve adi şirketler de dâhil olmak üzere ferdi işletme sahibi gelir vergisi mükellefleri ile kurumlar vergisi mükellefleri bilançolarına kayıtlı iktisadi kıymetlerini, Kanunda yazılı istisnalar dışında yeniden değerleme hakkına sahip bulunmaktadırlar.

Sayılan mükellefler aktife kayıtlı iktisadi kıymetlerini ihtiyari olarak yeniden değerlemeye tabi tutabileceklerdir. Yeniden değerleme yapılması zorunlu değildir.

Diğer taraftan, dileyen mükellefler iktisadi kıymetlerin tamamı yerine bir kısmını yeniden değerlemeye tabi tutulabileceklerdir. Hatta beyanda bulunduktan sonra, yeniden değerlemeye tabi tutulmak istenen ilave iktisadi kıymetler için ek beyanname verilmesi de mümkündür.

Uygulamadan Yararlanma Süresi

09/06/2021 tarihi itibarıyla yasal defter kayıtlarında yer alan iktisadi kıymetler ve varsa bunlara ait amortismanlar için 31/12/2021 tarihine kadar yeniden değerleme yapılabilecektir.

Yeniden Değerleme Oranı

a- Daha önce yeniden değerleme yapılmamış iktisadi kıymetlere ilişkin yeniden değerleme işleminde, yeniden değerleme oranı olarak, 213 sayılı Kanunun mükerrer 298 inci maddesine göre enflasyon düzeltmesine tabi tutulan;

– En son bilançoda yer alan iktisadi kıymetler ve bunların amortismanları için, 213 sayılı Kanunun geçici 31’inci maddesine 7326 sayılı Kanunla eklenen yedinci fıkranın yürürlüğe girdiği 09/06/2021 tarihinden bir önceki ay olan 2021 yılı Mayıs ayına ilişkin Yİ-ÜFE değerinin (666,79) söz konusu bilançonun ait olduğu tarihi takip eden aya (2005 yılı Ocak ayına) ilişkin Yİ-ÜFE değerine (114,83) bölünmesi ile bulunan oranın (666,79/114,83=5,80675),

– En son bilanço tarihinden sonra iktisap edilen iktisadi kıymetler ve bunların amortismanları için, 2021 yılı Mayıs ayına ilişkin Yİ-ÜFE değerinin (666,79), iktisadi kıymetin iktisap edildiği ayı izleyen aya ilişkin Yİ-ÜFE değerine bölünmesi ile bulunan oranın,

1. b) Daha önce yeniden değerleme yapılmış taşınmazlara ilişkin yeniden değerleme işleminde, yeniden değerleme oranı olarak, 2021 yılı Mayıs ayına ilişkin Yİ-ÜFE değerinin (666,79), 2018 yılı Mayıs ayına ilişkin Yİ-ÜFE değerine (354,85) bölünmesi ile bulunan oranın (666,79/354,85=1,87907)

kullanılması gerekmektedir.

213 Sayılı Vergi Usul Kanunun mükerrer 298’inci maddesi uyarınca hesap dönemi takvim yılı olan mükellefler için son olarak 2004 takvim yılı itibarıyla enflasyon düzeltmesi yapılmış olup bu durumda, Kanunun geçici 31’inci maddesi kapsamında ilk defa yeniden değerleme yapacak hesap dönemi takvim yılı olan mükellefler için 31/12/2004 tarihli bilançolarında yer alan iktisadi kıymetler ve bunların amortismanlarının düzeltilmesinde dikkate alınacak yeniden değerleme oranı, 2021 yılı Mayıs ayına ilişkin Yİ-ÜFE değerinin (666,79), 31/12/2004 tarihli bilançoyu takip eden ay olan 2005 yılı Ocak ayına ilişkin Yİ-ÜFE değerine (114,83) bölünmesi ile bulunan katsayı olacaktır (666,79/114,83=5,80675).

Enflasyon düzeltmesi yapılmış son bilanço tarihinden sonra iktisap edilen iktisadi kıymetler ve bunların amortismanlarının düzeltilmesinde dikkate alınacak yeniden değerleme oranı ise, 2021 yılı Mayıs ayına ilişkin Yİ-ÜFE değerinin (666,79), iktisadi kıymetin iktisap edildiği ayı izleyen aya ilişkin Yİ-ÜFE değerine bölünmesi ile bulunan katsayı olacaktır.

Yeniden değerlemeye tabi tutulan iktisadi kıymetlere ait birikmiş amortismanlar da söz konusu iktisadi kıymetlere uygulanan katsayı ile yeniden değerlemeye tabi tutulması gerekmektedir.

Devir ve Tür Değiştirme Halleri ile 5520 Sayılı Kanun’a Göre Yapılan Devir ve Bölünme Hallerinde Dikkate Alınacak Tarih

Gelir Vergisi Kanunu’nun 81’inci maddesinde sayılan devir ve tür değiştirme halleri ile 5520 sayılı Kanuna göre yapılan devir ve bölünme hallerinde, devrolunan veya bölünen işletmeler/şirketler tarafından iktisap edilen iktisadi kıymetlerin devralanlar tarafından yeniden değerlenmesinde kullanılacak yeniden değerleme oranının hesabında, söz konusu iktisadi kıymetlerin devir eden, tür değiştiren veya bölünen işletme/şirket tarafından iktisap edildiği tarihin esas alınması gerekmektedir.

Finansal Kiralama Yoluyla İktisap Edilen Kıymetlerin Değerlemesinde Dikkate Alınacak Tarih

Finansal kiralama yoluyla iktisap edilen ve mülkiyeti devredilmiş olan iktisadi kıymetlere ait yeniden değerleme oranının belirlenmesinde iktisap tarihi olarak, kiracının kullanma hakkını aktifleştirdiği tarih esas alınacaktır.

Maliyet Bedeline Eklenen Giderler ile Kredi Faizleri ve Kur Farklarının Durumu

Maliyet bedeli ile değerlenen iktisadi kıymetlerin aktifleştirilmesinden sonra maliyet bedeline eklenen giderler ile maliyet bedeline dâhil edilen kredi faizleri ve kur farkları için parçalı yeniden değerleme yapılacak ve iktisadi kıymetlerin yeniden değerleme sonrası değeri bulunacaktır.

Buna göre, iktisadi kıymetlerin 09/06/2021 tarihi itibarıyla yasal defter kayıtlarında yer alan maliyet bedeline dâhil edilen her bir maliyet unsurunun yeniden değerlemeye tabi tutulmasında, 09/06/2021 tarihinden bir önceki ay olan 2021 yılı Mayıs ayına ilişkin Yİ-ÜFE değerinin, ilgili maliyet unsurunun aktifleştirildiği ayı izleyen aya ilişkin Yİ-ÜFE değerine bölünmesi ile bulunan oran dikkate alınacaktır. Söz konusu iktisadi kıymetlere ait amortismanların yeniden değerlenmesinde ise yeniden değerlemeye esas alınan toplam amortisman rakamı içerisinde yer alan her bir maliyet unsuruna tekabül eden amortisman tutarı için ilgili maliyet unsurunun düzeltilmesinde kullanılan oran dikkate alınarak yeniden değerleme yapılacaktır.

Daha önce yeniden değerlemeye tabi tutulmuş yukarıda belirtilen kapsam dâhilindeki unsurların, bu Tebliğ kapsamında yeniden değerlemeye tabi tutulmasında, maliyeti içerisinde yer aldıkları ilgili iktisadi kıymetin bu Tebliğ kapsamında yeniden değerlemeye tabi tutulmasına bağlı olarak, daha önce yapılan söz konusu yeniden değerleme sonrası değerler ile 2021 yılı Mayıs ayına ilişkin Yİ-ÜFE değerinin, 2018 yılı Mayıs ayına ilişkin Yİ-ÜFE değerine bölünmesi ile bulunan oran dikkate alınacaktır.

En Son Enflasyon Düzeltmesi Yapılan Bilanço Tarihinden Sonra İnşa Edilerek Aktifleştirilen Binaların Durumu

En son enflasyon düzeltmesi yapılan bilanço tarihinden sonra inşa edilerek aktifleştirilen binaların yeniden değerlemeye tabi tutulmasında, mükelleflerce bina maliyet bedeline dâhil edilen arsa payı bedeli ile diğer maliyet unsurları ayrıştırılmak sureti ile yeniden değerleme sonrası tutar hesaplanacaktır. Buna göre, bu binaların yeniden değerleme sonrası değerlerinin hesaplanmasında, arsa payı için arsanın iktisap tarihine (arsa enflasyon düzeltmesi yapılmış en son bilanço tarihinden önce iktisap edilmiş ise enflasyon düzeltmesi yapılmış son bilanço tarihine) göre bulunacak yeniden değerleme oranı, diğer maliyet unsurları için ise binanın aktifleştirildiği tarihe göre bulunacak yeniden değerleme oranı dikkate alınacaktır. Bu binaların amortismanında kullanılacak yeniden değerleme oranı ise, binanın aktifleştirildiği tarihe göre bulunacaktır.

Daha önce yeniden değerlemeye tabi tutulmuş yukarıda belirtilen kapsam dâhilindeki binaların, bu Tebliğ kapsamında yeniden değerlemeye tabi tutulmasında, daha önce yapılan söz konusu yeniden değerleme sonrası değerler ile 2021 yılı Mayıs ayına ilişkin Yİ-ÜFE değerinin, 2018 yılı Mayıs ayına ilişkin Yİ-ÜFE değerine bölünmesi ile bulunan oran dikkate alınacaktır. Geçici 31 inci madde kapsamında daha önce yapılan yeniden değerleme sonrasında, bina maliyetine intikal ettirilen giderler bakımından bu maddenin sekizinci fıkrasında belirtilen şekilde yeniden değerleme sonrası tutarlar hesaplanacaktır.

Amortismana Tabi Olup Faydalı Ömür Süresini Tamamlayan İktisadi Kıymetlerin Durumu

Amortismana tabi olup faydalı ömür süresini tamamlayan iktisadi kıymetlerin yeniden değerleme uygulamasından yararlanmaları mümkün bulunmaktadır. Ancak bu durumda, faydalı ömrü sona ermiş amortismana tabi iktisadi kıymetlerin yeniden değerleme sonrasında bulunan değerleri üzerinden, daha önceki yıllarda ayrılmamış amortismanlara ilişkin olarak amortisman ayrılması söz konusu olmayacaktır.

Yeniden Değerleme Uygulaması

Kapsama giren iktisadi kıymetler ve varsa bunlara ait amortismanların, Vergi Usul Kanununda yer alan değerleme hükümlerine göre tespit edilen ve 09/06/2021 tarihi itibarıyla yasal defter kayıtlarında yer alan değerlerinin, yeniden değerleme oranı ile çarpılması suretiyle yapılan yeniden değerleme sonucunda, bilançonun aktifi, pasifinden daha yüksek bir değere ulaşmaktadır. Yeniden değerleme sonucunda ortaya çıkan değer artışını hesaplamada Kanun net değer artışı usulünü benimsemiştir. Net değer artışının hesaplanabilmesi için yeniden değerlemeye esas alınan ve 09/06/2021 tarihi itibarıyla yasal defter kayıtlarında yer alan değerlerin yeniden değerlemeden önceki ve yeniden değerlemeye tabi tutulduktan sonraki tutarları dikkate alınarak hesaplanan net bilanço aktif değerlerinin tespiti gerekmektedir.

Net bilanço aktif değeri, iktisadi kıymetlerin bilançonun aktifine kaydedildikleri değerden, bunlar için ayrılmış olup bilançonun pasifinde gösterilen birikmiş amortismanlarının indirilmesi suretiyle bulunan tutarı ifade etmektedir.

Amortismanların yeniden değerlenmiş tutarlarının belirlenmesinde, amortismanın herhangi bir yılda yapılmamış olması durumunda amortismanlar tam olarak ayrılmış varsayılacaktır. Bu durumda değer artışı, iktisadi kıymetlerin yeniden değerlemeden önceki net bilanço aktif değerinin, yeniden değerleme oranı ile çarpımından sonra bulunacak net bilanço aktif değerinden indirilmesi suretiyle hesaplanacaktır.

Yeniden değerleme neticesinde hesaplanan değer artışı, yeniden değerlemeye tabi tutulan iktisadi kıymetlerin her birine isabet eden değer artışları ayrıntılı olarak gösterilecek şekilde, bilançonun pasifinde özel bir fon hesabına alınacaktır.

Faydalı ömür süresi tamamlanmamış amortismana tabi iktisadi kıymetlerin yeniden değerleme sonrasında bulunan değerleri üzerinden amortisman ayrılmaya devam edilecektir.

Örnek: Tam mükellefiyet esasında vergilendirilen, hesap dönemi takvim yılı olan (A) A.Ş.’nin 09/06/2021 tarihi itibarıyla yasal defter kayıtlarında maliyet bedeli 50.000.000 TL ve birikmiş amortismanı 30.250.000 TL olan ve 1991 yılından itibaren aktifinde yer alan binanın 2021 yılı Temmuz ayında bu Tebliğ kapsamında yeniden değerlemeye tabi tutulması halinde, yeniden değerlemeye ilişkin hesaplamalar aşağıdaki şekilde olacaktır. Mükellef daha önce 2018 yılında 213 sayılı Kanunun geçici 31 inci maddesi uygulamasından yararlanmamıştır.

A	MALİYET BEDELİ	50.000.000
B	BİRİKMİŞ AMORTİSMAN	30.250.000
C	NET AKTİF DEĞERİ	19.750.000	C=A-B
D	MAYIS 2021 Yİ-ÜFE (*)	666,79
E	OCAK 2005 Yİ-ÜFE (*)	114,83
F	YENİDEN DEĞERLEME ORANI	5,80675	F=D/E
G	YD SONRASI MALİYET BEDELİ	290.337.500	G=A*F
I	YD SONRASI BİRİKMİŞ MORTİSMAN	175.654.188	I=B*F
J	YD SONRASI NET AKTİF DEĞERİ	114.683.313	J=G-I
K	YD SONRASI DEĞER ARTIŞ TUTARI	94.933.313	K=C-J
L	ÖDENECEK VERGİ ORANI	0,02
M	ÖDENECEK VERGİ TUTARI	1.898.666,25	M=K*L

 

–     Temmuz 2021 döneminde yapılan yeniden değerleme işlemi

 

____________________ …/7/2021 ___________________

252 BİNALAR                                                                                  240.337.500

 

257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR                                 145.404.187,50

522 MDV YENİDEN DEĞERLEME ARTIŞLARI              94.933.312,50

 

_______________________ /__________________________

–     Vergi tahakkuku

 

____________________ …/8/2021 ___________________

180 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER                                               1.898.666,25

368 VAD GEÇ. ERT. TAKS. VER.İ VE DİĞER YÜK.                 1.898.666,25

_______________________ /__________________________

 

–     Vergiye ilişkin taksit ödemesi

____________________ …/8/2021 ___________________

368 VAD GEÇ. ERT. TAKS. VER.İ VE DİĞER YÜK.     632.888,75

770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ (KKEG)                  632.888,75

 

102 BANKALAR                                                      632.888,75

180 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER           632.888,75

_______________________ /__________________________

 (*) Yİ-ÜFE Endeks Değerleri Tablosu

Yıl	Ocak	Şubat	Mart	Nisan	Mayıs	Haziran	Temmuz	Ağustos	Eylül	Ekim	Kasım	Aralık
2004	104,5	106,2	108,4	111,3	111,2	110,06	108,39	109,25	111,3	114,9	115,7	115,87
2005	114,8	114,8	117,3	119,6	119,2	119,64	119,33	121,4	123,4	124,2	121,4	121,14
2006	123,5	123,8	124,1	126,5	130,1	135,28	136,45	135,43	135,1	135,7	135,3	135,16
2007	135,1	136,4	137,7	138,8	139,3	139,19	139,28	140,47	141,9	141,7	143	143,19
2008	143,8	147,5	152,2	159	162,4	162,9	164,93	161,07	159,6	160,5	160,5	154,8
2009	155,2	157	157,4	158,5	158,4	159,86	158,74	159,4	160,4	160,8	162,9	163,98
2010	164,9	167,7	170,9	175	173	172,08	171,81	173,79	174,7	176,8	176,2	178,54
2011	182,8	185,9	188,2	189,3	189,6	189,62	189,57	192,91	195,9	199	200,3	202,33
2012	203,1	202,9	203,6	203,8	204,9	201,83	201,2	201,71	203,8	204,2	207,5	207,29
2013	206,9	206,7	208,3	207,3	209,3	212,39	214,5	214,59	216,5	218	219,3	221,74
2014	229,1	232,3	234	234,2	233	233,09	234,79	235,78	237,8	240	237,7	235,84
2015	236,6	239,5	242	245,4	248,2	248,78	247,99	250,43	254,3	253,7	250,1	249,31
2016	250,7	250,2	251,2	252,5	256,2	257,27	257,81	258,01	258,8	260,9	266,2	274,09
2017	285	288,6	291,6	293,8	295,3	295,52	297,65	300,18	300,9	306	312,2	316,48
2018	319,6	328,2	333,2	341,9	354,9	365,6	372,06	396,62	439,8	443,8	432,6	422,94
2019	424,9	425,3	432	444,9	456,7	457,16	452,63	449,96	450,6	451,3	451	454,08
2020	462,4	464,6	468,7	474,7	482	485,37	490,33	501,85	515,1	533,4	555,2	568,27
2021	583,4	590,5	614,9	641,6	666,8

 

DEĞER ARTIŞININ VERGİLENDİRİLMESİ

Yeniden değerleme neticesinde hesaplanan ve pasifte özel bir fon hesabında gösterilen değer artışı tutarı gibi, ikinci üzerinden %2 oranında hesaplanan vergi, yeniden değerleme işleminin yapıldığı tarihi izleyen ayın son günü akşamına kadar gelir veya kurumlar vergisi yönünden bağlı olunan vergi dairesine beyan edilip, üç eşit taksitte (ilk taksiti beyanname verme süresi içinde, izleyen taksitler sırasıyla beyanname verme süresini takip eden ikinci ve dördüncü ayda olmak üzere) ödenecektir. Beyan tutarın edilen tamamının ilk taksit ödeme süresi içerisinde ödenebilmesi mümkün olduğu ve üçüncü taksitlerin toplamının ikinci taksit ödeme süresi içerisinde ödenebilmesi de mümkündür.

Bu vergi KKEG niteliğindedir. Gelir ve kurumlar vergisinden mahsup edilmeyeceği gibi, gelir ve kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider olarak da dikkate alınamayacaktır.

Değer artışı üzerinden %2 oranında hesaplanan verginin zamanında beyan edilmemesi veya tahakkuk eden verginin taksitlerinin sürelerinde ödenmemesi halinde bu uygulamadan faydalanılamayacaktır.

Pasifte özel bir fon hesabında gösterilen değer artışı tutarının, mükellefler tarafından istenildiğinde sermayeye ilave edilmesi mümkün bulunmaktadır. Ancak, söz konusu fonun sermayeye ilave edilme dışında herhangi bir şekilde başka bir hesaba nakledilen veya işletmeden çekilen kısmı, bu işlemin yapıldığı dönem kazancı ile ilişkilendirilmeksizin bu dönemde gelir veya kurumlar vergisine tabi tutulur.

Tasfiye halinde de bu kapsamda işlem tesis edilecektir. Ancak, Gelir Vergisi Kanunu’nun 81 inci maddesinde sayılan devir ve tür değiştirme halleri ile 5520 sayılı Kanuna göre yapılan devir ve bölünme hallerinde, fon hesabında yer alan tutarlar işletmeden çekilmiş veya başka bir hesaba nakledilmiş sayılmayacaktır.

Yeniden değerlemeye tabi tutulan iktisadi kıymetlerin satılması veya herhangi bir şekilde elden çıkarılması halinde, pasifte özel fon hesabında gösterilen değer artışı tutarları, satış kazancına dâhil edilmeyecektir. Bu durumda fon hesabı kayıtlarda kalmaya devam edecektir.

Yeniden değerlemeye tabi tutulan iktisadi kıymetlerin elden çıkarılmasından önce Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi uyarınca enflasyon düzeltmesi yapılmasına ilişkin şartların oluşması halinde, pasifte özel bir fon hesabında tutulan değer artışı tutarları özsermayeden düşülmek suretiyle enflasyon düzeltmesi yapılacaktır. Fon hesabının sermayeye eklenmesi halinde de, bu tutar sermaye hesabından düşülerek anılan madde uyarınca enflasyon düzeltmesi yapılacaktır.

Yeniden değerlemeye tabi tutulan iktisadi kıymetlerin her birine isabet eden değer artışları ile bunların hesap şekilleri, envanter defterlerinin ayrı bir sayfasında ayrıntılı olarak gösterilecektir.

Buna göre;

1. a) Yeniden değerleme sırasında bilançonun aktifinde kayıtlı iktisadi kıymetlerin her birinin aktife girdiği hesap dönemi ile bu kıymetler üzerinden değerlemenin yapıldığı tarihe kadar ayrılan ve ayrılmış sayılan amortismanlar ayrı ayrı tespit edilecektir.
2. b) Geçici 31 inci maddeye 7326 sayılı Kanunla eklenen yedinci fıkra uyarınca bulunan katsayıların uygulanmasından sonra her iktisadi kıymet ve amortismanlarının yeni değerleri gösterilecektir.
3. c) Yeniden değerlenen iktisadi kıymetler ve amortismanları ayrı ayrı ele alınarak değerlemeden önceki ve değerlemeden sonraki net bilanço aktif değerleri hesaplanacaktır.

ç) Bu işlemlerin tamamlanmasından sonra her iktisadi kıymete ait değer artışları ile toplam değer artışı bulunacaktır.

Yeniden değerlenen iktisadi kıymetlerin envanter defterine yapılacak kayıtlarının aşağıda belirtilen kapsamda yapılması gerekmektedir.

1. İktisadi kıymetin cinsi.
2. Aktife giriş tarihi.
3. Amortisman oranı.
4. 09/06/2021 tarihi itibarıyla aktife kayıtlı değeri.
5. 09/06/2021 tarihi itibarıyla birikmiş amortisman tutarı (ayrılmış sayılanlar dâhil edilir).
6. Yeniden değerlemeden önceki net bilanço aktif değeri.
7. Yeniden değerleme oranı.
8. İktisadi kıymetlerin yeniden değerlemeden sonra bulunacak değeri.
9. Birikmiş amortismanların yeniden değerlemeden sonraki değeri.
10. Yeniden değerlemeden sonraki net bilanço aktif değeri.
11. Değer artışı.

Tebliğ ve ekleri ekteki gibidir.

 

Bülten 2021-34 Eki 530 Nolu VUKGT Eki

Bülten 2021-34 Eki 530 Nolu VUKGT

Hatırlanacağı üzere, 11/11/2020 tarihli ve 7256 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 21 inci maddesi ile Gelir Vergisi Kanununa eklenen geçici 93 üncü madde ile yeni bir Varlık Barışı uygulaması yürürlüğe konulmuştu.

Bahsi geçen geçici 93’üncü madde ile;

– Gerçek ve tüzel kişilerin yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının yurda getirilerek milli ekonomiye kazandırılması,

– Yurt içinde bulunan ancak gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin kanuni defter kayıtlarında yer almayan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları ile taşınmazların vergi dairesine bildirilerek kanuni defter kayıtlarına alınabilmesi,

amaçlanmış olup söz konusu Kanun maddesi hükmüne göre, düzenlemeden 30.06.2021 tarihine yararlanılabilmesi mümkün idi.

Bu defa, 4196 Sayılı Karar ile 30/6/2021 tarihinde başvuru süresi biten söz konusu Varlık Barışı uygulamasında süreler 6 ay uzatıldı.

Buna göre;

– Yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarını, 31.12.2021 tarihine kadar Türkiye’deki banka veya aracı kuruma bildiren gerçek ve tüzel kişiler, söz konusu varlıkları serbestçe tasarruf edebileceklerdir. Ayrıca, bu hükümden faydalanılabilmesi için bildirilen varlıkların, bildirimin yapıldığı tarihten itibaren 3 ay içinde Türkiye’ye getirilmesi veya Türkiye’deki banka ya da aracı kurumlarda açılacak bir hesaba transfer edilmesi şarttır.

– Diğer taraftan, yukarıdaki kapsama giren varlıklar, yurt dışında bulunan banka veya finansal kurumlardan kullanılan ve 11.11.2020 tarihi itibarıyla kanuni defterlerde kayıtlı olan kredilerin en geç 31.12.2021 tarihine kadar kapatılmasında kullanılabilecektir. Bu takdirde, defter kayıtlarından düşülmesi kaydıyla, borcun ödenmesinde kullanılan varlıklar için Türkiye’ye getirilme şartı aranmaksızın bu madde hükümlerinden yararlanılabilecektir.

– Gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerince sahip olunan ve Türkiye’de bulunan ancak kanuni defter kayıtlarında yer almayan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları ile taşınmazlar, 31.12.2021 tarihine kadar vergi dairelerine bildirilebilecektir. Bildirilen söz konusu varlıklar, 31.12.2021tarihine kadar, dönem kazancının tespitinde dikkate alınmaksızın kanuni defterlere kaydedilebilecektir. Bu takdirde, söz konusu varlıklar vergiye tabi kazancın ve kurumlar için dağıtılabilir kazancın tespitinde dikkate alınmaksızın işletmeden çekilebilecektir.

Söz konusu 4196 sayılı Karar ektedir.

Bülten 2021-32 Eki Tebliğ