Kategori: Özel Tüketim Vergisi Kanunu Özelgeleri

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı

Gelir Kanunları KDV-ÖTV Grup Müdürlüğü

İlgide kayıtlı özelge talep formunuzun incelenmesinden, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (8) numaralı bendi ile şehit yakınlarına tanınan istisna uygulaması kapsamında 5/4/2017 tarihinde ÖTV ödemeksizin taşıt iktisap eden babanız …’in 23/10/2017 tarihinde vefat etmesi üzerine … plakalı araç için, kanuni mirasçıların feragat verip ivazsız intikal kapsamında, her bir mirasçının aracın kasko değeri üzerinden veraset ilamında pay oranında veraset ve intikal vergisi ödemeleri halinde mirasçılardan biri üzerine söz konusu aracın tescil edilip edilmeyeceği hususunda Başkanlığımız görüşünün talep edildiği anlaşılmıştır.

A- Özel Tüketim Vergisi Yönünden

4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (8) numaralı bendine göre, (II) sayılı listede yer alan kayıt ve tescile tabi mallardan; 87.03 (motor silindir hacmi 1.600 cm³’ü aşanlar hariç), 87.04 (motor silindir hacmi 2.800 cm³’ü aşanlar hariç) ve 87.11 G.T.İ.P. numaralarında yer alanların, 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun ek 1 inci maddesinin ikinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde sayılan kişilerden hayatını kaybetmiş olanların eş veya çocuklarından birisi, eş ve çocuğu yoksa ana veya babasından birisi tarafından bir defaya mahsus olmak üzere ilk iktisabı ÖTV’den müstesna olup, söz konusu istisna uygulamasının usul ve esaslarına ilişkin açıklamalara, Özel Tüketim Vergisi (II) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliğinin (II/C/6) bölümünde yer verilmiştir.

Mezkur Tebliğin (IV/G/2) bölümünde belirtildiği üzere, Kanunun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (8) numaralı bendi uygulaması kapsamında ilk iktisabı yapılan taşıtın veraset yoluyla intikalinde başkaca bir şart aranmaksızın bu devir işlemi dolayısıyla ÖTV aranmamaktadır. Varislerin, mezkûr bentte sayılan kişilerden olmaması veya bentte sayılan kişilerden olmakla birlikte daha önce söz konusu istisnadan yararlanan lehine haklarından feragat etmiş olması, söz konusu taşıtın vergi ödenmeksizin veraset yoluyla intikaline engel teşkil etmemektedir. Ancak, ÖTV uygulanmaksızın varislere intikal eden taşıtın, murisin istisnadan yararlandığı tarihten itibaren beş yıllık süre dolmadan varisler tarafından istisnadan yararlanamayanlara satışı veya devri halinde ÖTV aranmaktadır.

Buna göre, babanız … tarafından, Kanunun (7/8) maddesinde düzenlenen istisna uygulamasından yararlanarak iktisap edilen … plakalı taşıtın babanızın vefatı nedeniyle mirasçılardan biri ya da tamamı üzerine veraset yoluyla intikali sonucu kayıt ve tescilinde ÖTV aranılmayacaktır. Ancak, söz konusu taşıtın ilk iktisap tarihinden itibaren beş yıllık süre dolmadan, adına tescil işlemi yapılan mirasçı tarafından istisnadan yararlanamayanlara satışı veya devri halinde, adına kayıt ve tescil işlemi yapılandan (alıcı) ÖTV aranacağı tabiidir.

B- Veraset ve İntikal Vergisi Yönünden

7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti uyruğunda bulunan şahıslara ait mallar ile Türkiye’de bulunan malların veraset yoluyla veya herhangi bir suretle olursa olsun ivazsız bir tarzda bir şahıstan diğer şahsa intikalinin veraset ve intikal vergisine tabi olduğu, aynı Kanunun 2 nci maddesinin (d) bendinde de “ivazsız intikal” tabirinin hibe yoluyla veya herhangi bir tarzda olan ivazsız iktisapları ifade edeceği; 6 ncı maddesinin (a) bendinde, veraset ve intikal vergisinin veraset yoluyla intikallerde ölen kimsenin, diğer suretle meydana gelen intikallerde tasarrufu yapan şahsın ikametgâhının bulunduğu yerdeki vergi dairesince tarh olunacağı, 9 uncu maddesinde ölümün Türkiye’de vuku bulduğu ve mükelleflerin de Türkiye’de bulunduğu durumlarda ölüm tarihini takibenden dört ay içinde, ivazsız intikallerde malların hukuken iktisap edildiği tarihi takip eden bir ay içinde veraset ve intikal vergisi beyannamesinin ilgili vergi dairesine verileceği hüküm altına alınmıştır.

Aynı Kanunun 10 uncu maddesinin (c) bendinde, menkul malların rayiç bedelle değerleneceği, 11 inci maddesinde de veraset yoluyla intikallerde bu vergiye konu malların değerleme gününün mirasın açıldığı, diğer suretle meydana gelen intikallerde ise malların hukuken iktisap edildiği gün olacağı hükme bağlanmıştır.

Bu hükümlere göre, …’in 23/10/2017 tarihinde vefatı üzerine veraset yoluyla intikal eden araçtaki hisselerin bir mirasçıya devredilmesi ivazsız bir intikal olduğundan veraset ve intikal vergisine tabi tutulması gerekir.

Bu itibarla, muristen kendilerine veraset yoluyla intikal eden araçtaki hisselerini feragatname ile devreden mirasçıların ikametgah adreslerinin bulunduğu yer vergi dairesi müdürlüklerine, devir alan mirasçı tarafından, her bir intikal için ayrı ayrı olmak üzere verilecek veraset ve intikal vergisi beyannamesinde aracın rayiç değerinin beyan edilmesi gerekmektedir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

ANKARA VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI

Gelir Kanunları KDV ve ÖTV Grup Müdürlüğü

İlgide kayıtlı özelge talep formunuz ve eklerinin incelenmesinden; askerileştirme işlemini yaparak Türk Silahlı Kuvvetlerine (TSK) satışını yapacağınız …  marka …  Kasa Station Wagon Arazi Taşıtlarının, Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli (II) sayılı listede yer alan 87.03 G.T.İ.P. numaralı mallardan parantez içi hükümle ÖTV’nin dışında tutulan “özel amaçla yapılmış motorlu araçlar” kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği hususunda Başkanlığımız görüşünün bildirilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.

4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun;

-(1/1) maddesinde, bu Kanuna ekli (II) sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tabi olanların ilk iktisabının, kayıt ve tescile tabi olmayanların ithalatı veya imal ve inşa edenler tarafından teslimi ile ÖTV uygulanmadan önce müzayede yoluyla satışının bir defaya mahsus olmak üzere ÖTV’ye tabi olduğu,

-(1/2) maddesinde, bu Kanuna ekli listelerde yer alan malların Türk Gümrük tarife Cetvelinde tanımlanan eşyalar olduğu,

-(2/1-c) maddesinde “kayıt ve tescil”in, motorlu taşıtların ilgili mevzuat gereğince trafik, belediye, liman ile Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünce tutulan sivil hava vasıtaları siciline yapılan kayıt ve tescili ifade ettiği,

-(12/1) maddesinde, ÖTV’nin, bu Kanuna ekli listelerde yazılı malların karşılarında gösterilen tutar ve/veya oranlarda alınacağı

hükme bağlanmış olup, söz konusu hükümlerin uygulanmasına dair usul ve esaslara ilişkin açıklamalara Özel Tüketim Vergisi (II) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliğinin (I/B/3) bölümünde yer verilmiştir.

Mezkûr Genel Tebliğin (I/B/3.2) bölümünde “kayıt ve tescil” tanımına, Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından yapılan kayıt ve tescil işleminin dahil olmadığı, dolayısıyla Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından kayıt ve tescil edilen/edilecek taşıtların, bu Kanun uygulamasında “kayıt ve tescile tabi olmayanlar” kapsamında değerlendirileceği belirtilmiştir.

Öte yandan, Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli (II) sayılı listede, kayıt ve tescile tabi olup olmadığına bakılmaksızın, “87.03 Binek otomobilleri ve esas itibariyle insan taşımak üzere imal edilmiş diğer motorlu taşıtlar (87.02 pozisyonuna girenler hariç) (steyşın vagonlar ve yarış arabaları dahil)” yer almakta olup, parantez içi hükümle bu mallardan “Yalnız binek otomobilleri, steyşın vagonlar, arazi taşıtları vb. (para arabaları dahil), motorlu karavanlar, elektrik, gaz, güneş enerjili vb. motorlu taşıtlar” kapsama dahil edilirken, “Ambulanslar, mahkum taşımaya mahsus arabalar, cenaze arabaları, itfaiye öncü arabaları gibi özel amaçlı taşıtlar” kapsam dışında bırakılmıştır. Anılan liste kapsamında bu tarife pozisyonundaki taşıtlardan belirlenen motor silindir hacminin altındaki; yük taşımacılığında kullanılıp azami ağırlığı 3,5 tonu aşmayan ve yolcu taşıma kapasitesi istiap haddinin %50’sinin altında olan motorlu araçlar ile sürücü dahil 9 kişilik oturma yeri olanlar dışında kalan taşıtlar “Diğerleri” satırında yer alan oranlar esas alınarak vergilendirilmektedir.

Buna göre, özelge talep formunuzda bahsi geçen … marka … Kasa Station Wagon Arazi Araçlarının, karartma devresi, kamuflaj boya, araçlara monte edilecek teçhizat (telsiz, anten dipliği, silah, gece/gündüz görüş sistemleri, radar vb.) için alt yapı oluşturulması, araçlara proje gereği askeri donanım, teçhizat vb. monte edilmesi gibi imalat ve montaj işlemlerinin gerçekleştirilmesi sonucunda ortaya çıkan Kısım Komutanı Aracı, Komuta Kontrol Aracı, Devriye Aracı, Silah Taşıyıcı Araç ve benzeri araçların, ÖTV Kanununa ekli (II) sayılı listede 87.03 G.T.İ.P. pozisyonunda parantez içi hükümde vergileme dışı bırakılan “özel amaçla yapılmış motorlu araçlar” kapsamında değerlendirilmesi mümkün değildir. Bu nedenle, söz konusu taşıtların Türk Silahlı Kuvvetlerine teslimi aşamasında bu taşıtlara ilişkin ÖTV’nin beyan edilip ödenmesi gerekmektedir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

T.C.

KARABÜK VALİLİĞİ

Defterdarlık Gelir Müdürlüğü

İlgide kayıtlı özelge talep formunuz ve eklerinin incelenmesinden, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun malul ve engellilerin taşıt alımında istisna uygulamasını düzenleyen (7/2-a) maddesi hükmünden faydalanarak ilk iktisabını yaptığınız … plakalı aracı, %90 oranında engelli olan babanıza devretmeniz halinde, karşılaşabileceğiniz vergi yükümlülükleri hakkında Defterdarlığımız görüşünün bildirilmesinin talep edildiği anlaşılmaktadır.

A- 4760 Sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu Uygulaması

4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun (15/2-a) maddesinde, (II) sayılı listedeki kayıt ve tescile tabi mallardan, veraset yoluyla intikaller hariç ilk iktisabında istisna uygulananların istisnadan yararlananlar dışındakilerce iktisabında, ilk iktisabındaki matrah esas alınarak adına kayıt ve tescil işlemi yapılandan, kayıt ve tescili tarihinde geçerli olan oran üzerinden, bu tarihte ÖTV alınacağı; ancak Kanunun 7 nci maddesinin (2) ve (8) numaralı bentleri çerçevesinde istisnadan yararlananların bu istisnadan yararlanarak iktisap ettikleri kayıt ve tescile tabi malları beş yıldan fazla kullanarak elden çıkarmaları durumunda bu hükmün uygulanmayacağı hükme bağlanmış olup, söz konusu düzenlemenin uygulama usul ve esaslarına ilişkin açıklamalara, Özel Tüketim Vergisi (II) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliğinin (IV/G) bölümlerinde yer verilmiştir.

Bu kapsamda, (II) sayılı listedeki kayıt ve tescile tabi taşıtlardan ilk iktisabı, Kanunun malul ve engellilerin taşıt alımlarında istisnayı düzenleyen 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (2) numaralı bendi kapsamında yapılanların, istisnadan yararlananların ilk iktisap tarihinden itibaren beş yıl geçmeden istisnadan yararlanamayan kişi veya kurumlara veya daha önce aynı düzenlemeden yararlanmış olup, yararlanma tarihinden itibaren henüz beş yıllık süre geçmemiş bir malul veya engelliye satış veya devri halinde ÖTV aranmaktadır. Malul veya engelliler tarafından ÖTV’den istisna olarak ilk iktisabı yapılan taşıtın, Kanunun (7/2) maddesinden yararlanabilecek durumdaki bir malul veya engelliye satış veya devrinde ise ÖTV aranmamaktadır. Ancak, bu durumda da mezkûr düzenleme kapsamında aranan belgelerin ilgili vergi dairesine ibrazının gerektiği tabiidir.

Ayrıca, bu uygulama kapsamında ÖTV’siz olarak taşıt iktisap eden malul veya engelliler, bu taşıtları iktisap tarihlerinden itibaren beş yıl geçmeden, tekrar bu düzenlemeden ve/veya Kanunun (7/2) maddesi uygulamasından yararlanamamaktadır.

Bu bağlamda, Kanunun (15/2-a) maddesi uyarınca, istisnadan yararlanılarak ilk iktisap edilen kayıt ve tescile tabi taşıtların, malul veya engellilerce ÖTV aranmaksızın iktisap edilebilmesi için Kanunun (7/2) maddesinde düzenlenen istisna şartlarının sağlanmış olması gerektiği, dolayısıyla ancak Kanunun (7/2) maddesinde belirlenen taşıtların yine bu maddede belirlenen şartları haiz malul veya engellilerce, ÖTV aranmaksızın iktisap edilebileceği tabiidir. Diğer taraftan, söz konusu istisnadan yararlanılarak iktisap edilen aracın beş yıldan fazla kullanarak elden çıkarması durumunda ÖTV aranmayacağı açıktır.

Buna göre, söz konusu istisnadan yararlanarak iktisap ettiğiniz … plakalı aracınızı ilk iktisap tarihinden itibaren beş yıldan fazla kullanarak babanıza devretmeniz halinde, babanızın mezkûr Kanunun (7/2) maddesinde düzenlenen istisna şartlarını sağlayıp sağlamadığına bakılmaksızın,  ÖTV aranmadan işlem tesis edilmesi mümkündür. Ancak, söz konusu aracın, bahsedilen süre geçmeden ÖTV aranmaksızın devredilebilmesi için, babanızın mezkûr düzenleme kapsamında aranan şartları sağlaması ve gerekli belgeleri ilgili vergi dairesine ibraz etmesi gerekmektedir.

Yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde, devir işlemi dolayısıyla ÖTV’nin aranması veya aranmaması için, devrin bedelli ya da bedelsiz olmasının herhangi bir önemi bulunmamaktadır.

B-7338 Sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu Uygulaması

7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti uyruğunda bulunan şahıslara ait mallar ile Türkiye’de bulunan malların veraset yoluyla veya herhangi bir suretle olursa olsun ivazsız bir tarzda bir şahıstan diğer şahsa intikalinin veraset ve intikal vergisine tabi olduğu, 2 nci maddesinin (d) bendinde de ivazsız intikal tabirinin hibe yoluyla veya herhangi bir tarzda olan ivazsız iktisapları ifade ettiği hüküm altına alınmıştır.

Bu hükümlere göre, Türkiye Cumhuriyeti uyruğunda bulunan şahıslara ait mallar ile Türkiye’de bulunan malların veraset yoluyla veya her ne şekilde olursa olsun ivazsız bir şekilde bir şahıstan diğer şahsa intikali veraset ve intikal vergisine tabidir.

Ayrıca, Veraset ve İntikal Vergisi Kanununun muafiyet ve istisnalarla ilgili 3 ve 4 üncü maddelerinde, engellilere ivazsız bir şekilde intikal edecek mallar dolayısıyla veraset ve intikal vergisi aranılmayacağına ilişkin herhangi bir hükme yer verilmemiştir.

Bu itibarla, tarafınıza ait … plakalı taşıtın bedelsiz bir şekilde babanıza devredilmesi durumunda, ivazsız intikal kapsamındaki söz konusu devir nedeniyle babanız tarafından veraset ve intikal vergisi beyannamesi verilmesi gerekmektedir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

 İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI

Mükellef Hizmetleri Katma Değer Vergisi Grup Müdürlüğü

İlgide kayıtlı özelge talep formu ve eklerinin incelenmesinden; babanız … tarafından 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun (7/2) maddesi kapsamında ÖTV’den istisna olarak ilk iktisabı yapılan ve … plakaya tescil edilen taşıtın babanızın 25/6/2017 tarihinde vefatı üzerine mirasçılarına intikal ettiği, terekede aracın değeriyle mütenasip başkaca malların bulunduğu, diğer mirasçıların taşıt üzerindeki miras haklarından noter vasıtasıyla lehinize feragat ettikleri, … Vergi Dairesi Başkanlığı … Vergi Dairesi Müdürlüğünün söz konusu intikal işleminde ÖTV aranmayacağına dair görüşü mevcut iken, memurların şifahi olarak yönlendirmesi neticesinde bahse konu aracın tüm mirasçılar adına kayıt ve tescilinin yapıldığını belirterek, babanızdan veraset yoluyla intikal eden aracın, diğer mirasçılar tarafından verilen feragat beyanlarına istinaden, ÖTV aranmaksızın adınıza kayıt ve tescilinin mümkün olup olmadığı hususunda Başkanlığımız görüşünün talep edildiği anlaşılmaktadır.

4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun (15/2-a) maddesinde, (II) sayılı listedeki kayıt ve tescile tabi mallardan, veraset yoluyla intikaller hariç, ilk iktisabında istisna uygulananların istisnadan yararlananlar dışındakilerce iktisabında, ilk iktisabındaki matrah esas alınarak adına kayıt ve tescil işlemi yapılandan, kayıt ve tescili tarihinde geçerli olan oran üzerinden, bu tarihte ÖTV alınacağı, ancak Kanunun 7 nci maddesinin (2) ve (8) numaralı bentleri çerçevesinde istisnadan yararlananların bu istisnadan yararlanarak iktisap ettikleri kayıt ve tescile tabi malları 5 yıldan fazla kullanarak elden çıkarmaları durumunda bu hükmün uygulanmayacağı hüküm altına alınmıştır.

Mezkur Kanunun (15/2-a) uygulamasına ilişkin açıklamalar ise Özel Tüketim Vergisi (II) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliğinin (IV/G) bölümünde yapılmıştır.

Buna göre, ilk iktisabında istisna uygulanan kayıt ve tescile tabi taşıtların, veraset yoluyla intikallerinde ÖTV aranmamaktadır. Dolayısıyla, birden fazla mirasçının bulunması halinde, taşıtın veraset yoluyla intikaline bağlı olarak müştereken bütün mirasçılar adına kayıt ve tescil edilmesi kaydıyla, bu intikal işlemi nedeniyle ÖTV uygulanmamaktadır.

Ayrıca, muristen mirasçılara intikal etmiş olan terekede söz konusu taşıtın yanı sıra başkaca mal ve/veya hakkın bulunması halinde, diğer mirasçıların, lehine taşıt üzerindeki mülkiyet hakkından ivazsız olarak feragatini gösteren noter onaylı belgenin ibrazı şartıyla, istisnadan yararlanılmış olan taşıtın, lehine feragat edilen mirasçıya intikali de esas itibarıyla”veraset yoluyla intikal” olarak değerlendirilmekle birlikte, Kanunun (15/2-a) maddesi kapsamında ÖTV aranmaması için terekede yer alan diğer mal ve/veya hakların değerinin taşıtın değeri ile mütenasip olması gerekmektedir.

Bunun yanı sıra, söz konusu uygulamada, ÖTV’den müstesna olarak ilk iktisabı yapılan taşıt dışında herhangi bir mal ve/veya hakkın “birden fazla mal ve hak” kapsamında değerlendirilebilmesi için söz konusu mal ve/veya hakkın Veraset ve İntikal Vergisi Beyannamesine dahil edilmiş olması gerekmekte olup, mezkûr beyannameye dahil edilmeyenler “birden fazla mal ve/veya hak” kapsamında değerlendirilmemektedir.

Bu çerçevede, muristen mirasçılara intikal etmiş olan terekede söz konusu taşıtın yanı sıra başkaca mal ve/veya hakkın bulunması ve mirasçıların taşıt üzerindeki mülkiyet haklarından (miras paylarından) ivazsız olarak tek bir mirasçı lehine feragat etmeleri halinde, lehine feragat edilen mirasçının aracı kendi adına tescil işleminde ÖTV aranmaması için, taşıt dışında mirasçılara intikal eden mal ve/veya hakkın Veraset ve İntikal Vergisi Beyannamesine dahil edilmiş olması ve bunların söz konusu beyannamede beyan edilen değerinin taşıtın değeri ile mütenasip olması şartlarının birlikte sağlanması gerekmektedir. Aksi takdirde, diğer mirasçıların vereceği feragatnameye istinaden taşıtı devralan mirasçı tarafından, taşıt üzerindeki kendi mülkiyet hakkına (miras payına) karşılık gelen kısım hariç olmak üzere, Kanunun (15/2-a) maddesi çerçevesinde hesaplanan ÖTV’nin beyan edilip ödenmesi aranmaktadır.

Ancak, özelge talep formunuz ve eklerinin incelenmesi neticesinde, babanız … tarafından 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun (7/2) maddesi kapsamında ÖTV’den müstesna olarak ilk iktisabı yapılan ve babanızın 25/6/2016 tarihinde vefat etmesi üzerine mirasçılarına intikal eden … plakalı taşıtın, 27/7/2017 tarihinde tüm mirasçılar adına elbirliği ile mülkiyet şeklinde tescil edildiği anlaşıldığından, bu tarihten sonra diğer mirasçıların araç üzerindeki paylarını tarafınıza devretmesinin, … Noterliğince düzenlenen 6/7/2017 tarihli feragatname ile araç üzerindeki haklarından lehinize feragat edecekleri beyanında bulunmuş olsalar dahi, veraset yoluyla intikal kapsamında değerlendirilmesine imkan bulunmamaktadır.

Bu çerçevede, diğer mirasçıların araç üzerindeki kendi paylarından lehinize yapacakları bedelsiz devirler, ivazsız intikal olarak değerlendirileceğinden, aracın ilk iktisap tarihinden itibaren 5 yıllık süre içinde bu şekilde tarafınıza devri halinde, araca ilişkin ilk iktisaptaki matrah esas alınarak adınıza kayıt ve tescil tarihinde geçerli olan oran üzerinden hesaplanacak ÖTV’nin, söz konusu araç üzerindeki kendi mülkiyet hakkınıza karşılık gelen kısım hariç olmak üzere, Özel Tüketim Vergisi Kanununun (15/2-a) maddesi kapsamında tarafınızdan beyan edilip ödenmesi gerekecektir. Aracın ilk iktisap tarihinden itibaren 5 yıllık süre içinde tarafınıza yapılacak bedelli devirlerin ise her halükarda vergiye tabi olduğu tabiidir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI

Mükellef Hizmetleri Katma Değer Vergisi Grup Müdürlüğü

İlgide kayıtlı özelge talep formunuz ve eklerinin incelenmesinden, %50 hissesine sahip olduğunuz ticari taksi ile şehir içi yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunduğunuz, Özel Tüketim Vergisi Kanununun geçici 7 nci maddesinde düzenlenen istisna uygulaması kapsamında ÖTV’siz olarak ticari taksinizi yenilediğiniz ve yenileme işleminden sonra hissenizin tamamını oğlunuza devretmek istediğiniz belirtilerek, söz konusu devir işleminde ÖTV ödenip ödenmeyeceği hususunda Başkanlığımız görüşünün talep edildiği anlaşılmaktadır.

4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun geçici 7 nci maddesiyle, Kanuna ekli (II) sayılı listenin 87.02 ve 87.03 tarife pozisyon sıraları kapsamındaki taşıtlarla yapılan şehiriçi taksi, dolmuş, servis, minibüs, midibüs ve otobüs taşımacılığı faaliyeti (araç kiralama, özel yolcu transferi ve benzeri hizmet ifası faaliyetleri hariç) ile 8701.20 ve 87.04 tarife pozisyon sıraları kapsamındaki taşıtlarla yapılan ticari yük taşımacılığı faaliyeti dolayısıyla bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla gelir veya kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunan ve bu faaliyetini ilgili mevzuatta öngörülen yükümlülükleri yerine getirmek ve yetkilendirilmek suretiyle maliki olduğu taşıtlar vasıtasıyla icra eden gerçek ve tüzel kişiler tarafından, söz konusu faaliyetler kapsamında kullanılan taşıtların yenilenmesi amacıyla, aynı tarife pozisyon sıraları kapsamındaki taşıtların (87.03 tarife pozisyon sırası kapsamındaki; yarış arabaları, arazi taşıtları, ATV olarak adlandırılan üç veya dört tekerlekli taşıtlar, motorlu karavanlar ile motor silindir hacmi 1600 cm3’ü geçen binek otomobilleri hariç) bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten 30/6/2019 tarihine kadar (bu tarih dâhil) ilk iktisabı ÖTV’den müstesna tutulmuştur.

Anılan maddenin dördündü fıkrasında, bu madde hükmüne göre iktisap edilen taşıtın, ilk iktisap tarihinden itibaren üç tam yıl geçmeden, veraset yoluyla intikaller hariç, devri halinde adına kayıt ve tescil işlemi yapılandan, ticari yolcu veya yük taşımacılığı faaliyetinden çekilmesi (hurdaya çıkarılması hariç) halinde ise bu madde hükmünden yararlanandan, taşıtın ilk iktisabındaki matrah esas alınarak, devir veya ticari taşımacılık faaliyetinden çekilme tarihindeki oran üzerinden hesaplanan özel tüketim vergisinin alınacağı hükme bağlanmıştır.

Söz konusu istisna uygulamasının usul ve esaslarına ilişkin açıklamalara Özel Tüketim Vergisi (II) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri No: 2) ile değişik Özel Tüketim Vergisi (II) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliğinin (VI/E) bölümünde yer verilmiştir.

Mezkûr Tebliğin (VI/E/1.4) bölümünde, istisna uygulaması kapsamında iktisap edilen taşıtın, ilk iktisap tarihinden itibaren üç tam yıl geçmeden;

– Veraset yoluyla intikal hariç, satış veya devrinde, taşıtın ilk iktisabındaki matrah esas alınarak, devir (kayıt ve tescil) tarihindeki oran üzerinden hesaplanan ÖTV’nin, adına kayıt ve tescil işlemi yapılandan,

– Şehiriçi ticari yolcu taşımacılığı veya ticari yük taşımacılığı faaliyetinden çekilmesi halinde ise taşıtın ilk iktisabındaki matrah esas alınarak, faaliyetten çekilme tarihindeki oran üzerinden hesaplanan ÖTV’ nin, istisnadan yararlanandan alınacağı,

– Bu istisna kapsamında ilk iktisabı yapılan taşıtların, istisnanın yürürlüğünün sona erdiği tarihe kadar, bu istisnadan yararlanabilecek şartları haiz mükelleflere satışı veya devri halinde, bu uygulama kapsamında ÖTV aranmayacağı; ancak bu durumda ibrazı zorunlu belgelerin alıcı tarafından ilk iktisapla ilgili işlemleri yapan vergi dairesine ibraz edilmesi gerektiği ve  taşıtın ÖTV aranmadan tescilinin yapılabilmesi için vergi dairesince ilgili trafik tescil kuruluşuna verilmek üzere alıcıya yazı verileceği,

belirtilmiştir.

Buna göre, söz konusu istisnadan yararlanarak iktisap ettiğiniz taşıtın sahip olduğunuz %50 hissesini devretmek istediğiniz oğlunuzun, bu istisnadan yararlanabilecek şartları haiz mükelleflerden olması halinde, anılan Genel Tebliğde belirtilen ibrazı zorunlu belgelerin vergi dairesine ibraz edilmesi kaydıyla, söz konusu devir işleminden ÖTV aranmayacaktır. Ancak, oğlunuzun bu istisnadan yararlanma şatlarını haiz olmaması durumunda, söz konusu devir işlemi için adına kayıt ve tescil işlemi yapılan oğlunuzdan, taşıtın ilk iktisabındaki matrah ve devir (kayıt ve tescil) tarihindeki oran üzerinden hesaplanacak ÖTV’nin kendi payına (%50) isabet eden tutarının ödenmesi gerekmektedir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

İlgide kayıtlı özelge talep formunuz ve eklerinin incelenmesinden; bilanço esasına tabi ferdi işletme olduğunuz ve ferdi işletmenizi aktif ve pasifiyle birlikte limited şirkete dönüştürmek istediğiniz belirtilerek;

-Aktifinizde bulunan (C) plakalı servis ve (T) plakalı ticari taksi ile yolcu taşımacılığı faaliyetinde kullandığınız araçlarınızın, işletmenizin limited şirkete dönüşmesi halinde şirketin aktifine alınıp alınamayacağı,

-4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun geçici 7 nci maddesinde düzenlenen istisnadan yararlanarak ilk iktisap ettiğiniz ticari yolcu taşımacılığında kullanılan taşıtların, limited şirkete dönüşmeniz halinde, ilk iktisap tarihinden itibaren üç yıl geçmeden bir başkasına devir olarak değerlendirilip bu devir nedeniyle ÖTV aranıp aranmayacağı,

-Söz konusu ticari plakalar ve bu plakaların takılı olduğu taşıtların devri nedeniyle herhangi bir fatura düzenleyip düzenlemeyeceğiniz ve

-İşletmenizin limited şirkete dönüşümü işleminin vergi kanunları karşısındaki durumu

hakkında Başkanlığımız görüşünün bildirilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.

1. GELİR  VERGİSİ YÖNÜNDEN:

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 80 inci maddesinin son fıkrasında, faaliyetine devam eden ticari bir işletmenin kısmen veya tamamen satılmasından veya ticari işletmeye dahil amortismana tabi iktisadi kıymetlerle birinci fıkrada yazılı hakların elden çıkarılmasından doğan kazançların ticari kazanç sayılacağı ve bunlara ticari kazanç hakkındaki hükümlerin uygulanacağı belirtilmiş, maddenin ikinci fıkrasında, bu maddede geçen “elden çıkarma” deyiminin mal ve hakların satılmasını, bir ivaz karşılığında devir ve temlikini, trampa edilmesini, takasını, kamulaştırılmasını, devletleştirilmesini, ticaret şirketlerine sermaye olarak konulmasını ifade ettiği hüküm altına alınmıştır.

Aynı Kanunun 81 inci maddesinin birinci fıkrasının (2) numaralı bendinde, kazancı bilanço esasına göre tespit edilen ferdi bir işletmenin bilançosunun bir sermaye şirketine aktif ve pasifiyle bütün halinde devrolunması, devralan şirketin bilançosuna aynen geçirilmesi ve devredilen ferdi işletmenin sahip veya sahiplerinin şirketten, devir bilançosuna göre hesaplanan öz sermayesi tutarında ortaklık payı alması (Bu ortaklık payını temsil eden hisse senetlerinin nama yazılı olması şarttır.) halinde değer artışı kazancı hesaplanmayacağı ve vergileme yapılmayacağı hükme bağlanmıştır.

Buna göre, anılan 81 inci maddesinin birinci fıkrasının (2) numaralı bendinde belirtilen şartlar dahilinde ferdi işletmenizin bilançosunun bir sermaye şirketine aktif ve pasifiyle bütün halinde devrolunması halinde bu devir nedeniyle değer artışı kazancı hesaplanmayacak ve vergileme yapılmayacaktır.

2. ÖZEL TÜKETİM VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN

4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun geçici 7 nci maddesinde, ÖTV Kanununa ekli (II) sayılı listenin 87.02 ve 87.03 tarife pozisyon sıraları kapsamındaki taşıtlarla yapılan şehiriçi taksi, dolmuş, servis, minibüs, midibüs ve otobüs taşımacılığı faaliyeti (araç kiralama, özel yolcu transferi ve benzeri hizmet ifası faaliyetleri hariç) ile 8701.20 ve 87.04 tarife pozisyon sıraları kapsamındaki taşıtlarla yapılan ticari yük taşımacılığı faaliyeti dolayısıyla bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla gelir veya kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunan ve bu faaliyetini ilgili mevzuatta öngörülen yükümlülükleri yerine getirmek ve yetkilendirilmek suretiyle maliki olduğu taşıtlar vasıtasıyla icra eden gerçek ve tüzel kişiler tarafından, söz konusu faaliyetler kapsamında kullanılan taşıtların yenilenmesi amacıyla, aynı tarife pozisyon sıraları kapsamındaki taşıtların (87.03 tarife pozisyon sırası kapsamındaki; yarış arabaları, arazi taşıtları, ATV olarak adlandırılan üç veya dört tekerlekli taşıtlar, motorlu karavanlar ile motor silindir hacmi 1600 cm3’ü geçen binek otomobilleri hariç) bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten 30/6/2019 tarihine kadar (bu tarih dâhil) ilk iktisabı ÖTV’den müstesna tutulmuştur.

Anılan maddenin ikinci fıkrasında, bu düzenlemeden, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih (7/9/2016) itibariyle maliki olunan, trafik tescil kuruluşlarınca ticari yolcu veya yük taşımacılığında kullanılmak üzere kayıt ve tescil edilmiş her bir taşıt bakımından aynı cins bir taşıtın ilk iktisabında yararlanılacağı, dördüncü fıkrasında, bu madde hükmüne göre iktisap edilen taşıtın, ilk iktisap tarihinden itibaren üç tam yıl geçmeden, veraset yoluyla intikaller hariç, devri hâlinde adına kayıt ve tescil işlemi yapılandan, ticari yolcu veya yük taşımacılığı faaliyetinden çekilmesi (hurdaya çıkarılması hariç) hâlinde ise bu madde hükmünden yararlanandan, taşıtın ilk iktisabındaki matrah esas alınarak, devir veya ticari taşımacılık faaliyetinden çekilme tarihindeki oran üzerinden hesaplanan özel tüketim vergisinin alınacağı hükme bağlanmıştır.

Söz konusu istisna uygulamasının usul ve esaslarına ilişkin açıklamalara Özel Tüketim Vergisi (II) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliğinin (VI/E) bölümünde yer verilmiştir.

Mezkûr Tebliğin söz konusu bölümünde belirtildiği üzere, bahse konu istisna uygulamasından, esas itibariyle, taksi, dolmuş, servis, minibüs, midibüs ve otobüsle şehiriçi yolcu taşımacılığı faaliyeti ile yarı römorklar için çekici, kamyon ve kamyonetle ticari yük taşımacılığı faaliyeti dolayısıyla 6745 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 7/9/2016 tarihi itibariyle gelir veya kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunan ve bu faaliyetini ilgili mevzuatında öngörülen yükümlülükleri yerine getirmek ve yetkilendirilmek suretiyle maliki olduğu taşıtlar vasıtasıyla icra edenler yararlanabilmektedir.

Bunun yanı sıra, bu madde hükmüne göre iktisap edilen taşıtın, ilk iktisap tarihinden itibaren üç tam yıl geçmeden, veraset yoluyla intikaller hariç, devri halinde adına kayıt ve tescil işlemi yapılandan, ticari yolcu veya yük taşımacılığı faaliyetinden çekilmesi (hurdaya çıkarılması hariç) halinde ise bu madde hükmünden yararlanandan, taşıtın ilk iktisabındaki matrah esas alınarak, devir veya ticari taşımacılık faaliyetinden çekilme tarihindeki oran üzerinden hesaplanan özel tüketim vergisi alınmaktadır.

Buna göre, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun geçici 7 nci maddesi kapsamında istisnadan faydalanarak iktisap etmiş olduğunuz (C) ve (T) ticari plakalı taşıtların ilk iktisap tarihinden itibaren üç tam yıl geçmeden limited şirkete devri halinde, adına kayıt ve tescil işlemi yapılan limited şirket tarafından, söz konusu taşıtların ilk iktisabındaki matrah ile devir tarihindeki oran esas alınarak hesaplanan ÖTV’nin beyan edilip ödenmesi gerekmektedir.

3. VERGİ USUL KANUNU YÖNÜNDEN

213 sayılı Vergi Usul Kanununun “İspat edici kağıtlar” başlıklı 227 nci maddesinde “Bu kanunda aksine hüküm olmadıkça, bu kanuna göre tutulan ve üçüncü şahıslarla olan münasebet ve muamelelere ait olan kayıtların tevsiki mecburidir.” hükmü yer almaktadır.

Mezkûr Kanunun 229 uncu maddesinde; fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesika olarak tanımlanmıştır. Aynı Kanunun 231 inci maddesinin 5 numaralı bendinde de, faturanın malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azami yedi gün içinde düzenleneceği, bu süre içerisinde düzenlenmeyen faturaların hiç düzenlenmemiş sayılacağı, 232 nci maddesinde, birinci ve ikinci sınıf tüccarlarla, kazancı basit usulde tespit edilenler ve defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilerin sattıkları emtia veya yaptıkları iş için fatura vermek, satın aldıkları emtia ve hizmetler için de fatura istemek ve almak zorunda oldukları hüküm altına alınmıştır.

Buna göre, ferdi işletmenizin sermaye şirketine devredilmesi durumunda, kayıtların tevsiki açısından ferdi işletmenizin aktifinde kayıtlı bulunan iktisadi kıymetlerin, fatura düzenlenmek suretiyle devredilmesi gerekmektedir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

T.C.

ADIYAMAN VALİLİĞİ

Defterdarlık Gelir Müdürlüğü

İlgide kayıtlı özelge talep formunuz ve eklerinin incelenmesinden, … SGK İl Müdürlüğü nezdinde “nakliye” faaliyetiniz nedeniyle işveren kaydınızın bulunduğu ve nakliyecilik faaliyeti dolayısıyla Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığınca düzenlenmiş K1 yetki belgesini haiz olduğunuz, ancak ilgili Vergi Dairesi Müdürlüğü nezdinde 7/9/2016 tarihi itibarıyla nakliyecilik faaliyetine ilişkin mükellefiyet kaydınızın bulunmadığı hususlarından bahisle, Firmanıza ait …, …, … ve … plakalı yarı römorklar için çekicilerin yenilenmesi amacıyla 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun geçici 7 nci maddesinde düzenlenen istisnadan yararlanıp yararlanamayacağınız hususunda Defterdarlığımız görüşünün talep edildiği anlaşılmıştır.

ÖTV Kanununun geçici 7 nci maddesine göre, Kanuna ekli (II) sayılı listenin 87.02 ve 87.03 tarife pozisyon sıraları kapsamındaki taşıtlarla yapılan şehiriçi taksi, dolmuş, servis, minibüs, midibüs ve otobüs taşımacılığı faaliyeti (araç kiralama, özel yolcu transferi ve benzeri hizmet ifası faaliyetleri hariç) ile 8701.20 ve 87.04 tarife pozisyon sıraları kapsamındaki taşıtlarla yapılan ticari yük taşımacılığı faaliyeti dolayısıyla bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla gelir veya kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunan ve bu faaliyetini ilgili mevzuatta öngörülen yükümlülükleri yerine getirmek ve yetkilendirilmek suretiyle maliki olduğu taşıtlar vasıtasıyla icra eden gerçek ve tüzel kişiler tarafından, söz konusu faaliyetler kapsamında kullanılan taşıtların yenilenmesi amacıyla, aynı tarife pozisyon sıraları kapsamındaki taşıtların (87.03 tarife pozisyon sırası kapsamındaki; yarış arabaları, arazi taşıtları, ATV olarak adlandırılan üç veya dört tekerlekli taşıtlar, motorlu karavanlar ile motor silindir hacmi 1600 cm3’ü geçen binek otomobilleri hariç) bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten 30/6/2019 tarihine kadar (bu tarih dâhil) ilk iktisabı vergiden müstesnadır.

Anılan maddenin ikinci fıkrasında, bu düzenlemeden, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla maliki olunan, trafik tescil kuruluşlarınca ticari yolcu veya yük taşımacılığında kullanılmak üzere kayıt ve tescil edilmiş her bir taşıt bakımından, aynı cins bir taşıtın ilk iktisabında yararlanılabileceği hükme bağlanmıştır.

Söz konusu istisna uygulamasının usul ve esaslarına ilişkin açıklamalara Özel Tüketim Vergisi (II) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliğinin (VI/E) bölümünde yer verilmiştir.

Anılan Tebliğin,

– (VI/E/1.1.1.) bölümünde, söz konusu istisna uygulamasından yarı römorklar için çekici, kamyon ve kamyonetle ticari yük taşımacılığı faaliyeti dolayısıyla 7/9/2016 tarihi itibariyle gelir veya kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunan ve bu faaliyetini ilgili mevzuatında öngörülen yükümlülükleri yerine getirmek ve yetkilendirilmek suretiyle maliki olduğu taşıtlar vasıtasıyla icra edenlerin yararlanabileceği,

– (VI/E/1.1.3.2.) bölümünde, maliki oldukları yarı römorkler için çekici, kamyon veya kamyonetlerle ticari yük ve eşya taşımacılığı faaliyetiyle iştigal eden gerçek ve tüzel kişilerin, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı tarafından yaptıkları faaliyete uygun olarak düzenlenmiş yetki belgesini haiz olmalarının şart olduğu ve  söz konusu belgenin ekindeki taşıt belgesinde, yenilemeye konu taşıt veya taşıtlara ilişkin bilgilerin bulunması gerektiği; taşıt belgesine kaydedilmeyen taşıtlar için istisna uygulamasından yararlanılmasının mümkün bulunmadığı; söz konusu yetki belgelerine sahip olunsa dahi, ticari olarak yük veya eşya taşımacılığında kullanılmayan bir taşıt dolayısıyla istisnadan yararlanılamayacağı

açıklanmıştır.

Buna göre, bahse konu istisna uygulaması kapsamında yenilemek istediğiniz taşıtlarınızla icra ettiğinizi belirttiğiniz nakliyecilik faaliyetinizin, 7/9/2016 tarihi itibarıyla sürekli gelir getirici mahiyette ve devamlılık arz edecek şekilde yapıldığının bağlı bulunduğunuz vergi dairesince tespit edilmesi halinde, diğer şartları da taşımanız kaydıyla, Özel Tüketim Vergisi Kanununun geçici 7 nci maddesi uygulamasından yararlanmanız mümkün olabilecektir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

İlgide kayıtlı özelge talep formunuz ve eklerinin incelenmesinden, motorlu araçların satışı, bakımı ve onarımı işiyle iştigal eden firmanız tarafından ilk iktisap kapsamında nihai kullanıcılara teslimi gerçekleştirilen taşıtlar için taşıtın teslim bedeli içinde tahsil edilerek firmanızca ilgili vergi dairesine beyan ve ödemesi yapılan ÖTV tutarının, KDV matrahı ile kurumlar vergisi matrahı arasında fark oluşmasına sebebiyet verdiği ve vergi dairesince izahat talep edildiği hususlarından bahisle, bu işleme ilişkin muhasebe kaydının ne şekilde yapılması gerektiği ve taşıtların ilk iktisabı aşamasında taşıta montajı yapılan ancak taşıt teslim faturasıyla aynı tarihli ayrı bir faturada gösterilen park sensörü gibi ilave malzeme/aksesuar bedellerinin taşıtın satış bedeline dahil edilip edilmeyeceği hakkında Başkanlığımız görüşünün talep edildiği anlaşılmıştır.

1. 4760 Sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu Uygulaması Yönünden

4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun;

– (1/1-b) maddesinde, Kanuna ekli (II) sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tabi olanların ilk iktisabının bir defaya mahsus olmak üzere ÖTV’ye tabi olduğu,

– (2/1-b) maddesinde, ilk iktisabın; (II) sayılı listedeki mallardan Türkiye’de kayıt ve tescil edilmemiş olanların kullanılmak üzere ithalini, motorlu araç ticareti yapanlardan iktisabını, motorlu araç ticareti yapanlar tarafından kullanılmaya başlanmasını, aktife alınmasını veya adlarına kayıt ve tescil ettirilmesini ifade ettiği,

– (3/a) maddesinde, mal teslimi veya ilk iktisap hallerinde vergiyi doğuran olayın malın teslimi veya ilk iktisabında meydana geldiği,

– (11/3) maddesinde, Kanuna ekli (II) sayılı listedeki mallar için verginin matrahının; bunların ilk iktisabında hesaplanacak ÖTV hariç, KDV matrahını oluşturan unsurlardan teşekkül ettiği,

– (12/1) maddesinde, özel tüketim vergisinin, bu Kanuna ekli listelerde yazılı malların karşılarında gösterilen tutar ve/veya oranlarda alınacağı, (II) sayılı listedeki mallardan alınacak verginin, mükellefin bu malı alış bedeli ile her hâlükârda bu malların imalatçısının satış bedeli veya ithalatta hesaplanan katma değer vergisi matrahı üzerinden malın tabi olduğu orana göre hesaplanan vergi tutarından az olamayacağı, verginin, mükellefin alış bedeli üzerinden hesaplandığı durumlarda, malı teslim tarihine kadar bu malı mükellefe teslim eden tarafından yüzde 10’a kadar yapılan indirimlerin alış bedelinden de indirilebileceği, ancak bu indirimler sonrası kalan tutarın, malın imalatçısının satış bedelinden veya ithalatta hesaplanan katma değer vergisi matrahından düşük olamayacağı

hükme bağlanmıştır.

Ayrıca, mezkûr Kanunun (11/3) ve (12/1) maddeleri uygulamasına ilişkin olarak Özel Tüketim Vergisi (II) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliğinin;

– (III/A/1) bölümünde, ÖTV matrahına esas alınan KDV matrahının tespitinde, Katma Değer Vergisi Kanununun 20 ila 27 nci maddeleri ile bu maddelere ilişkin Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliğinde yapılan açıklamaların dikkate alınacağı; dolayısıyla, (II) sayılı listede yer alan kayıt ve tescile tâbi taşıtların yurtiçinden ilk iktisabı ile aynı listede yer alan kayıt ve tescile tâbi olmayan taşıtların imal ya da inşa edenler tarafından yurtiçinde tesliminde ÖTV matrahının, işlemin karşılığını teşkil eden bedel olduğu; teslim edilen taşıt karşılığında her ne nam adı altında olursa olsun müşteriden alınan bedellerin, teslim edilen taşıtın ÖTV matrahına dâhil olduğu; vergiyi doğuran olayın gerçekleştiği teslim veya ilk iktisaba ait faturada ayrıca gösterilen ticari teamüllere uygun iskontoların ÖTV matrahından indirilebileceği; öte yandan, (II) sayılı listedeki taşıtlardan alınacak verginin, mükellefin bu taşıtı alış bedeli ile her halükârda bu taşıtın imalatçısının satış bedeli veya Katma Değer Vergisi Kanununun 21 inci maddesine göre ithalatta hesaplanan KDV matrahı üzerinden taşıtın tabi olduğu orana göre hesaplanan vergi tutarından az olamayacağı,

– (III/A-3) bölümünde, teslimi veya ilk iktisabı yapılan taşıta ilişkin satış anında veya daha sonraki bir tarihte ortaya çıkan vade farkı, fiyat farkı, faiz vb. gelirler ile ÖTV mükellefleri tarafından yapılan ve taşıtın teslimi veya ilk iktisabında alıcıdan ayrıca alınan aksesuar, boya koruma, kuaför, ek garanti ve benzeri teslim ve hizmetlere ilişkin bedellerin ÖTV matrahına dâhil olduğu; ancak, teslimi veya ilk iktisabı yapılan taşıt için, müşterinin vekâlet vermek suretiyle satıcı firmaya yaptırdığı trafik kayıt ve tescil işlemleri ile plaka çıkartılmasına ilişkin hizmet bedelinin müşteriye yansıtılmasında bu bedelin, taşıtın ÖTV matrahına dâhil edilmeyeceği; mükelleflerin söz konusu hizmet bedeli için, rayicine göre yüksek bedel göstermek suretiyle taşıt bedelini, dolayısıyla ÖTV matrahını azaltması halinde bu işlemlerin Vergi Usul Kanununun 3 üncü maddesi gereğince, işlemlerin gerçek mahiyetinin esas olması prensibinden hareketle muvazaa olarak değerlendirileceği ve buna göre işlem tesis edileceği

belirtilmiştir.

Buna göre, firmanızca ilk iktisap kapsamında teslimi yapılan araçlara ait ÖTV matrahı, teslim edilen araç karşılığında her ne nam adı altında olursa olsun müşteriden alınan bedellerin (alıcının vekâlet vermek suretiyle firmanıza yaptırdığı trafik kayıt ve tescil işlemlerine ilişkin hizmet bedelleri hariç) toplamıdır. Buna göre, firmanızca taşıtın ilk iktisap kapsamında teslimine ilişkin olarak alıcıdan ayrıca alınan park sensörü gibi aksesuar bedelleri (montaj bedeli dahil), buna ilişkin ayrı bir fatura tanzim edilse dahi taşıtın ÖTV matrahına dâhildir.

Öte yandan, taşıtın ilk iktisap kapsamında tesliminden sonra taşıta ilişkin yapılan teslim ve verilen hizmetler ÖTV matrahına dahil olmamakla birlikte; sair suretlerle araç bedelinin, dolayısıyla ÖTV matrahının azaltılmasını sağlayacak doğrultuda işlem tesis edilmesi halinde, bu durumun Vergi Usul Kanununun 3 üncü maddesi gereğince, işlemlerin gerçek mahiyetinin esas olması ilkesi kapsamında muvazaa olarak değerlendirileceği ve buna göre işlem tesis edileceği tabiidir.

2. Tekdüzen Muhasebe Sistemi Uygulaması Yönünden

Tekdüzen muhasebe sisteminin uygulanmasına ilişkin açıklamalar, 26/12/1992 tarihli ve 21447 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 1 Sıra No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği ve daha sonra bu konuda yayımlanan diğer tebliğlerde yapılmıştır.

Buna göre, firmanızca ilk iktisap kapsamında teslim edilen taşıtlarla ilgili olarak ödenecek ÖTV’nin, 1 Sıra No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğinin, Muhasebe Usul ve Esasları/V-Tekdüzen Hesap Çerçevesi, Hesap Planı ve Hesap Planı Açıklamaları başlığı altında yer alan C-Hesap Planı Açıklamaları çerçevesinde “360 Ödenecek Vergi ve Fonlar” hesabında izlenmesi gerektiği tabii olup, özelge talep formunuzda yer alan örnek işleme dair muhasebe kaydının aşağıdaki şekilde olması gerekmektedir.

                                                             /

120. ALICILAR HESABI68.440
121. YURTİÇİ SATIŞLAR HESABI                                 40.000
122. ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR HESABI             18.000

               391.HESAPLANAN KDV HESABI                                   10.440

                                                             /

 Bilgi edinilmesini rica ederim.

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

Şanlıurfa Vergi Dairesi Başkanlığı

Gelir Kanunları Grup Müdürlüğü

İlgide kayıtlı özelge talep formu ve eklerinin incelenmesinden; 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun (7/2-c) maddesinde düzenlenen malul ve engellilere ilişkin istisna uygulamasından yararlanmak suretiyle araç iktisap ettiğiniz belirtilerek, söz konusu aracın;

– Engellilik oranı %90 veya üzerinde olan ve/veya bizzat kullanma amacıyla engelliliğine uygun hareket ettirici özel tertibat yaptırıp söz konusu istisnadan yararlanan, ancak ilk iktisap tarihinden itibaren beş yıllık süresi tamamlanmayan bir başka engelliyle takas edilip edilmeyeceği,

– Takas edebilirse beş yıllık sürenin yeniden mi başlayacağı veya istisnadan yararlanan kişi bazında kendi süresini mi tamamlayacağı, yoksa takasa konu araç bazında mı sürenin tamamlanacağı,

– Takas edilebilirse noter dışında bağlı bulunduğunuz Başkanlık/Vergi Dairelerine herhangi bir bildirim ödevinin bulunup bulunmadığı, bulunuyorsa hangi belgelerin ibraz edileceği

hususlarında Başkanlığımız görüşünün talep edildiği anlaşılmaktadır.

4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (2) numaralı bendiyle, Kanuna ekli (II) sayılı listede yer alan kayıt ve tescile tâbi mallardan bazılarının mezkur bentte hüküm altına alınan şartlar dahilinde malûl ve engelliler tarafından beş yılda bir defaya mahsus olmak üzere ilk iktisabı ÖTV’den istisna edilmiş olup, bu istisna uygulamasının usul ve esasları Özel Tüketim Vergisi (II) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliğinin (II/C/1) bölümünde belirlenmiştir.

Öte yandan, Kanunun (15/2-a) maddesinde, veraset yoluyla intikaller hariç olmak üzere (II) sayılı listedeki kayıt ve tescile tâbi mallardan ilk iktisabında istisna uygulananların istisnadan yararlananlar dışındakilerce iktisabında, ilk iktisabındaki matrah esas alınarak adına kayıt ve tescil işlemi yapılandan, kayıt ve tescili tarihinde geçerli olan oran üzerinden, bu tarihte ÖTV alınacağı, ancak Kanunun (7/2) maddesi kapsamındaki istisnadan yararlananlar tarafından, bu istisnadan yararlanılarak iktisap edilen kayıt ve tescile tabi araçların beş yıldan fazla kullanılarak elden çıkarılmaları durumunda bu hükmün uygulanmayacağı hükme bağlanmış olup, bu düzenleme ile ilgili olarak da mezkûr Genel Tebliğin (IV/G) bölümünde açıklamalar yapılmıştır.

Bu çerçevede, ilk iktisabı Kanunun (7/2) maddesi kapsamında yapılan bir taşıtın, istisnadan yararlananların ilk iktisap tarihinden itibaren beş yıl geçmeden; söz konusu düzenlemeden yararlanamayan veya yararlanabilmekle birlikte daha önce aynı düzenlemeden ya da Kanunun (15/2-a) maddesinden yararlanmış ve yararlanma tarihinden itibaren henüz beş yıllık süre geçmemiş bir malul veya engelliye satışı veya devrinde ÖTV aranmaktadır.

Buna göre, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun (7/2-c) maddesi kapsamında ilk iktisabını yaptığınız taşıtın ilk iktisap tarihinden (14/4/2017) itibaren beş yıllık süre dolmamış olduğundan, yine aynı istisnadan yararlanmış olup henüz ilk iktisap tarihinden itibaren beş yıllık süre dolmamış olan bir başka malul ve engelli ile araçlarınızı ÖTV aranmaksızın takas etmeniz mümkün değildir.

Bu şekilde işlem yapmak istemeniz halinde, ÖTV Kanununun (15/2-a) maddesi uyarınca, her iki araç için ilk iktisap tarihindeki matrahlar ve kayıt ve tescil tarihinde geçerli olan oranlar üzerinden (adına tescil işlemi yapılan araca ilişkin) hesaplanacak ÖTV’nin adına tescil işlemi yapılanlar tarafından ayrı ayrı beyan edilip ödenmesi gerekeceği tabiidir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

BÜYÜK MÜKELLEFLER VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI

Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü

İlgide kayıtlı özelge talep formunuzun incelenmesinden, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli (IV) sayılı listedeki malların imalatçısı olan Şirketinizce, anılan Kanunun (8/2) maddesi uyarınca ihraç kaydıyla teslim edilen mallara ilişkin olarak, bu malların ihracatı gerçekleştikten sonra şirketiniz lehine fiyat farkları tahakkuk ettiği ve ihracatçı firma adına fiyat farkı faturaları düzenlediğiniz belirtilerek, ihraç kayıtlı teslimlerde ihracattan sonra lehinize oluşan fiyat farkı faturalarında gösterilen özel tüketim vergisi tutarının ne şekilde beyan edileceği hususunda Başkanlığımız görüşünün bildirilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.

4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun (8/2) maddesinde, ihraç edilmek şartıyla ihracatçılara teslim edilen mallara ait ÖTV’nin, mükelleflerce ihracatçılardan tahsil edilmemesi şartıyla, bu mükelleflerin talebi üzerine vergi dairesince tarh ve tahakkuk ettirilerek tecil olunacağı, söz konusu malların ihracatçıya teslim tarihini takip eden aybaşından itibaren üç ay içinde ihraç edilmesi halinde tecil edilen ÖTV’nin terkin olunacağı hükme bağlanmıştır.

Anılan Kanunun (11/3) maddesine göre, (IV) sayılı listedeki mallar için verginin matrahı; bunların teslimi, ilk iktisabı ve ithalinde, hesaplanacak ÖTV hariç olmak üzere, katma değer vergisi matrahını oluşturan unsurlardan teşekkül etmekte olup, söz konusu hükümlerin uygulama usul ve esasları Özel Tüketim Vergisi (IV) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliğinde belirlenmiştir.

Anılan Genel Tebliğin;

– (II/C/3) bölümünde, Özel Tüketim Vergisi Kanununun (8/2) maddesi kapsamında ihraç kaydıyla teslim edilen malın, ihracatçıya teslim tarihini takip eden aybaşından itibaren üç ay içinde ihracının gerçekleşmesi halinde, tecil edilen verginin, malın ihraç edildiğini gösteren gümrük beyannamesinin, malın serbest bölgeden ihracında ayrıca “Serbest Bölgelerden Yapılan İhracat Teslimlerine İlişkin Bildirim” ile giriş ve çıkışla ilgili serbest bölge işlem formlarının aslı veya ilgili gümrük idaresi, noter ya da YMM tarafından onaylanmış örneği ile ÖTV mükellefinin ihraç kaydıyla teslimine ilişkin faturanın aslının aynı olduğu işletme yetkililerince imzalanmak ve kaşe tatbik edilerek onaylanmış fotokopisinin vergi dairesine verilmek suretiyle terkininin sağlanacağı,

– (III/A/1) bölümünde, ÖTV matrahına esas alınan KDV matrahının tespitinde, Katma Değer Vergisi Kanununun 20 ila 27 nci maddeleri ile bu maddelere ilişkin Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliğinde yapılan açıklamaların dikkate alınacağı, teslimi yapılan mala ilişkin satış anında veya daha sonraki bir tarihte ortaya çıkan vade farkı, fiyat farkı, faiz gibi çeşitli gelirlerin ÖTV matrahına dahil olacağı,

açıklamalarına yer verilmiştir.

Bu itibarla, ihraç kaydıyla yapılan mal tesliminden ve ihracattan sonra ihracatçı tarafından Şirketinize aktarılan fiyat farkları, ihraç edilen malın KDV matrahına dahil olduğu gibi ÖTV matrahına da dahildir. Bu durumda, KDV uygulamasında olduğu gibi, Şirketinizce ihracatçıya düzenlenen faturada, ödemenin mahiyeti belirtilmek suretiyle malın tabi olduğu oran üzerinden ÖTV’nin hesaplanması, bu tutarın tahsil edilmediğine dair faturaya şerh düşülmesi ve ödemenin kaynağı olan ilk ihraç kaydıyla teslim faturasına ve ihracata ilişkin gümrük beyannamesine (tarih ve numarası belirtilmek suretiyle) atıfta bulunulması gerekmektedir.

Öte yandan, faturada gösterilen ÖTV’nin fatura tarihini içine alan döneme ait (4) numaralı ÖTV Beyannamesinde hem hesaplanan hem de indirilecek ÖTV olarak beyan edilmesi gerekmektedir. Hesaplanan ÖTV’nin “Teslimler” tablosunda, indirilecek ÖTV’nin ise “Fazla veya yersiz hesaplanan ÖTV” satırında gösterilmesi mümkündür.

Bilgi edinilmesini rica ederim.