Author: Kardem

1- Eski Varlık Barışı Düzenlemesi

18 Mayıs 2018 tarihli ve 30425 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7143 Sayılı “Vergi Ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun”  ile vergi, gümrük ve sosyal güvenlik kurumu alacaklarının yeniden yapılandırılması, matrah artırımı, işletme kayıtlarının düzeltilmesi, vergi incelemesinde olan konuların dava yoluna gidilmeksizin çözümlenmesi, varlık barışı ve imar barışı düzenlemesine ilişkin hükümlere yer verilmişti.

(7143 sayılı) Bu Kanun’un 10’uncu maddesinin 13’üncü fıkrasında Varlık Barışı konusuna yer verilmiş, bu kapsamda;

– Yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarını, bu fıkradaki hükümler çerçevesinde, 30/11/2018 tarihine kadar Türkiye’deki banka veya aracı kuruma bildiren gerçek ve tüzel kişiler, söz konusu varlıkları serbestçe tasarruf edebilecekleri,

– Banka ve aracı kurumların, kendilerine bildirilen varlıklara ilişkin olarak %2 oranında hesapladıkları vergiyi, 31/12/2018 tarihine kadar vergi sorumlusu sıfatıyla bir beyanname ile bağlı bulunduğu vergi dairesine beyan ederek aynı sürede ödeyecekleri,

– Bildirilen varlıkların, bildirimin yapıldığı tarihten itibaren 3 ay içinde Türkiye’ye getirilmesi veya Türkiye’deki banka ya da aracı kurumlarda açılacak bir hesaba transfer edilmesinin şart olduğu,

– Bu varlıkların, yurt dışında bulunan banka veya finansal kurumlardan kullanılan ve 18/05/2018 tarihi itibarıyla kanuni defterlerde kayıtlı olan kredilerin en geç 30/11/2018 tarihine kadar kapatılmasında kullanılabileceği, bu takdirde, defter kayıtlarından düşülmesi kaydıyla, borcun ödenmesinde kullanılan varlıklar için Türkiye’ye getirilme şartı aranmaksızın bu fıkra hükümlerinden yararlanılabileceği

– 18/05/2018 tarihi itibarıyla kanuni defterlerde kayıtlı olan sermaye avanslarının, yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının 18/05/2018 tarihinden önce Türkiye’ye getirilmek suretiyle karşılanmış olması hâlinde, söz konusu avansların defter kayıtlarından düşülmesi kaydıyla bu fıkra hükümlerinden yararlanılabileceği,

– 213 sayılı Kanun uyarınca defter tutan mükelleflerin, bu düzenleme kapsamında Türkiye’ye getirilen varlıklarını, dönem kazancının tespitinde dikkate almaksızın işletmelerine dâhil edebilecekleri gibi aynı varlıkları vergiye tabi kazancın ve kurumlar için dağıtılabilir kazancın tespitinde dikkate almaksızın işletmelerinden çekebilecekleri,

Yurt içinde bulunan varlıklara ilişkin olarak;

– Gelir veya Kurumlar Vergisi mükelleflerince sahip olunan ve Türkiye’de bulunan ancak kanuni defter kayıtlarında yer almayan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları ile taşınmazların, 30/11/2018 tarihine kadar vergi dairelerine beyan edileceği,

– Beyan edilen söz konusu varlıkların, 30/11/2018 tarihine kadar, dönem kazancının tespitinde dikkate alınmaksızın kanuni defterlere kaydedilebileceği,

– Bu takdirde, söz konusu varlıkların vergiye tabi kazancın ve kurumlar için dağıtılabilir kazancın tespitinde dikkate alınmaksızın işletmeden çekilebileceği,

– Vergi dairelerine beyan edilen varlıkların değeri üzerinden %2 oranında vergi tarh edileceği ve bu verginin 31/12/2018 tarihine kadar ödeneceği,

– 31/07/2018 tarihine kadar yurt dışındaki varlıkların bildirilerek Türkiye’ye getirilmesi ya da yurt içindeki varlıkların defterlere kaydedilmesi durumunda, herhangi bir vergi tarh edilmeyeceği, bu tarihten sonra getirilen veya deftere kaydedilen varlıklara ilişkin olarak %2 vergi tarh edileceği,

– Bu düzenleme kapsamında ödenen vergilerin, hiçbir suretle gider yazılamayacağı ve başka bir vergiden mahsup edilemeyeceği,

– Türkiye’ye getirilen veya kanuni defterlere kaydedilen varlıkların elden çıkarılmasından doğan zararların, gelir veya kurumlar vergisi uygulaması bakımından gider veya indirim olarak kabul edilmeyeceği,

Hüküm altına alınmıştı.

2- Yeni Varlık Barışı Düzenlemesi

Bu defa 19 Temmuz 2019 tarih ve 30836 sayılı I. Mükerrer Resmi Gazete’de yayımlan 7186 Sayılı “Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” ile varlık barışı uygulaması yeniden ele alınmıştır.

7186 Sayılı Kanunun 2’nci maddesiyle getirilen yeni varlık barışı düzenlemesinin esasları ise aşağıdaki gibidir;

Yeni varlık barışı kapsamına, hangi tarihte ve ne şekilde sahip olunduğuna bakılmaksızın;

– Yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları,

– Gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerince sahip olunan ve yurt içinde bulunan ancak kanuni defter kayıtlarında yer almayan; para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları ile taşınmazlar,

girmektedir.

Diğer taraftan, önceki düzenlemeden farklı olarak tam mükellefiyete tabi gerçek kişiler ile kurumların;

– Kanuni ve iş merkezi Türkiye’de bulunmayan kurumlara ilişkin iştirak hisselerinin satışından doğan kazançları,

– Kanuni ve iş merkezi Türkiye’de bulunmayan kurumlardan elde ettikleri iştirak kazançları,

– Yurt dışında bulunan iş yeri ve daimi temsilcileri aracılığıyla elde ettikleri ticari kazançları,

yeni varlık barışı kapsamına girmemektedir.

Yurt dışında bulunan varlıklara ilişkin olarak;

– Yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarınının, 31/12/2019 tarihine kadar Türkiye’deki banka veya aracı kuruma bildirilmesi durumunda söz konusu varlıklar bildirimde bulunan gerçek ve tüzel kişilerce serbestçe tasarruf edebilecektir.

– Banka ve aracı kurumlar, kendilerine bildirilen varlıklara ilişkin olarak (önceki düzenlemeden farklı olarak %2 yerine) %1 oranında hesapladıkları vergiyi, bildirimi izleyen ayın 15. günü akşamına kadar vergi sorumlusu sıfatıyla bir beyanname ile bağlı bulunduğu vergi dairesine beyan edecek ve aynı sürede ödeyeceklerdir.

– Bildirilen varlıkların, bildirimin yapıldığı tarihten itibaren 3 ay içinde Türkiye’ye getirilmesi veya Türkiye’deki banka ya da aracı kurumlarda açılacak bir hesaba transfer edilmesi gerekmektedir.

Bunun yanı sıra;

– Bu varlıklar, yurt dışında bulunan banka veya finansal kurumlardan kullanılan ve 19/07/2019 tarihi itibarıyla kanuni defterlerde kayıtlı olan kredilerin en geç 31/12/2019 tarihine kadar kapatılmasında kullanılabilecektir. Bu durumda, defter kayıtlarından düşülmesi şartıyla, borcun ödenmesinde kullanılan varlıklar için Türkiye’ye getirilme şartı aranmaksızın bu madde hükümlerinden yararlanılacaktır.

– 19/07/2019 tarihi itibarıyla kanuni defterlerde kayıtlı olan sermaye avanslarının, yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının bu maddenin yürürlüğe girmesinden önce Türkiye’ye getirilmek suretiyle karşılanmış olması hâlinde, söz konusu avansların defter kayıtlarından düşülmesi kaydıyla bu madde hükümlerinden yararlanılabilecektir

– 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca defter tutan mükellefler, bu madde kapsamında Türkiye’ye getirilen varlıklarını, dönem kazancının tespitinde dikkate almaksızın işletmelerine dâhil edebilecekleri gibi aynı varlıkları vergiye tabi kazancın ve kurumlar için dağıtılabilir kazancın tespitinde dikkate almaksızın işletmelerinden çekebileceklerdir.

Yurt içinde bulunan varlıklara ilişkin olarak;

– Gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerince sahip olunan ve Türkiye’de bulunan ancak kanuni defter kayıtlarında yer almayan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları ile taşınmazlar 31/12/2019 tarihine kadar vergi dairelerine beyan edilecektir.

– Beyan edilen söz konusu varlıklar, 31/12/2019 tarihine kadar, dönem kazancının tespitinde dikkate alınmaksızın kanuni defterlere kaydedilecektir. Bu durumda söz konusu varlıklar vergiye tabi kazancın ve kurumlar için dağıtılabilir kazancın tespitinde dikkate alınmaksızın işletmeden çekilebilecektir.

– İlaveten, bu kapsamda beyan edilen taşınmazların ayni sermaye olarak konulmak suretiyle işletme kayıtlarına alınması durumunda, sermaye artırım kararının beyan tarihi itibarıyla alınmış olunması ve söz konusu kararın beyan tarihini izleyen onuncu ayın sonuna kadar ticaret siciline tescil ettirilmesi şartıyla bu madde hükmünden faydalanılabilecektir.

– Vergi dairelerine beyan edilen varlıkların değeri üzerinden yine %1 oranında vergi tarh edilecek ve bu vergi tarhiyatın yapıldığı ayı izleyen ayın sonuna kadar ödenecektir.

İlaveten;

– Bu kapsamda ödenen vergiler, hiçbir suretle gider yazılamayacak ve başka bir vergiden mahsup edilemeyecektir.

– Türkiye’ye getirilen veya kanuni defterlere kaydedilen varlıkların elden çıkarılmasından doğan zararlar, gelir veya kurumlar vergisi uygulaması bakımından gider veya indirim olarak kabul edilmeyecektir.

– Bu kapsamda bildirilen veya beyan edilen varlıklar nedeniyle hiçbir suretle vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılmayacaktır.

Bunun için; bildirilen veya beyan edilen tutarlara ilişkin tarh edilen verginin vadesinde ödenmesi ve bildirilen varlıkların, bildirimin yapıldığı tarihten itibaren üç ay içinde Türkiye’ye getirilmesi veya Türkiye’deki banka ya da aracı kurumlarda açılacak bir hesaba transfer edilmesi gerekmektedir.

Cumhurbaşkanı, bu düzenlemedeki süreleri, bitim tarihlerinden itibaren 6 aya kadar uzatabilecektir.

Yeni varlık barışı düzenlemesinin yer aldığı 7186 Sayılı Kanunun 2’nci maddesi ise aşağıdaki gibidir;

MADDE 2 – 193 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

“GEÇİCİ MADDE 90– Yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarını, bu maddedeki hükümler çerçevesinde, 31/12/2019 tarihine kadar Türkiye’deki banka veya aracı kuruma bildiren gerçek ve tüzel kişiler, söz konusu varlıkları serbestçe tasarruf edebilirler.

Banka ve aracı kurumlar, kendilerine bildirilen varlıklara ilişkin olarak %1 oranında hesapladıkları vergiyi, bildirimi izleyen ayın on beşinci günü akşamına kadar vergi sorumlusu sıfatıyla bir beyanname ile bağlı bulunduğu vergi dairesine beyan eder ve aynı sürede öderler.

Birinci fıkra kapsamına giren varlıklar, yurt dışında bulunan banka veya finansal kurumlardan kullanılan ve bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla kanuni defterlerde kayıtlı olan kredilerin en geç 31/12/2019 tarihine kadar kapatılmasında kullanılabilir. Bu takdirde, defter kayıtlarından düşülmesi kaydıyla, borcun ödenmesinde kullanılan varlıklar için Türkiye’ye getirilme şartı aranmaksızın bu madde hükümlerinden yararlanılır.

Bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla kanuni defterlerde kayıtlı olan sermaye avanslarının, yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının bu maddenin yürürlüğe girmesinden önce Türkiye’ye getirilmek suretiyle karşılanmış olması hâlinde, söz konusu avansların defter kayıtlarından düşülmesi kaydıyla bu madde hükümlerinden yararlanılır.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca defter tutan mükellefler, bu madde kapsamında Türkiye’ye getirilen varlıklarını, dönem kazancının tespitinde dikkate almaksızın işletmelerine dâhil edebilecekleri gibi aynı varlıkları vergiye tabi kazancın ve kurumlar için dağıtılabilir kazancın tespitinde dikkate almaksızın işletmelerinden çekebilirler.

Gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerince sahip olunan ve Türkiye’de bulunan ancak kanuni defter kayıtlarında yer almayan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları ile taşınmazlar, 31/12/2019 tarihine kadar vergi dairelerine beyan edilir. Beyan edilen söz konusu varlıklar, 31/12/2019 tarihine kadar, dönem kazancının tespitinde dikkate alınmaksızın kanuni defterlere kaydedilebilir. Bu takdirde, söz konusu varlıklar vergiye tabi kazancın ve kurumlar için dağıtılabilir kazancın tespitinde dikkate alınmaksızın işletmeden çekilebilir.

Bu fıkra kapsamında beyan edilen taşınmazların ayni sermaye olarak konulmak suretiyle işletme kayıtlarına alınması hâlinde, sermaye artırım kararının beyan tarihi itibarıyla alınmış olması ve söz konusu kararın beyan tarihini izleyen onuncu ayın sonuna kadar ticaret siciline tescil edilmesi kaydıyla, bu madde hükümlerinden faydalanılabilir. Vergi dairelerine beyan edilen varlıkların değeri üzerinden %1 oranında vergi tarh edilir ve bu vergi, tarhiyatın yapıldığı ayı izleyen ayın sonuna kadar ödenir.

Bu madde kapsamında ödenen vergi, hiçbir suretle gider yazılamaz ve başka bir vergiden mahsup edilemez. Türkiye’ye getirilen veya kanuni defterlere kaydedilen varlıkların elden çıkarılmasından doğan zararlar, gelir veya kurumlar vergisi uygulaması bakımından gider veya indirim olarak kabul edilmez.

Bu madde kapsamında bildirilen veya beyan edilen varlıklar nedeniyle hiçbir suretlevergi incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılmaz. Bu hükümden faydalanılabilmesi için bildirilen veya beyan edilen tutarlara ilişkin tarh edilen verginin vadesinde ödenmesi ve birinci fıkra uyarınca bildirilen varlıkların, bildirimin yapıldığı tarihten itibaren üç ay içinde Türkiye’ye getirilmesi veya Türkiye’deki banka ya da aracı kurumlarda açılacak bir hesaba transfer edilmesi şarttır.

Cumhurbaşkanı, bu maddede yer alan süreleri, bitim tarihlerinden itibaren altı aya kadar uzatmaya; Hazine ve Maliye Bakanlığı, madde kapsamına giren varlıkların Türkiye’ye getirilmesi, bildirim ve beyanı ile işletmeye dâhil edilmelerine ilişkin hususları, bildirim veya beyana esas değerlerin tespiti, bildirim ve beyanların şekli, içeriği ve ekleri ile yapılacağı yeri, maddenin uygulanmasında kullanılacak bilgi ve belgeler ile uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir.”

Yolcu Beraberinde Yurtdışından Getirilen Telefon Kullanım İzin Harcı 1.500,00 TL Olarak Yeniden Belirlendi

1- Yapılan Yasal Değişiklik

19 Temmuz 2019 tarih ve 30836 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Yolcu Beraberinde Getirilen Telefon Kullanım Harcı Tutarının Yeniden Belirlenmesine Dair Karar (Karar Sayısı: 1314)” ile 492 Sayılı Harçlar Kanunu’na bağlı (8) sayılı tarifenin “VIII- Yolcu beraberinde getirilen telefon kullanım izin harcı” başlıklı bölümünün (1) numaralı fıkrasında yer alan maktu harç tutarı 1.500,00 TL olarak yeniden belirlendi.

Bu değişiklik ile Harçlar Kanununa bağlı (8) sayılı tarifenin “VIII-Yolcu beraberinde getirilen telefon kullanım izni harcı” başlıklı bölümünün (1) numaralı fıkrası aşağıdaki gibi olmuştur.

1.Ticari mahiyette olmaksızın, yolcuların kendi kullanımları için yurt dışından getirdikleri alıcısı bulunan verici portatif telsiz telefon cihazları kullanım izni (Söz konusu harç, elektronik kimlik bilgisinin kayıt altına alınması işleminden önce ödenir. Elektronik kimlik bilgisinin kayıt altına alınması için yapılan başvuru sırasında harcın ödendiğine ilişkin belge aranır ve harç ödenmeden kayıt işlemi yapılmaz. Harç ödenmeden kayıt işlemi yapılan ve kullanıma açılan cihazlar, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından kullanıma kapatılır. Ödenmeyen harç %50 fazlasıyla ilk kayıt tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanuna göre hesaplanan gecikme zammı ile birlikte tahsil edilir. Bu tahsilat yapılmadan cihaz kullanıma açılamaz.)

1.500,00 TL

 

Yeni haliyle bahsi geçen (1) numaralı fıkra hükmüne göre, ticari mahiyette olmaksızın, yolcuların kendi kullanımları için yurt dışından getirdikleri (alıcısı bulunan verici portatif telsiz) telefon cihazları kullanım izni, 1.500,00 TL tutarında harca tabi olup söz konusu harç, elektronik kimlik bilgisinin kayıt altına alınması işleminden önce ödenmekte ve elektronik kimlik bilgisinin kayıt altına alınması için yapılan başvuru sırasında harcın ödendiğine ilişkin belge görülmeden, harç ödenmeden kayıt işlemi yapılamamaktadır.

Harç ödenmeden kayıt işlemi yapılan ve kullanıma açılan cihazlar, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından kullanıma kapatılmakta ve ödenmeyen yahut eksik ödenen harç %50 fazlasıyla ilk kayıt tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanuna göre hesaplanan gecikme zammı ile birlikte tahsil edilmekte, bu tahsilat yapılmadan cihaz kullanıma açılamamaktadır.

 

2- Yasal Değişiklik Yapılmasına Yol Açan Nedenler 

Bilindiği üzere Ülkemizde birçok üründe gerek kamu hizmetlerine finansman sağlamak gerekse tüketimi kısmak yahut iç piyasayı korumak amacıyla gümrükte yahut dahilde birden fazla vergi alınmakta bu da o malların yurtiçi fiyatının belirlenmesinde etken olmaktadır.

Örneğin cep telefonları iç piyasada satışa sunulmazdan evvel katma değer vergisi, özel tüketim vergisi, TRT bandrolü gibi birden fazla vergiye tabi tutulmakta, firma karı da dikkate alındığında ithal edilen bir telefonun fiyatı, vergiler nedeniyle maliyetinin iki katına çıkabilmektedir.

Ülkeler arası bu fiyat farklılıkları, sektörde yeni yöntemlerin geliştirilmesine sebep olmakta ve bu defa seyahat vb amaçla yurtdışına gidenler dönüşte yanlarında cep telefonu getirerek bu telefonu kullanma yahut getirdikleri telefonları daha yüksek fiyata başkalarına satarak seyahatlerini amorti etme yolunu seçmektedirler. Bu suretle de vergiden kaçınmış olmaktadırlar.

Bu gerekçeyle 31.05.2012 tarihinde 6322 sayılı Kanun 20. Maddesi ile 492 sayılı Harçlar
Kanununda yapılan değişlikle, yolcu beraberi olarak getirilen cep telefonları için (100 TL) kullanım izin harcı getirilmişti. Kanuni tutar, her yıl yeniden değerleme oranında artırılarak 170,00 TL olmuştu.

Diğer taraftan o dönemdeki ekonomik dalgalanmalar ve özellikle ABD ile yaşanan ekonomik ve siyasi krize bağlı olarak başta ABD menşeili ürünler olmak üzere bazı malların gümrük vergilerinde artışa gidilmesi yurtdışından getirilen telefonların görece ucuz kalmasına yol açtı. Bunu telafi etmek amacıyla da 170,00 TL tutarındaki harç 500,00 TL’ye yükseltildi. Akabinde  01.01.2019 tarihinde diğer vergilerle birlikte bu tutar yeniden değerleme (%23,73) oranında artırılarak 618,60 TL oldu. Bu defa 1314 sayılı Karar ile de 20 Temmuz 2019 tarihinden geçerli olmak üzere 1.500,00 TL oldu.

Normalde herhangi bir vatandaş yurtdışına çıktığında, şahsi kullanımı amacıyla yanında bir adet cep telefonu getirebilmekte, bunu da harcını ödeyerek kullanıma açtırabilmektedir. Bu şekilde yurtdışından cep telefonu getirip kullanıma açtıran bir kişi 2 yıl geçmedikçe aynı yöntemle telefon getirememekte yahut 2 yıl içerisinde yine telefon getirmiş olsa dahi getirdiği telefonu kendi kimlik ve pasaport bilgilerini kullanarak kullanıma açtıramamaktaydı. Ancak 1 Mayıs 2019 itibariyle geçerli olmak üzere 15 Mayıs 2019 tarih ve 30775 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “4458 Sayılı Gümrük Kanununun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkında Kararda Değişiklik Yapılmasına 1111 sayılı Dair Cumhurbaşkanı Kararı ile 2 yıllk süre de 3 yıla çıkartılmıştı. Buna göre bir kişi  üç takvim yılında ancak bir cep telefonu getirebilmekte, diğer bir ifade ile bir defa telefon getirdikten sonra üç yıl geçmedikçe tekrar telefon getirememektedir.

Nitekim bu şekildeki iyi niyetli düzenlemeler bir şekilde istismar edilmekte, rantın olduğu yerde alternatif yöntemler hızlıca devreye girmekte ve yurt dışına çıkan ancak yanında telefon getirmeyen kişilerin bilgileri kullanılarak, yüksek fiyatlı akıllı cep telefonları çok daha ucuz fiyatla iç piyasaya sunulmakta bu da fiyatları kırmakta, pazarda dengeleri bozmaktadır.

Bu tür yöntemlerle yolcu beraberinde getirilen telefonlar, resmi yollarla kayıt içine alınacak biçimde alış verişe konu olmadığı için ciddi vergi kaybına yol açmakta, döviz kurları nedeniyle iç piyasada zaten fiyatların yükselmiş olması pazarın daralmasına yol açmakta, kayıtlı işletmelere ve sektöre zarar vermektedir.

3- Yolcu Beraberi Gelen Telefon Kayda Alınması Süreci

Öncelikle, telefonun yolcu beraberinde (bizzat yolcunun üzerinde, cebinde, el çantasında) getirilmesi gerekmekte olup posta yahut kargo vb yöntemlerle getirilen telefonlar, gümrük mevzuatı gereği vergiye tabi olabilir yahut bu durum kaçakçılık kapsamında değerlendirilebilir.

Ayrıca yurtdışı giriş çıkış işleminin yasal yollardan yapılmış olması, pasaport yahut kimlik bilgilerine göre yurt dışı girişi çıkış işlemlerinin Emniyet Genel Müdürlüğü’nün sorgulama ekranında yer alması gerekmektedir.

Getirilen telefonu kaydettirme süresi Türkiye’ye giriş yapılan tarihten itibaren 120 gün olup, bu süre içerisinde kaydı yaptırılmayan telefonların bir daha aynı kişi tarafından kayıt ettirilmesi imkanı kalmamaktadır.

Kayıttan önce 2019 yılı için yeni güncellenen 1.500,00 TL tutarındaki harcın, internet vergi dairesi üzerinden yahut vergi daireleri yada anlaşmalı banka şubeleri (Halk Bankası, Vakıflar Bankası, Denizbank, ING Bank, HSBC Bank, Şekerbank, Garanti Bankası, TC Ziraat Bankası, İş Bankası) aracılıyla ödenmesi gerekmektedir. Harç ödemesi esnasında yolcunun ad-soyad, TC kimlik numarasının yanı sıra kayıt edilmek istenen telefonun IMEI numarasının da bildirilmesi gerekmektedir.

Bir sonraki aşamada, e-devlet sisteminde yer alan ‘IMEI Kayıt’ menüsü üzerinden, IMEI numarası, telefon numarası, pasaport numarası ve Türkiye’ye giriş tarihi gibi bilgileri doldurularak kayıt yaptırılması gerekmektedir. Kayıt altına alınmak istenilen telefonda *#06# tuşlandığında IMEI numarası ekranda görülmektedir. Yanlış IMEI ile yapılan kayıtların düzeltilmesi mevzuat gereği mümkün olamamaktadır.

Türkiye’de yaşayan yabancı uyruklu kişilerin e-devlet sistemi üzerinden işlem yapmaları imkanı olmadığından, bu durumda olan (diplomat, askeri personel, öğrenci ve TR’de ikamet eden) kişilerin vergi dairesi ya da ilgili bankaya yatırılmış olan harç bedelinin ödendiğini gösteren makbuz aslı ve pasaport aslını ibraz etmek suretiyle ilgili GSM işletmecisine (Turkcell, Vodafone, Türk Telekom [Avea] ) ait abone kayıt merkezine müracaat etmesi halinde kayıt işlemini yaptırabilmeleri mümkündür.

18 yaşından küçük kişilerin de yurt dışından yolcu beraberinde cihaz getirebilme ve kendi adlarına kayıt yaptırma hakkı bulunmakta olup bu kişiler için kayıt başvuruları anne, baba ya da yasal temsilcilerinin kendi e-devlet sayfaları üzerinden başvuru türü olarak “çocuğumun bilgileri ile başvuru yapacağım” seçeneği işaretlenerek ve 18 yaşından küçük kişinin bilgileri kullanılmak suretiyle gerçekleştirilebilmektedir.

Diğer taraftan hangi cihazın kim tarafından yurda sokulduğu yönünde gümrükte henüz bir tespit yapılmadığından, başkasına getirtilen bir telefon son 4 ayda (120 gün içerisinde) yurtdışından gelen ve yanında telefon getirmemiş olan birinin kimlik ve giriş çıkış bilgileri kullanılarak ta işletilebilir.

Özellikle konomik kriz dönemlerinde finansman sıkıntısı çeken mükellefler  başta maliye olmak üzere kamu kurumlarına olan vergi vb yükümlülüklerini erteleme yoluna gitmekte bu suretle vadesinde ödemeyerek kamuya olan borçlarını alternatif finansman kaynağı olarak kulanmaktadırlar.

Bunun sebeplerinin bir tanesi de kamuıya olan borçların vadesinde ödenmemeinden kaynaklanan maliyetin, işletmelerin normal finansman maliyetine ya çok yakın olması ya da bazen finansman maliyetinin de altında kalmasıdır. Buna ilaveten kamyuya olan borçlardan dolayı kısa vadede gecikme zammı ödemek dışında takiple karşılaşma riski çok düşükken, bankalar yada diğer özel sektör alacaklılarının tahsilat için çok daha hızlı takibat başlatma ve haciz vb tedbir alma ihtimalleri mevcuttur. Hal böyle olunca özel seöktüre olan ve vadesinde ödenmeyen borçtan dolayı gecikme bedeli ödemenin  dışımda karşı tarafın takip ve tedbir masraflarının da karşılanması durumuyla karşı karşıya kalınmaktadır.

Kamuya olan borçların normal vadesinde ödenmeyerek alternatif finansman kaynağı olarak kullanılmasının  önüne geçilebilmek için bu borçların vadesinde ödenmemesi halinde uygulanmakta olan gecikme zammı oranı artırılarak piyasa faiz oranlara eşitlenmekte ve mükellefler tarafından  kamuya olan borçların normal vadesinde ödenmeyerek ertelenmesinin avantajı ortadan kaldırılmaktadır.

Nitekim 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51. Maddesi hükmüne göre, amme alacağının vadesinde ödenmeyen kısmına vadenin bitim tarihinden itibaren her ay için ayrı ayrı belirlenen oranda gecikme zammı uygulanmakta, ay kesirlerine isabet eden gecikme zammı ise günlük olarak hesap edilmektedir.

01.12.2000 Tarihine kadar aylık % 6 olarak uygulanmakta olan bu oran, o tarihten itibaten peyder pey %1.40’a kadar düşürülmüş, 05.09.2018 tarihinden geçerli olmak üzere uzunca bir aradan sonra ilk defa artırılarak %2’ye yükseltilmiştir.

Bu defa 29.06.2019 tarihli ve 30816 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1266 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı ile 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51. Maddesinde yer alan ve aylık % 2 olarak uygulanmakta olan gecikme zammı oranı, 1 Temmuz 2019 tarihinden itibaren aylık % 2,5’e yükseltilmiştir.

Bunun yanı sıra sadece gecikme zammı oranı değil bu orana bağlı olarak yine 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 112. Maddesinde düzenlenen gecikme faizi oranı ile 371. Maddesinde düzenlenen pişmanlık zammı oranı da 1 Temmuz 2019 tarihinden geçerli olmak üzere aylık % 2,5 olmuştur.

Diğer taraftan tecil faizi oranında herhangi bir değişiklik söz konusu değildir, bu oran halen yıllık % 22’dir.

Sermaye şirketlerinde ortakların şirketin borçlarından dolayı sorumululuğu koydukları sermaye ile sınırlı olmakla birlikte, limitet şirketlerde kamu borçlarından dolayı bu durum değişmektedir. Nitekim 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanununun (“AATUHK”) 35. Maddesinin 1. Fıkrasının “Limited şirket ortakları, şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağından sermaye hisseleri oranında doğrudan doğruya sorumlu olurlar ve bu Kanun hükümleri gereğince takibe tabi tutulurlar.” hükmü gereğince limitet şirketler şirket ortakları kamu borçlarına karşı şirketteki hisseleri oranında şahsi mal varlıkları ile takibe tabi tutulabilmektedirler. Bunun için;

– Takibin konusunun amme alacağı olması ve,

– Amme alacağının şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilememiş olması veya tahsil edilemeyeceğinin anlaşılmış olması,

gerekmektedir.

Bu şartlar sağlandıktan sonra söz konusu amme alacağı için ortaklara başvurulabilmekte ancak öncesinde amme alacağının tahsil edilebilmesi için, doğrudan ortaklara karşı takip yapabilmek için, öncelikle şirketin öz kaynaklarından bu borcun karşılanması gerekmektedir. Diğer bir ifadeyle ortaklar nezdinde takibe başlayabilmek için öncelikle kamu alacağının şirketin özkaynaklarından karşılanamayacağının ortaya konması gerekmektedir.

Burada takip sıralaması sorunu karşımıza çıkmakta olup, kamu alacaklarına karşı öncelikle şirket tüzel kişiliği takibe alınacak, yapılan takip çalışmaları sonucu takibe konu kamu alacağının şirket tüzel kişiliğinden karşılanamayacağı anlaşıldıktan sonra ortaklara yönelinecektir.

Benzer şekilde limitet şirketlerde tahsil edilemeyen vergi borçlarından dolayı ortakların yanı sıra kanuni temsilciler de şirketin vergi borçlarına karşı şahsi varlıklarıyla sorumludurlar. 213 Sayılı Vergi Usul Kanununun 10’uncu maddesi uyarınca, “Tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevler kanuni temsilcileri, tüzel kişiliği olmayan teşekkülleri idare edenler ve varsa bunların temsilcileri tarafından yerine getirilir. Yukarıda yazılı olanların bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınmayan vergi ve buna bağlı alacaklar, kanuni ödevleri yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınır.”

Anlaşılacağı üzere, limited şirketlerde vergi borcundan dolayı kanuni temsilciler ile ortaklar, şirketten kısmen veya tamamen tahsil edilemeyen amme borçlarından dolayı şahsi malvarlıkları ile sorumludurlar. Burada dikkat edilmesi gereken nokta, ortaklar için geçerli olan sınırlı sorumluluk ilkesi müdür için geçerli olmayıp ortaklar söz konusu amme alacaklarından dolayı yalnızca hisseleri oranında sorumlu iken, müdürler borcun tamamından sorumludurlar.

Geçmişteki uygulama örneklerinin yargıya taşınması sonucu kesinleşen yargı kararları, şirketten tahsil edilemeyen kamu borçlarından dolayı kanuni temsilci ile ortakların hangisinin öncelikle takibi gerektiği yönünde farklı görüşlerin ortaya çıkmasına sebep olmuştur.

Nitekim mevcut düzenlemere göre şirketin vergi borcundan dolayı yöneticiler ile ortaklardan hangisinin öncelikle takibe alınacağı yönünde bir düzenleme yoktur.

O sebeple de limited şirket tüzel kişiliğinden tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan vergi borcunun şirket ortaklarından tahsili için öncesinde kanuni temsilcilerin takibinin gerekip gerekmediği hakkında Danıştay Daireleri arasında görüş ayrılıkları ortaya çıkmıştır.

Bunun üzerine Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu 20 Haziran 2019 tarih ve 30807 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan kararında, limited şirket tüzel kişiliğinden tahsil edilemeyen veya edilemeyeceği anlaşılan kamu alacaklarından dolayı kanuni temsilciler ile ortaklar arasında bir öncelik sıralaması bulunmadığından hareketle, ortaklar nezdinde takibine başlanabilmesi için öncesinde kanuni temsilcinin takibinin gerekli olmadığı yönünde karar vermiştir.

Karar, tüm danıştay daire ve kurulları ile idari mahkemeleri ve özellikle de idareyi bağlayıcı nitelikte olup bundan böyle İdare, şirket tüzel kişiğinden tahsil edemediği vergi alacağı için şirket ortakları ve şirket müdürleri nezdinde öncelik sıralaması gözetmeksizin takip yapabilecektir.

Diğer bir ifadeyle limitet şirketlerde vergi borcundan dolayı şirket müdürleri ve ortaklar nezdinde yapılan takibe karşı öncelik sıralaması gözetilmediği gerekçesiyle dava açılamayacaktır.

Hatırlanacağı üzere, 01.05.2008 tarihinden bu tarafa kambiyo muamelelerinde BSMV oranı sıfır olarak uygulanmaktayken görülen lüzum üzerine 15.04.2008 tarihinde 2008/13459 Sayılı BKK ile 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu’nun 33’üncü maddesinde yer alan BSMV nispetlerinin tespiti hakkındaki 28.8.1998 tarihli ve 98/11591 sayılı Kararnamenin eki Kararın 1’inci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi değiştirilerek, kambiyo muamelelerinde satış tutarı üzerinden hesaplanması gereken BSMV oranı 15.05.2019 tarihinden itibaren binde 1 olarak belirlenmiş, böylece banka, sigorta şirketleri, döviz bürosu veya bankerin kambiyo muamelelerinde satış tutarı üzerinden binde 1 oranında BSMV hesaplaması zorunlu hale getirilmiş, ancak;

– Bankalar ile yetkili müesseselerin kendi aralarında veya birbirlerine yaptıkları kambiyo satışlarında,

– Hazine ve Maliye Bakanlığına yapılan kambiyo satışlarında,

– Döviz kredisinin ödenmesine yönelik olarak, döviz kredisi kullanılan ya da kullanımına aracılık eden banka tarafından kredi borçlusuna yapılan kambiyo satışlarında,

satış tutarı üzerinden hesaplanması gereken BSMV oranı sıfır olarak belirlenmişti.

Bu düzenlemenin üzerinden fazla bir zaman geçmeden, 17.06.2019 tarih ve 30804 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1149 Sayılı Karar ile, 98/11591 sayılı Kararnamenin eki Kararın 1’inci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendine aşağıdaki alt bentler eklenmiştir;

“4) Sanayi sicil belgesini haiz işletmelere yapılan kambiyo satışları,

5) İhracatçı Birliklerine üye olan ihracatçılara yapılan kambiyo satışları”

Böylece 18.06.2019 tarihinden itibaren sanayi sicil belgesi sahibi işletmelere ve ihracatçı birliklerine üye olan ihracatçılara yapılan kambiyo satışlarına uygulanacak BSMV oranı yeniden  sıfırlanmıştır.