- Menkul Sermaye İradı Nedir?
Gelir İdaresi Başkanlığı düzenlemelerine göre menkul sermaye iradı; ticari, zirai veya mesleki faaliyet dışında nakdi sermaye veya sermaye değerleri dolayısıyla elde edilen kâr payı, faiz ve benzeri gelirlerdir. (Gelir Vergisi Kanunu md. 75)
- Menkul Sermaye İradına Giren Başlıca Gelirler
Başlıca gelir türleri şunlardır:
- Hisse senedi kâr payları (temettü)
- Limited şirket ve iştirak kazançları
- Devlet tahvili ve bono faizleri
- Mevduat faizleri
- Repo gelirleri
- Katılım bankası kâr payları
- Alacak faizleri
- Yatırım fonu gelirleri
- Eurobond faizleri
- Yurt dışı faiz ve kâr payları
- Beyan Edilmeyecek Gelirler (Genel Kural)
Aşağıdaki gelirler tutarı ne olursa olsun beyan edilmez:
- Mevduat faizleri
- Katılım bankası kâr payları
- Repo gelirleri
- 01.01.2006 sonrası ihraç edilen devlet tahvili ve bono faizleri (Bu gelirler stopaj yoluyla vergilenmiş sayılır.)
- Beyan Edilecek Gelirler ve Sınırlar (2025)
- a) 18.000 TL Beyan Haddi
Gelirlerin toplamı 18.000 TL’yi aşarsa tamamı beyan edilir: Offshore faizleri, Alacak faizleri, Yurt dışı faiz ve kâr payları, Kupon satış gelirleri, Senet iskonto gelirleri
- b) 330.000 TL Beyan Haddi
Gelirlerde sınır 330.000 TL’dir: Tam mükellef kurumlardan kâr payları, Eurobond faizleri, 2006 öncesi tahvil faizleri
Önemli:
- Temettü gelirlerinde brüt tutarın yarısı istisnadır.
- Kalan tutar 330.000 TL’yi aşarsa beyan edilir.
- Yurt Dışında Yaşayan Türk Vatandaşları
- Türkiye’de stopaja tabi gelirler için beyanname verilmez.
- Stopaja tabi olmayan gelirler için beyanname verilir.
- Beyanname Üzerinden Yapılabilecek İndirimler
Beyan edilen gelirden aşağıdaki unsurlar indirilebilir:
- a) Sigorta primleri
- Hayat sigortalarının %50’si
- Diğer şahıs sigortaları
(Sınır: gelirin %15’i ve asgari ücret)
- b) Eğitim ve sağlık harcamaları Gelirin %10’una kadar
- c) Bağış ve yardımlar: Kamu kurumlarına yapılan bazı bağışların tamamı, Kamu yararına dernek ve vergi muafiyeti tanınan vakıflara bağışlar (%5 sınır)
- 2025 Gelir Vergisi Tarifesi
- 158.000 TL’ye kadar: %15
- 330.000 TL’ye kadar: %20
- 800.000 TL’ye kadar: %27
- 4.300.000 TL’ye kadar: %35
- Üzeri: %40
- Beyan ve Ödeme Süreleri Beyanname: Mart 2026 sonuna kadar Ödeme: 1.taksit: Mart 2026, 2. taksit: Temmuz 2026
- Stopajın Mahsubu
Beyan edilen gelir üzerinden daha önce kesilen vergiler: Hesaplanan gelir vergisinden mahsup edilir. Temettülerde kurum bünyesinde yapılan stopajın tamamı mahsup edilir.
- Hazır Beyan Sistemi
Hazır Beyan Sistemi;
- Banka, sigorta ve tapu gibi kurumlardan alınan bilgilerle otomatik beyanname oluşturur.
- Mükellef sistemi kontrol edip onaylar.
- Kullanım zorunlu değildir.
- Onaylanan beyannamenin doğruluğundan mükellef sorumludur.
Kimler kullanabilir: Ücret, kira, menkul sermaye iradı ve diğer kazanç elde eden gerçek kişiler.
- Önemli Hatırlatmalar
- Beyan sınırları istisna değil, beyan tespit hadleridir.
- Tutarı ne olursa olsun beyan edilmeyen gelirler, diğer gelirlerle birlikte de beyan edilmez.
- Hadler ilgili gelir türleri için ayrı ayrı uygulanır.