Kategori: Bülten

29/5/2024 tarihli ve 32560 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır. Kanun, yürütme ve yürürlük maddeleri hariç 22 maddeden oluşmakta olup, 5 madde (Madde 13-14-15-16-17) Türk Ticaret Kanunu’na ilişkin düzenlemeler içermektedir. Öne çıkan düzenlemeler şunlardır:

1. Anonim ve Limited Şirketlerin Asgari Sermaye Tutarları:
   • Anonim şirketler için 50.000 TL’den 250.000 TL’ye,
   • Kayıtlı sermaye sistemini kabul etmiş halka açık olmayan anonim şirketler için 100.000 TL’den 500.000 TL’ye,
   • Limited şirketler için 10.000 TL’den 50.000 TL’ye yükseltilmiştir.
   • Mevcut şirketler, 31/12/2026’ya kadar yeni sermaye tutarlarına uyum sağlamalıdır, aksi halde infisah etmiş sayılacaktır.
   • Ticaret Bakanlığı, intibak süresini en fazla iki defa birer yıl uzatabilir.
2. Yönetim Kuruluna İlişkin Düzenlemeler:
   • Yönetim kurulu başkan ve başkan vekili, yönetim kurulunun görev süresine uyumlu olarak seçilebilecek.
   • Üst düzey yöneticiler dışında kalan kişilerin atanma ve görevden alınma yetkisi, yönetim kurulunca devredilebilecek.
   • Yönetim kurulu üyelerinin çoğunluğu tarafından yapılan toplantı taleplerinde, başkanın yönetim kurulunu toplantıya çağırma yükümlülüğü getirildi. Başkanın çağrıyı yapmaması durumunda, çağrı doğrudan istem sahiplerince yapılabilecek.

1 Ekim 2024’ten itibaren, kamu ihalelerine katılmak için Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) 5.000 TL’den fazla kesinleşmiş borcu olmamak gerekiyor. Aksi halde, ihaleye katılamaz veya kazandığı ihaleden men edilirsiniz.

Kapsama Giren Borçlar:

• İşyerlerine ait sigorta primi, sosyal güvenlik destek primi ve işsizlik sigortası primi borçları.
• İhale konusu işler ve özel bina inşaatlarından kaynaklanan borçlar.
• SGK denetim raporlarında belirtilen asgari işçilik üzerinden hesaplanan borçlar.
• Eksik veya bildirilmemiş sigortalılardan kaynaklanan borçlar.
• Kesinleşmiş mahkeme kararları ile geriye dönük oluşan borçlar.
• Alt işverenlerin ödenmeyen borçları.
• Ortağı olunan şirketin borçları.

Muafiyetler:

• Tecil ve taksitlendirilmiş veya yeniden yapılandırılmış borçlar,
• Ertelenmiş borçlar,
• Dava sürecinde takip ve tahsili durdurulmuş borçlar,
• İdari para cezaları ve özel vergiler.

Bu düzenleme, borçlu kişilerin kamu ihalelerine katılımını sınırlandırarak, sosyal güvenlik primlerinin düzenli ödenmesini teşvik etmeyi amaçlıyor.

Bu kapsamda yapılan önemli değişiklikler şunlardır:

1. Zorunlu Geçiş Durumu: e-Defter uygulamasına dahil olduktan sonra işi bırakan ve tekrar mükellefiyet tesis eden gerçek kişiler, bilanço esasına göre defter tutma yükümlülüğünün bulunması halinde, işe başladıkları tarihten itibaren e-Defter uygulamasına geçmek zorundadır.
2. Ticaret Şirketine Dönüşüm: Gerçek kişi mükellef ticaret şirketine dönüşürse, yeni kurulan ticaret şirketi 3 ay içinde e-Defter uygulamasına geçmelidir.
3. İflas Durumu: İflas eden mükelleflerin e-Defter hesapları iflas idaresi talebiyle kapatılabilir, iflas kaldırılırsa 3 ay içinde tekrar e-Defter’e geçilmelidir.
4. Re’sen Hesap Açma: e-Defter’e geçmesi gerektiği halde geçmeyen mükelleflerin hesapları re’sen açılır ve kağıt ortamında tutulan defterler geçersiz sayılır.

Gecikme Zammı Oranı: 20 Mayıs 2024 tarihli ve 8484 sayılı Cumhurbaşkanı kararıyla, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 51. maddesinde yer alan gecikme zammı oranı aylık %4,5 olarak yeniden belirlenmiştir. Bu oran, 14 Kasım 2023 tarihinden beri yürürlükte olan %3,5’lik oranı değiştirmiştir. Karar, 21 Mayıs 2024 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Gecikme Faizi ve Pişmanlık Zammı Oranı: Gecikme faizi oranı ve pişmanlık zammı oranı da %4,5 olmuştur.

Tecil Faizi Oranı: Tahsilat Genel Tebliği ile tecil faizi oranı yıllık %48 olarak yeniden belirlenmiştir.

Bu değişiklikler, asgari işçilik incelemesi, borç kesinleşme süreçleri, ilişiksizlik belgeleri ve inşaat işlerinde asgari işçilik araştırmaları gibi konularda yenilikler içermektedir.

• Genel Açıklamalar :

Değişiklik Öncesinde: Asgari işçilik incelemesi sonucu tespit edilen eksik işçilik nedeniyle tebliğ edilen prim ve gecikme cezalarının ödeneceği yazılı olarak taahhüt edildiğinde borç kesinleşmekteydi.

Yapılan Değişiklik: Yazılı taahhüt verilmesi uygulaması kaldırılmıştır. Borca itiraz edilmediğinde borç kesinleşecektir.

• 3- İhale konusu işte çalışacak kişi/gün sayısının belli olmadığı işler:

Değişiklik Öncesinde:  Asgari işçilik araştırma sonucunda tebliğ edilen borç ödenmezse durum incelemeye sevk edilirdi.

Yapılan Değişiklik: Bir ay içinde borca itiraz edilmesi halinde iş, müfettiş incelemesi için Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı’na sevk edilecektir.

• 9) Araştırma ve Re’sen Yapılacak İşlemlerde Ortak Hükümler:

Değişiklik Öncesinde:  İlişiksizlik belgesinin soğuk damgalı veya barkod numaralı olması gerekmekteydi.

Yapılan Değişiklik: Karekod numaralı ilişiksizlik belgesi de düzenlenebilecektir.

• 15 numaralı bent:

Değişiklik Öncesinde: İşlerin başlama ve bitiş tarihlerine göre eski ve yeni asgari işçilik oranları kıyaslanarak düşük olan oran esas alınırdı.

Yapılan Değişiklik:  Tebliğin yayımlandığı tarihten itibaren başlayan işlerde yeni oranlar esas alınacaktır.

• 19.4 numaralı bent:

Yapılan Değişiklik:   İnşaatın bitirilen kısmı için asgari işçilik araştırması yapılabilmesi için ilgili belgelerde bitmiş olduğunun belirtilmesi gerekmektedir.

• 19.5 numaralı bent:

Değişiklik Öncesinde: Tek yapı ruhsatı ile yapılan inşaatların bitirilen kısımları için ayrı ayrı ilişiksizlik belgesi istenmesi halinde önceki kısımlar da hesaplamaya dahil edilirdi.

Yapılan Değişiklik:   Bu bent kaldırılmıştır.

02.01.2024 tarihine denk gelen 7440 sayılı Kanun kapsamındaki 7. taksit ödeme yükümlülüğü için 2024 yılının kabul edildiği belirtiliyor. Ancak, bazı işverenlerin bu taksitleri ödeyememiş olmaları nedeniyle 2023 yılına ait taksit ihlali olarak değerlendirildiği ve bu durumun yapılandırma anlaşmalarının bozulmasına neden olduğu ifade ediliyor.

Bu durumda, işverenlerin mağduriyetlerinin giderilmesi ve 7440 sayılı Kanundan yararlanmalarının devamını sağlamak amacıyla, 2023 yılında ödenmiş olan taksitlerden (1. ve 2. taksit hariç) herhangi birinin 2/1/2024 son ödeme tarihli 7. taksite mahsup edilmesi öneriliyor. Ancak, bu mahsup işlemi için yapılandırma anlaşmasının 2023 yılı için bozulma koşuluna girmemiş olması gerektiği belirtiliyor.

Ayrıca, yapılandırma anlaşmasının bozulması nedeniyle 11. taksiti ödeyemeyen işverenler için 11. taksitin son ödeme süresinin yeniden belirleneceği ve belirlenen son ödeme tarihine kadar ödenmesi halinde yapılandırma anlaşmalarının devam edeceği ifade ediliyor. Bu durumda, işyerlerinin 11. taksit son ödeme tarihlerinin güncellenmesi için durumun Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü, İşverenler Daire Başkanlığına resmi yazı ile bildirilmesi gerektiği belirtiliyor.

Bu değişiklikler aşağıdaki gibidir:

1. Türk Lirası Mevduat Faizi ve Kar Payı Gelirlerine Uygulanacak Stopaj Oranları:

31/7/2024 tarihine kadar (bu tarih dâhil) vadesiz ve özel cari hesaplara ve 30/09/2020 ile 31/7/2024 tarihleri arasında (bu tarih dâhil) açılan veya vadesi bu tarihler arasında yenilenen hesaplara ödenecek faizler ve kâr paylarına aşağıda yer alan stopaj oranları uygulanacaktır.

• Vadesiz ve özel cari hesaplara ile 6 aya kadar vadeli hesaplara %7,5 (önceki oran %5),
• 1 yıla kadar vadeli hesaplara %5 (önceki oran %3),
• 1 yıldan uzun vadeli hesaplara %2,5 (önceki oran %0).

2. Katılım Bankaları Tarafından Katılma Hesabı Karşılığında Ödenen Kar Paylarına Uygulanacak Stopaj Oranları:

31/7/2024 tarihine kadar (bu tarih dâhil) vadesiz ve özel cari hesaplara ve 30/09/2020 ile 31/7/2024 tarihleri arasında (bu tarih dâhil) açılan veya vadesi bu tarihler arasında yenilenen hesaplara ödenecek faizler ve kâr paylarına aşağıda yer alan stopaj oranları uygulanacaktır.

• Vadesiz, ihbarlı ve özel cari hesaplara ile 6 aya kadar vadeli hesaplara %7,5 (önceki oran %5),
• 1 yıla kadar vadeli hesaplara %5 (önceki oran %3),
• 1 yıldan uzun vadeli hesaplara %2,5 (önceki oran %0).

3. Banka Tahvil ve Bonoları ile Kira Sertifikalarına Uygulanacak Stopaj Oranları:

23/12/2020 ile 31/7/2024 tarihi (bu tarih dâhil) arasında iktisap edilen, bankalar tarafından ihraç edilen tahvil ve bonolardan elde edilen gelir ve kazançlar ile fon kullanıcısının bankalar olduğu varlık kiralama şirketleri tarafından ihraç edilen kira sertifikalarından elde edilen gelir ve kazançlara aşağıda yer alan stopaj oranları uygulanacaktır.

• Vadesi 6 aya kadar olanlara %7,5 (önceki oran %5),
• Vadesi 1 yıla kadar olanlara %5 (önceki oran %3),
• Vadesi 1 yıldan uzun olanlara %2,5 (önceki oran %0).

4. Yatırım Fonlarından Elde Edilen Gelir ve Kazançlara Uygulanacak Stopaj Oranı: 23/12/2020 ile 31/7/2024tarihi (bu tarih dâhil) arasında iktisap edilen (değişken, karma, eurobond, dış borçlanma, yabancı, serbest fonlar ile unvanında “döviz” ifadesi geçen yatırım fonları hariç) yatırım fonlarından elde edilen gelir ve kazançlara %7,5 (Eski oran %0 idi) oranında stopaj uygulanacaktır.

5. Devlet Tahvili ve Hazine Bonoları ile Kira Sertifikalarına Uygulanacak Stopaj Oranı: %0 (değişiklik yapılmamıştır).

6. İpotek Finansmanı Kuruluşları Tarafından İhraç Edilen Ürünlerden Elde Edilen Gelir ve Kazançlara Uygulanacak Stopaj Oranı: 28/6/2022 ile 31/7/2024 tarihi (bu tarih dahil) arasında iktisap edilen, 6362 sayılı Kanun kapsamında kurulan ipotek finansmanı kuruluşları (bu şirketlerin kurucusu olduğu varlık finansmanı fonları ve konut finansmanı fonları dahil) tarafından ihraç edilen varlığa dayalı menkul kıymetler, ipoteğe dayalı menkul kıymetler, ipotek teminatlı menkul kıymetler ve varlık teminatlı menkul kıymetlerden elde edilen gelir ve kazançlara %7,5 (Eski oran %5 idi) oranında stopaj uygulanacaktır.

• Yiyecek ve içecek sunulan yerlerde KDV oran uygulaması detaylandırılmış.
• 2007/13033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’nda belirtilen KDV oranlarının uygulanması açıklanmış:
• Gıda maddelerinin tesliminde %1 oranı,
• Yiyecek ve içecek hizmetleri sunulan yerlerde ise %10 oranı (alkollü içeceklere isabet eden kısmı hariç).
• Hizmet işletmelerinde %10 KDV oranı uygulanacağı belirtilmiş, ancak gıda maddeleri satışı yapan işletmeler için bu durum geçerli değil.

Değişiklikler 1 Mayıs 2024 tarihinde yürürlüğe girecek.

Tebliğde açıklanan örneklerle birlikte, yiyecek ve içecek hizmeti sunan işletmelerin hem hizmetleri hem de satışları için belirlenen KDV oranlarını uygulamaları gerektiği vurgulanıyor. Örneğin, kahvecilerin kendi hazırladıkları kahvelerin yanı sıra dışarıdan aldıkları keklerin satışında da %10 KDV hesaplaması yapmaları gerekiyor.

Ayrıca, işletmelerin telefonla veya internet üzerinden yapılan siparişlerde de aynı KDV oranlarını uygulamaları gerektiği belirtiliyor. Örneğin, pastanenin telefonla alınan bir sipariş için hazırladığı pasta ve yanındaki gıda satışlarında da %10 KDV hesaplanması gerekiyor.

Tebliğe göre, yiyecek ve içecek hizmetleri sunan ancak işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmayan işletmelerin de bu kapsamda değerlendirileceği ve aynı KDV oranlarını uygulamaları gerektiği belirtiliyor. Örneğin, bir sahil büfesi işletmesinin müşterilere sunduğu tost ve çayın yanı sıra dışarıdan temin ettiği gıda maddelerinin satışında da %10 KDV hesaplaması gerekiyor.

Bu standart, katılım finans kuruluşları için ara dönem finansal raporlama ilkelerini belirlemekte ve diğer KFMS’ler ile ülkede geçerli olan genel kabul görmüş muhasebe ilkeleriyle birlikte dikkate alınmaktadır.

Standart, aşağıdaki başlıkları içermektedir:

1. Ara Dönem Finansal Raporların Kapsamı: Kanunlar veya ilgili mevzuat gereği ara dönem finansal raporu hazırlamak ve yayımlamak zorunda olan veya gönüllü olarak hazırlamak isteyen katılım finans kuruluşları için geçerlidir.
2. Tanımlar: Standartta kullanılan tanımlar belirtilmiştir, bunlar arasında “ara dönem”, “ara dönem finansal raporu” gibi terimler yer almaktadır.
3. Ara Dönem Finansal Raporların Hazırlanması: Kuruluşlar, ara dönem finansal raporlarını belirli standartlara uygun olarak hazırlamakla yükümlüdürler. Bu standartlar, tam finansal tablo seti veya özet finansal tablo setini içermektedir.
4. Muhasebe Politikaları: Kuruluşlar, önceki dönemlerde kullanılan muhasebe politikalarını korur veya yeni bir KFMS’nin uygulanmasından kaynaklanan değişiklikler gibi durumlarda bu politikaları güncellerler.
5. Diğer Önemli Hususlar: Tahminlerin yapılması, önemliliğin değerlendirilmesi, varlık değer düşüklüğü gibi konular da dikkate alınır.
6. İlk Kez Uygulama: KFMS’leri ilk kez uygulayan kuruluşlar için belirli prosedürler ve ilk kez uygulama standartları belirtilmiştir.
7. Yürürlük Tarihi: Standart, 1 Ocak 2024 veya sonrasında başlayan hesap dönemlerinde uygulanır.

Bu standart, katılım finans kuruluşlarının ara dönem finansal raporlama süreçlerini belirlemek ve standartlaştırmak için önemli bir kılavuzdur.

Büyük ve Orta Boy İşletmeler için Finansal Raporlama Standardı Değişiklikleri

Nisan 2024’te yayımlanan değişikliklere göre, münferit ve konsolide kar veya zarar tablosunda “Net Parasal Pozisyon Kazançları” ile “Net Parasal Pozisyon Kayıpları” kalemleri silinmiş ve yerine “Net Parasal Pozisyon Kazançları (Kayıpları)” kalemi eklenmiştir.

Doğrudan Yönteme göre hazırlanan konsolide ve münferit nakit akış tablolarına:

1. Esas Faaliyetlere İlişkin Enflasyon Etkisi
2. Yatırım Faaliyetlerine İlişkin Enflasyon Etkisi
3. Finansman Faaliyetlerine İlişkin Enflasyon Etkisi
4. Enflasyon Etkisi
5. Nakit ve Nakit Benzerlerine İlişkin Enflasyon Etkisi

kalemleri eklenmiştir.

Dolaylı Yönteme göre hazırlanan konsolide ve münferit nakit akış tablolarına:

1. Parasal Pozisyon Kazançları (Kayıpları) İle İlgili Düzeltmeler
2. Esas Faaliyetlere İlişkin Enflasyon Etkisi
3. Yatırım Faaliyetlerine İlişkin Enflasyon Etkisi
4. Finansman Faaliyetlerine İlişkin Enflasyon Etkisi
5. Enflasyon Etkisi
6. Nakit ve Nakit Benzerlerine İlişkin Enflasyon Etkisi

kalemleri eklenmiştir.

Küçük ve Mikro İşletmeler için Finansal Raporlama Standardı Değişiklikleri

Küçük ve Mikro İşletmelere Yönelik Finansal Raporlama Standartları (KÜMİ FRS) kapsamında Nisan 2024’te yapılan değişikliklere göre, kar veya zarar tablosuna “Parasal Pozisyon Kazançları (Kayıpları)” kalemi eklenmiştir.

1 Ocak 2024 tarihi ve sonrasında başlayan hesap dönemlerinde geçerli olacaktır.