Author: Kardem

İdare: İzmir Defterdarlığı – Gelir Kanunları Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü

Tarih: 15.04.2026 – E-84098128-120[89-2024/12]-283257

Olayın Özeti

Mükellefin, Kazakistan mukimi bir şirket ile imzaladığı hizmet sözleşmesi kapsamında Kazakistan’da sunduğu ürün testi ve veri analizi hizmetlerinden elde ettiği kazancın, Gelir Vergisi Kanununun 89/1-13 maddesi uyarınca %80’lik kazanç indirimi kapsamında yıllık gelir vergisi beyannamesinde indirim konusu yapılıp yapılamayacağı hususunda görüş talep edilmiştir.

İdarenin Değerlendirmesi

Gelir Vergisi Kanunu Yönünden:

• İndirimin Şartları: 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 89 uncu maddesinin birinci fıkrasının (13) numaralı bendi uyarınca; ürün testi, veri analizi vb. hizmetlerden elde edilen kazancın %80’inin indirim konusu yapılabilmesi için hizmetin yurt dışı mukimi kişilere Türkiye’de verilmesi, hizmetten münhasıran yurt dışında yararlanılması ve kazancın tamamının süresi içinde Türkiye’ye transfer edilmesi
• Hizmetin Verildiği Yer Yönünden: Söz konusu hizmet sözleşmesinin incelenmesinden, ürün testi ve veri analizi hizmetlerinin fiilen Kazakistan’da (yurt dışında) verildiği anlaşılmıştır.

Sonuç

Kazakistan mukimi şirkete verilen ürün testi ve veri analizi hizmetleri Türkiye’de ifa edilmeyip fiilen Kazakistan’da verildiğinden, bu faaliyetlerden elde edilen kazancın Gelir Vergisi Kanununun 89/1-13 maddesi kapsamında gelir vergisi matrahının tespitinde indirim konusu yapılması mümkün değildir.

İdare: İzmir Defterdarlığı – Gelir Kanunları Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü

Tarih: 15.04.2026 – E-66813766-140[123-2026/2]-283039

Olayın Özeti

Konkordato sürecinde olan şirketin borçlarının ödenmesi ve finansal yapısının güçlendirilmesi amacıyla, şirket ortağına (aynı zamanda şahsen konkordato talep eden ortağa) ait iki adet taşınmazın konkordato ön projesi ve mahkeme izni doğrultusunda şirkete devredilmesi işleminin 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu kapsamında tapu harcından istisna olup olmadığı hususunda görüş talep edilmiştir.

İdarenin Değerlendirmesi

Harçlar Kanunu ve İcra ve İflas Kanunu Yönünden:

• Genel Harç Yükümlülüğü: 492 sayılı Harçlar Kanununun 57.maddesi ve (4) sayılı tarifesi uyarınca, gayrimenkullerin ivazlı devir ve iktisabında devreden ve devralan için ayrı ayrı nispi tapu harcı alınması esastır.
• Konkordato İstisnasının Şartları: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 308/g maddesi uyarınca, tasdik edilen konkordato projesi kapsamında borçlu ile proje kapsamındaki alacaklılar arasında yapılacak işlemler harçtan istisna tutulmuştur (üçüncü kişiler bu istisnadan yararlanamaz).
• Somut Olay Değerlendirmesi: Hem şirketin hem de şirket ortağının ayrı ayrı konkordato talebinde bulunduğu, mahkemece kesin mühlet kararı verildiği, taşınmazların şirkete devrinin konkordato ön projesinde kaynak olarak gösterildiği ve mahkemenin alacaklılar yararına bularak devre izin verdiği tespit edilmiştir.

Sonuç

Tasdik edilen konkordato projesi kapsamında kalması kaydıyla, Konkordato Ön Projeleri ve bu projelere ilişkin mahkeme kararı uyarınca borçlular (şirket ortağı ile şirket) arasında gerçekleştirilecek taşınmaz devir işlemlerinden 2004 sayılı Kanunun 308/g maddesi gereğince tapu harcı aranılmaması gerekmektedir.

İdare: İstanbul Defterdarlığı – Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü

Tarih: 17.04.2026 – E-64597866-130-528691

Olayın Özeti

Un üretimi yapan şirketin, GES kapsamında ürettiği elektriği bir dağıtım şirketine devrettiği, fabrikalarında tükettiği elektriği ise başka bir dağıtım şirketinden aldığı belirtilerek; ilgili yönetmelik gereği üretim ve tüketimin mahsuplaştırılarak sadece aradaki fark (net bakiye) üzerinden mi, yoksa mahsuplaşma yapılmaksızın toplam üretim ve tüketim tutarları üzerinden ayrı ayrı mı fatura düzenleneceği hususunda görüş talep edilmiştir.

İdarenin Değerlendirmesi

Katma Değer Vergisi Kanunu Yönünden:

• Teslim Niteliği Yönünden: KDV Kanunu uyarınca elektrik dağıtımı bir mal teslimi olup üretilen elektrik ile tüketilen elektrik birbirinden bağımsız iki ayrı teslim işlemidir.
• Trampa ve Mahsuplaşma Yönünden: Kanun gereğince karşılıklı mal teslimleri (trampa) iki ayrı teslim sayılır. Bu nedenle üretilen ve tüketilen elektriğin netleştirilerek (mahsuplaştırılarak) tek bir fatura veya net tutar üzerinden işlem görmesi KDV mevzuatına aykırıdır.
• Fatura Düzenleme ve Beyan: Üretilen elektrik için bedelin tahakkuk ettiği tarih itibarıyla KDV’li fatura kesilerek beyan edilmesi; tüketilen elektrik için ise dağıtım şirketince düzenlenen faturadaki KDV’nin genel esaslara göre indirim konusu yapılması gerekmektedir.

Sonuç

GES kapsamında üretilen elektrik ile fabrikalarda tüketilen elektrik miktarları arasında KDV uygulaması bakımından mahsuplaşma yapılması mümkün değildir. Faturanın mahsuplaşma sonrası net bakiye üzerinden değil, toplam üretim ve tüketim tutarları üzerinden ayrı ayrı düzenlenmesi ve vergilendirilmesi gerekmektedir.

İdare: İstanbul Defterdarlığı – Gelir Kanunları Gelir ve Kurumlar Vergileri Grup Müdürlüğü

Tarih: 21.04.2026 – E-62030549-125[6-2025/]-21.04.2026

Olayın Özeti

Bir şirketin sahip olduğu iştirak veya bağlı ortaklıklara, mahkeme kararıyla (suç unsuru teşkil ettiği gerekçesiyle) devlet tarafından el konulmuş ve mülkiyeti Hazineye devredilmiştir. Şirket, muhasebe kayıtlarından çıkarmak zorunda kaldığı bu hisselerin değerini (enflasyon düzeltmesi yapılmış tutarları dâhil), “mahkeme kararıyla oluşan bir zarar” kabul ederek kurumlar vergisinden gider olarak düşüp düşemeyeceğini sormuştur.

İdarenin Değerlendirmesi

Kurumlar Vergisi Kanunu ve Gelir Vergisi Kanunu Yönünden:

• Safi Kazancın Tespiti Yönünden: Kurumlar vergisi safi kurum kazancı üzerinden hesaplanmakta olup safi kazancın tespitinde Gelir Vergisi Kanununun 38 ve 40 ıncı maddeleri dikkate alınmaktadır.
• Gider Kaydı Yönünden: Gelir Vergisi Kanununun 40 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (3) numaralı bendinde; sadece iş ile ilgili olmak şartıyla sözleşmeye, ilama veya kanun emrine istinaden ödenen zarar, ziyan ve tazminatların gider olarak indirilmesine izin verilmektedir.
• Müsadere İşleminin Niteliği Yönünden: Yargı kararıyla gerçekleştirilen müsadere işlemi neticesinde aktiften çıkarılan iştirak ve bağlı ortaklıkların kayıtlı değerleri (enflasyon düzeltmesi sonucu oluşanlar dahil), söz konusu madde kapsamındaki zarar, ziyan veya tazminat niteliğinde değerlendirilmemektedir.

Sonuç

Mahkeme kararı gereği müsaderesine karar verilerek Hazineye devredilen bağlı ortaklık ve iştiraklerin aktife kayıtlı değerlerinin (enflasyon düzeltmeleri sonucu oluşanlar dahil), Gelir Vergisi Kanununun 40/1-3 maddesi kapsamında değerlendirilmesi mümkün olmadığından, kurum kazancının tespitinde gider olarak indirim konusu yapılması mümkün değildir.

İdare: Yozgat Defterdarlığı – Gelir Yönetimi ve Denetim Müdürlüğü

Tarih: 30.04.2026 – E-69153665-045[1860641890]-16750

Olayın Özeti

Üniversite tarafından akademik personelin makale, dergi ve benzeri bilimsel yayınlarının uluslararası platformlarda yayımlanabilmesi amacıyla yurt dışındaki yayınevlerine/kuruluşlara Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) kapsamında Open Access (Açık Erişim) yayın ücreti ödemeleri yapıldığı belirtilerek; bu ödemelerin 3065 sayılı Katma Değer Vergisi (KDV) Kanununun 16/1-a ve 17/1-a maddeleri kapsamında istisna olup olmadığı ve tevkifat uygulanıp uygulanmayacağı hususunda Defterdarlık görüşü talep edilmiştir.

İdarenin Değerlendirmesi

Katma Değer Vergisi Kanunu Yönünden:

• 17/1-a Maddesi İstisnası Yönünden: Kanunun 17/1-a maddesindeki istisna, üniversitelerin ilim, fen ve güzel sanatları yaymak amacıyla kendi sundukları teslim ve hizmetleri kapsadığından, üniversitenin yurt dışından satın aldığı yayın hizmetlerini kapsamamaktadır. 16/1-a maddesinde, bu Kanuna göre teslimleri vergiden istisna edilen mal ve hizmetlerin ithalinin KDV’den istisna olduğu,
• Hizmet İthalatı ve Faydalanma Yönünden: Yurt dışındaki yayınevleri tarafından sunulan hizmet yurt dışında ifa edilmiş olsa da hizmetten Türkiye’de faydalanıldığı için 3065 sayılı Kanunun 1/1, 1/2 ve 6/b maddeleri uyarınca genel hükümlere göre KDV’ye tabidir.
• Tevkifat Uygulaması Yönünden: Hizmeti sunan yayınevlerinin Türkiye’de ikametgâhı, işyeri veya kanuni merkezi bulunmadığından, Kanunun 9/1 maddesi ve KDV Genel Uygulama Tebliği uyarınca hesaplanan KDV’nin, hizmetten faydalanan Üniversite tarafından tam tevkifat kapsamında sorumlu sıfatıyla beyan edilip ödenmesi gerekmektedir.

Sonuç

Üniversite tarafından yurt dışındaki yayınevlerine ödenen Open Access (Açık Erişim) yayın ücretleri, 3065 sayılı KDV Kanununun 16/1-a ve 17/1-a maddeleri kapsamında istisna olarak değerlendirilemez. Söz konusu işlem KDV’ye tabi olup, hesaplanan verginin tam tevkifat uygulaması kapsamında sorumlu sıfatıyla Üniversite tarafından beyan edilip ödenmesi gerekmektedir.