Blog

19 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete’de Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından yayımlanan “Katılım Esaslarına Uyum Tebliği”, katılım bankacılığı ve katılım finansı alanında faaliyet gösteren tüm kurumlar için yeni bir standart ve denetim yapısı getiriyor.

1. Yeni Organizasyonel Yapı

Tebliğ, katılım finans sistemini üç temel katmanda yapılandırıyor:

• Merkezi Danışma Komitesi: Sektörün çatı organı. Türkiye Bankalar Birliği, Katılım Bankaları Birliği ve Finansal Kurumlar Birliği ortaklığında kurulur. İslami finans ilkelerini ve genel standartları belirler.
• Danışma Komitesi (Kurum İçi): Her katılım finans kuruluşu kendi bünyesinde en az 3 üyeli bir danışma komitesi kurmak zorundadır. Bu komite, kurumun işlem ve ürünlerinin katılım esaslarına uygunluğunu onaylar.
• Sekretarya ve Uyum Birimi: Danışma komitesine bağlı çalışacak, kararları takip edecek ve operasyonel süreci yönetecek birimlerdir.

2. Personel ve Üyelik Şartları

• Uzmanlık: Danışma komitesi üyelerinin büyük çoğunluğunun İslami bilimler veya katılım finans alanında doktora/lisans derecesi ve 10 yıllık deneyime sahip olması şarttır.
• Bağımsızlık: Üyeler kurumun icrai birimlerinde görev alamaz, kurumla yoğun borç-alacak ilişkisine giremez ve üst yönetimin yakın akrabası olamaz.
• Sertifika Zorunluluğu: Müşteriye ürün tanıtan satış ve pazarlama personeli ile uyum/denetim personelinin katılım finans alanında özel bir sertifikaya veya ilgili eğitime sahip olması zorunlu hale getirilmiştir.

3. Denetim ve Uyum Süreçleri

• İç Denetim: Kurumlar, katılım esaslarına uyumu denetlemek için özel bir “Katılım Finans Denetim” süreci yürütmelidir.
• Raporlama: Denetim ve uyum raporları asgari 3 ayda bir üst yönetime sunulmalıdır.
• Ayrı Muhasebe: Katılım esaslarına göre de finansman sağlayan klasik bankalar (kalkınma ve yatırım bankaları vb.), bu faaliyetlerini diğerlerinden tamamen ayırmak ve ayrı kayıt tutmak zorundadır.

4. Müşteri Hakları ve İtiraz Süreci

• Bilgilendirme: Ürünlerin işleyişi ve haklar konusunda müşteriye şeffaf bilgi verilmesi zorunludur.
• Uyuşmazlık Çözümü: Müşteri, bir işlemin katılım esaslarına aykırı olduğunu düşünürse kurumun Danışma Komitesi’ne başvurabilir. Buradan çıkan kararı beğenmezse, konuyu Merkezi Danışma Komitesi’ne taşıma hakkına sahiptir.

5. Geçiş Süreci ve İntibak

• Merkezi Komite: 6 ay içinde kurulacak.
• Uyum Süresi: Katılım finans şirketlerine (faktoring, finansman vb.) ve bankalara bu kurallara tam uyum sağlamaları için 1 yıl süre verilmiştir. (BDDK bu süreyi 2 katına kadar uzatabilir).

Özetle: Bu tebliğ, “faizsiz finans” iddiasındaki kurumların bu iddialarını sadece sözde değil; akademik yetkinliği olan komiteler, sertifikalı personel ve bağımsız denetim mekanizmalarıyla belgelendirmelerini ve standartlaştırmalarını zorunlu kılmıştır.

19 Aralık 2025 Tarihli 2025/9 Sayılı Tebliğ, İhracatçılara Yönelik Vergi, Resim Ve Harç İstisnası Süreçlerinde Önemli Kolaylıklar ve Süre Uzatımları Getiren Bir “İyileştirme” Paketidir

İşte 3 maddede yapılan değişikliklerin özeti:

1. İtiraz Süresi İki Katına Çıkarıldı (Madde 1)

İhracat taahhüt hesaplarının kapatılması veya diğer işlemlerle ilgili tebliğ edilen kararlara karşı yapılacak itiraz süresi 30 günden 60 güne çıkarılmıştır. Bu, firmalara savunma hazırlamak için daha fazla zaman kazandırır.

2. Geçmişteki Cezalı Kapatmalara “İtiraz” Hakkı (Madde 2)

Daha önce ihracat taahhüt hesabı müeyyideli (cezalı) olarak kapatılmış ancak cezası henüz tamamen tahsil edilmemiş olan firmalara bir şans daha verildi.

• Bu durumdaki firmalar, 19 Aralık 2025’ten itibaren 60 gün içinde Bakanlığa yazılı başvuruda bulunarak cezalı kapatma işlemine itiraz edebilirler.

3. Otomatik 12 Ay Ek Süre İmkanı (Madde 3)

Taahhüt hesabı henüz kapatılmamış olan mevcut belgeler ve krediler için büyük bir esneklik getirildi:

• Vergi Resim Harç İstisnası Belgeleri İçin: Belge süresi bitiminden itibaren en geç 3 ay içinde Bakanlığa başvurulursa,
• Belgesiz İhracat Kredileri İçin: Süre bitiminden itibaren en geç 1 ay içinde ilgili bankaya başvurulursa,
• Sonuç: Mevcut belgelere/kredilere 12 ay ek süre verilir.

Özetle: Bakanlık, ihracatçının üzerindeki bürokratik baskıyı azaltmak ve ödeme/taahhüt dengelerini kurabilmeleri için itiraz sürelerini uzatmış ve kapanmamış dosyalara 1 yıl ilave süre tanımıştır.

19 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 2025/7 sayılı Tebliğ, şirketlerin “Dış Ticaret Sermaye Şirketi” (DTSŞ) statüsü alabilmeleri için gerekli şartları ve kuralları güncelliyor.

1. Kimler Başvurabilir? (Şartlar)

Statü alabilmek için şirketin şu özelliklere sahip olması gerekir:

• İhracat Tutarı: Bir önceki takvim yılında en az 100 milyon ABD Doları (FOB) ihracat yapmış olmak.
• Sermaye: En az 10 milyon TL ödenmiş sermayeye sahip bir “Anonim Şirket” olmak. (Ancak bir geçiş süreci var: 31 Aralık 2026’ya kadar yapılacak başvurularda 2 milyon TL sermaye yeterli kabul edilecek).
• Temiz Sicil: Vergi Usul Kanunu’na göre “sahte veya yanıltıcı belge” düzenlememiş veya kullanmamış olmak.

2. Başvuru Süreci

• Zamanlama: Başvurular her yılın Ocak ayının son gününe kadar yapılmalıdır.
• Platform: Başvurular Ticaret Bakanlığı’nın Destek Yönetim Sistemi (DYS) üzerinden dijital olarak yapılır.
• Eksiklikler: Bakanlık eksik belge bildirirse, 1 ay içinde tamamlanmalıdır; aksi halde başvuru reddedilir.

3. Sorumluluk ve Haklar

• Aracılık: Bu şirketler başka firmaların ihracatına aracılık edebilir.
• Sorumluluk Dağılımı: * Kendi aldıkları malların ihracatında tüm sorumluluk kendilerindedir.
  • Aracılık yaptıkları işlemlerde (sözleşmede aksine hüküm yoksa) sorumluluk, üretici veya tedarikçi firmaya aittir.

4. Statünün Geri Alınması

Aşağıdaki durumlarda şirket statüsünü kaybeder:

• Sahte/yanıltıcı belge düzenlendiğinin veya kullanıldığının tespit edilmesi.
• Aracılık yapılan firmanın yanıltıcı belge kullandığı tespit edilmesine rağmen sözleşmenin feshedilmemesi.
• Ceza: Statüsü geri alınan şirket, ihlalin türüne göre 1 veya 2 yıl boyunca tekrar başvuru yapamaz.

5. Geçiş Süreci

• Eski tebliğe göre (2004 yılındaki düzenleme) statü almış olan şirketlerin hakları, 2026 yılı listesi yayımlanana kadar korunacaktır.

Özetle: Bakanlık, dev ölçekli ihracat yapan anonim şirketleri ödüllendirerek onlara özel bir statü veriyor ancak “temiz ticaret” ve “yüksek sermaye” şartlarını sıkı tutuyor.

19 Aralık 2025 tarihli bu Tebliğ, özellikle KOBİ’lerin birleşerek dış pazarlara açılmasını sağlayan “Sektörel Dış Ticaret Şirketi” (SDTŞ) statüsüne ilişkin kuralları belirliyor.

1. Amaç ve Şartlar (Kimler Olabilir?)

• Birlik Şartı: Aynı veya birbirini tamamlayan sektörlerdeki en az 5 şirketin bir araya gelmesi gerekir.
• Sermaye: En az 5.000.000 TL ödenmiş sermayeli bir “Anonim Şirket” kurulmalıdır. (Bu tutar her yıl enflasyon oranında güncellenir).
• Ortaklık Sınırı: Bir ortağın payı toplam sermayenin %20’sini geçemez. (Borsada işlem gören şirketler hariç).
• Sicil: Ortakların en az 2 yıllık ticari geçmişi olmalı ve “temiz” bir vergi siciline (yanıltıcı belge düzenlememiş olmak) sahip olmalıdır.

2. SDTŞ’lerin Hakları ve Avantajları

• Hammadde Tedariği: Hammadde alırken bu şirketler “imalatçı” sayılır, bu da vergi ve operasyonel kolaylık sağlar.
• Aracılık: Kendi ortağı olmayan ama aynı sektörde faaliyet gösteren diğer şirketlerin ihracatına da aracılık edebilirler.
• Hizmet: Finansman, nakliye, gümrükleme ve sigorta gibi dış ticaret süreçlerinde uzmanlaşmış hizmet sunarlar.

3. Sorumluluk ve Denetim

• Bildirim Yükümlülüğü: Şirket yapısındaki her türlü değişiklik (unvan, sermaye, ortaklık payı devri vb.) 1 ay içinde Bakanlığa bildirilmelidir.
• Yıllık Rapor: Her yıl Ocak ayı sonuna kadar faaliyet raporu sunulmalıdır.
• Bağımsız Denetim: Statü alan şirketler, her yıl Bağımsız Denetim Kuruluşları (BDK) tarafından denetlenmek ve raporlarını Mart ayı sonuna kadar sunmak zorundadır.

4. Statünün Geri Alınması (İptal Durumları)

Aşağıdaki durumlarda şirket statüsünü kaybeder:

• İhracat Hedefi: İlk yıl hariç, her yıl en az 5 milyon ABD Doları ihracat yapamamak.
• Yanıltıcı Belge: Sahte veya yanıltıcı belge düzenlediği veya kullandığı tespit edilmek.
• Düzenlemeye Aykırılık: Tebliğ hükümlerine veya ortakların haklarına aykırı hareket etmek.
• Ceza: İhlalin türüne göre şirket 1 veya 2 yıl boyunca tekrar bu statü için başvuramaz.

5. Kritik Sınır: %5 Kuralı

Eğer şirketin ortaklarından biri vefat ederse, iflas ederse veya hukuki bir kısıtlılık altına girerse; bu durumdaki ortakların toplam payı %5’i geçemez. Geçerse, Bakanlık düzeltilmesi için 1 ay süre verir, aksi halde statü iptal edilir.

Özetle: Bu düzenleme, küçük ve orta ölçekli işletmelerin güçlerini birleştirerek büyük bir ihracatçı gibi hareket etmelerini teşvik ederken; sıkı bir denetim, yüksek sermaye şartı ve temiz sicil zorunluluğu getiriyor.

Bu Kanun; vergi, harç, sosyal güvenlik, emlak vergisi, finansal faaliyetler ve bazı kamu düzenlemelerinde önemli değişiklikler getirmektedir. Başlıca düzenlemeler aşağıdaki gibidir:

1. A) VERGİ DÜZENLEMELERİ

• Konut kira gelirlerinde faiz gideri indirimi kaldırıldı.
  (İşyeri kiralarında devam ediyor; %5 iktisap bedeli indirimi korunuyor.)
• 4. geçici vergi dönemi geri geldi.
  (3, 6, 9 ve 12 aylık dönemler – 2025/4. dönem beyanı verilecek.)
• Serbest fon istisnası daraltıldı.
  Sadece BIST’te işlem gören, genel yatırımcılara açık fonlar kapsamda; nitelikli yatırımcıya özel fonlar hariç.
• Tapuda düşük beyana ceza artırıldı.
  %25 yerine bir kat vergi ziyaı cezası uygulanacak.
• Araç satış/devirlerinde noter harcı getirildi.
  Binde 2, asgari 1.000 TL; yetki belgeli galerilere satışlar istisna.
  (Yürürlük: 1.1.2026)
• Tapu harcı matrahı netleştirildi.
  Emlak vergisi değerinden az olmamak üzere beyan edilen bedel esas.
• Yıllık harç kapsamı genişletildi.
  Kuyumculuk, 2. el araç, taşınmaz ticareti, özel sağlık, veterinerlik, kıymetli maden ve havacılık ruhsatları yıllık harca tabi.
  (Yürürlük: 1.1.2026)
• Emlak vergisi artışına üst sınır getirildi.
  2026’da artış en fazla 2 kat; 2027–2029 için YDO esas.
• UEFA organizasyonlarına KDV istisnası getirildi.
• UEFA organizasyon gelirleri GVK/KVK’dan muaf.
• Dernek ve vakıflarda “iktisadi işletme oluşmaz” süresi 2035’e uzatıldı.
• Çeklerde erken ibraz yasağı 2028’e kadar uzatıldı.
• YİKOB’lara KDV, harç ve MTV istisnaları getirildi.
• Konut kira gelirlerindeki mevcut istisna korunuyor.
  (Kaldırılmasından vazgeçildi.)

1. B) SGK DÜZENLEMELERİ

• MYÖ sigortası işveren payı %11 → %12.
  İmalat dışı sektörde 5 puan teşvik → 2 puan.
  (Yürürlük: Ocak 2026)
• SGK tavanı artırıldı.
  Asgari ücretin 7,5 katından 9 katına.
  (1.1.2026)
• Borçlanma ve Bağ-Kur ihya prim oranı %45.
  (1.1.2026)
• İsteğe bağlı ve benzeri sigortalılarda MYÖ oranı %20 → %21.
  (Ocak 2026)
• Prim borçları, gelir/aylıklardan %25’e kadar kesilebilecek.
  (Ocak 2026)
• BES devlet katkısında Cumhurbaşkanına %0–%50 yetkisi verildi.

2025 yılı için belirlenen yeniden değerleme oranı (%25,49) nedeniyle gümrük işlemlerinde uygulanan cezalar, ücretler ve parasal sınırlar 2026 yılı için artırıldı.

 Usulsüzlük Cezası Arttı

Gümrük Kanunu m.241 & Gümrük Yönetmeliği m.584

➡ 2026 cezası: 1.494 TL

Vergi kaybı yaratmayan ancak belge, süre veya şekil kurallarına aykırı yapılan işlemlerde uygulanır.
Her tespit için ayrı ayrı kesilebilir.

Mesai Dışı Gümrük İşlemleri Daha Maliyetli

(Karar m.122)

• İhracat işlemleri: 138 TL
• Diğer işlemler: 325 TL
• Türk plakalı kamyon – ihracat: 325 TL / kamyon
• Türk plakalı kamyon – diğer: 510 TL / kamyon

Mesai saati dışı, hafta sonu ve resmi tatillerde yapılan işlemler için uygulanır.

 Teminat ve Parasal Hadler Yükseltildi

Gümrük Yönetmeliği m.500

• 4.730.000 TL
• 47.397.000 TL

Teminat uygulamaları ve basitleştirilmiş gümrük işlemlerinde esas alınan sınırlar artırıldı.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nda yer alan bazı idari para cezalarının, 2025 yılı yeniden değerleme oranı (%25,49) uygulanarak 2026 yılı için güncellenmiştir.

2026 Yılında Uygulanacak İdari Para Cezaları

Yürürlük:
1 Ocak 2026 – 31 Aralık 2026

7/A maddesi, sigorta ve emeklilik şirketlerinin finansal raporlamasında:

• Bobi FRS benzeri yerel uyarlamalardan çıkış,
• TFRS (özellikle IFRS 17 – Sigorta Sözleşmeleri) merkezli raporlamaya geçiş,
• Ölçüm, sınıflandırma ve sunumda uluslararası karşılaştırılabilirlik sağlanması.

Bu maddeyle birlikte:

• Teknik karşılıkların ölçümü,
• Sözleşme gruplamaları,
• Beklenen nakit akımları,
• Risk ayarlamaları
  gibi alanlarda TFRS 17 yaklaşımı zorunlu hale gelecekti.

Bu geçiş 1/1/2027’ye ertelenmiştir.

Bobi FRS / TFRS Etkisi (Ertelenmenin Teknik Sonuçları)

 Mevcut Durum (2026 Sonuna Kadar)

• Sigorta şirketleri: SEDDK finansal raporlama çerçevesi, Bobi FRS’ye yakınlaştırılmış yerel muhasebe düzeni
  ile raporlama yapmaya devam edecek.

Erteleme Olmasaydı (2026’da)

• TFRS 17 + TFRS 9 birlikte uygulanacaktı. Özellikle: Kârın zamana yayılması, İlk yıl kârlarının düşmesi, Özsermaye dalgalanmaları, Geçmiş sözleşmeler için geçiş düzeltmeleri gündeme gelecekti.

 Bağımsız Denetim Açısından

• 2026 yılı denetimlerinde Denetçiler: Mevcut muhasebe politikalarının devamlılığına göre görüş verecek, IFRS 17 uyum denetimi yapmayacak, Geçiş hesapları için zorunlu denetim kapsamı oluşmayacak.