İdare: İstanbul Defterdarlığı – Gelir Kanunları Diğer Vergiler Grup Müdürlüğü
Tarih: 07.05.2026 – E-97895701-140.04.01[2025.279]-631976
Olayın Özeti Mahkeme kararıyla geriye etkili olarak feshedilen “kat karşılığı inşaat sözleşmesi” sonucunda, yüklenici şirket adına olan tapu paylarının iptal edilerek arsa sahipleri ve vefat edenlerin mirasçıları adına tescil edilmesi işleminde; kısmen “korunması gerekli kültür varlığı” statüsüne sahip yapıyı da içeren söz konusu taşınmaz için tapu harcı alınıp alınmayacağı ve alınacaksa hangi oranda alınacağı sorulmuştur.
İdarenin Değerlendirmesi
- Kültür Varlıkları Muafiyeti Yönünden: 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 21 inci maddesi uyarınca tescilli taşınmaz kültür varlıkları harçlardan muaftır. Ancak, ilgili Kurul kararlarına göre tevhit (birleştirme) sonucu oluşan söz konusu parselin tamamı değil, yalnızca “korunması gerekli kültür varlığı” olarak tescilli yapıya isabet eden kısmı bu muafiyetten faydalanabilir. Tescilsiz yapılar muafiyet kapsamında değildir.
- Tapu Harcı Yönünden: 492 sayılı Harçlar Kanununa göre, mahkeme kararıyla yapılan tescil işlemlerinde istisna dışı kalan kısımlar harca tabidir. Asıl hak sahibine (sözleşmenin tarafına) iade niteliğindeki tesciller kayıt tashihi kapsamında değerlendirilerek maktu harca; vefat eden kişilerin doğrudan mirasçılarına yapılan tesciller ise mirasın taksimi/intikali kapsamında değerlendirilerek nispi harca tabidir.
Sonuç Söz konusu mahkeme kararına istinaden yapılacak tapu tescil işlemlerinde;
- Taşınmazın korunması gerekli kültür varlığı olarak tescilli yapıya isabet eden kısmı için (kimin adına tescil edildiğine bakılmaksızın) tapu harcı aranmayacaktır.
- Taşınmazın muafiyet dışı kalan (tescilsiz) kısımları için ise;
Sağ olan asıl arsa sahibi adına yapılacak tescilde maktu harç (4 sayılı Tarife I/13-c fıkrası uyarınca), Vefat eden hak sahiplerinin mirasçıları adına yapılacak tescillerde ise nispi harç (4 sayılı Tarife I/3-a fıkrası uyarınca) alınması gerekmektedir.