6/2/2023 Tarihinde Meydana Gelen Depremlerin Yol Açtığı Ekonomik Kayıpların Telafisi İçin Ek Motorlu Taşıtlar Vergisi İhdası ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’la, diğer düzenlemeler yanında bazı vergi düzenlemeleri yapılmıştır.
- Kurumlar Vergisi Oranı ve İhracattan Elde Edilen Kazançlarda İndirimli Oran
- Kurumlar vergisi oranı 5 puan artırılmış (Başta finans kuruluşları olmak üzere, belirli bazı kurumlarda % 25’den % 30’a, diğer kurumlarda % 20’den % 25’e),
- İhracattan elde edilen kazançlara uygulanan indirim 1 puandan 5 puana çıkartılmıştır.
Değişiklik, 01.10.2023 tarihinden itibaren verilmesi gereken beyannamelerden başlamak üzere; kurumların 2023 yılı (2023 özel hesap dönemi) ve izleyen vergilendirme dönemlerinde elde edilen kazançlarına, uygulanmak üzere, yayımı tarihi olan 15.07.2023 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
- Taşınmazlar Kısmi Bölünme Kapsamından Çıkartılması
Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 19. maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendi hükmüne göre, taşınmazlar ve iştirak hisseleri ile üretim ve hizmet işletmeleri, belirli koşullar çerçevesinde, kısmi bölünmeye konu edilebilmektedir. Yapılan değişiklikle, taşınmazlar kısmi bölünme kapsamından çıkartılmıştır. Düzenleme, 01.01.2024 tarihinde yürürlüğe girecektir.
- Taşınmaz Satışında Kurumlar Vergisi ve KDV istisnasının Kaldırılması
- Kurumların, 15.07.2023 tarihinden itibaren iktisap ettikleri taşınmazların satışından elde edilen kazançlarda istisna uygulamasına son verilmiş, daha önce iktisap edilip aktifte en az iki yıl süreyle bulundurulan taşınmazların satışında uygulanan istisna ise kazancın %25’i ile sınırlandırılmıştır.
- Kurumların, 15.07.2023 tarihinden itibaren iktisap ettikleri taşınmazların satışında uygulanan katma değer vergisi istisnası kaldırılmıştır.
İştirak hissesi satışında hem kurumlar vergisi hem de katma değer vergisi istisnası devam etmektedir.
- Finansal Kiralama Kanunu kapsamında varlık kiralama şirketlerine devredilen taşınmazların kiracı ya da kaynak kuruluş tarafından üçüncü kişilere satışında, aktifte bulundurma sürelerinin hesabında, bu taşınmazların finansal kiralama şirketi, katılım bankaları, kalkınma ve yatırım bankaları ile varlık kiralama şirketinin aktifinde bulunduğu sürelerin de dikkate alınması uygulaması kaldırılmıştır.
- Diğer Yatırım Fon ve Ortaklıklarından Elde Edilen Gelirlerde Kurumlar Vergisi İstisnasının Kaldırılması
Girişim sermayesi yatırım fonları katılma payları ile girişim sermayesi yatırım ortaklıklarının hisse senetlerinden elde edilen gelirler için uygulanan istisna hariç olmak üzere, diğer yatırım fonlarından elde edilen gelirler için uygulanan kurumlar vergisi istisnasına son verilmiştir.
Yapılan değişiklik, 15.07.2023 tarihinden itibaren iktisap edilen yatırım fonu katılma payları için uygulanmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.
- Özel Tüketim Vergisinde Cumhurbaşkanına Ek Yetki Verilmesi ve Fiyat Endeksine Bağlı Güncelleme
- Özel Tüketim Vergisi Kanunu’na ekli (I) sayılı listelerde yer alan malların özel tüketim vergisi tutarlarının belirlenmesinde “en yüksek vergi tutarının yarısına kadar artırmaya” şeklinde olan Cumhurbaşkanı yetkisi, “en yüksek vergi tutarının beş katına kadar artırmaya,” şeklinde değiştirilmiştir.
- Kanuna ekli (I) sayılı listedeki mallar için maktu vergi tutarlarının, her yıl ocak ve temmuz aylarında, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından ilan edilen yurt içi üretici fiyat endeksindeki son altı ayda meydana gelen değişim oranında güncellenebilmesi amacıyla düzenleme yapılmıştır.
Düzenleme, 15.07.2023 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
- Ek Motorlu Taşıtlar Vergisi İhdası
Bir defaya mahsus olmak üzere, 2023 yılı için tahakkuk ettirilen motorlu taşıtlar vergisi tutarı kadar ek motorlu taşıtlar vergisi getirilmiştir.
Kanun’un yayımı tarihinde mevcut taşıtlar yanında, Kanun’un yayımı tarihi olan 15.07.2023 tarihinden 31.12.2023 tarihine kadar ilgili sicillere ilk defa kayıt ve tescil eden taşıtlar da, bir defaya mahsus olmak üzere, 2023 yılı için tahakkuk ettirilen motorlu taşıtlar vergisi tutarı kadar ek motorlu taşıtlar vergisine tabidir.
Düzenlemeye göre, 15.07.2023 tarihinde ilgili sicillere kayıt ve tescil edilmiş olan taşıtlara ilişkin ek motorlu taşıtlar vergisi, birinci taksiti ağustos ayı sonuna kadar5, ikinci taksiti Kasım ayı sonuna kadar olmak üzere iki eşit taksitte ödenecektir.
15.07.2023 tarihi sonrasında ilk defa kayıt ve tescil edilecek taşıtlara ilişkin vergi ise bu taşıtların motorlu taşıtlar vergisi ile birlikte peşin ödenecektir.
- Geri Kazanım Katılım Payının Artırılması Konusunda Cumhurbaşkanı
Yetkisinin Artırılması
Çevre Kanunu’na ekli (1) sayılı listede yer alan tutarların artırılması konusunda “bu suretle tespit edilen tutarları yarısına kadar artırmaya” şeklinde olan Cumhurbaşkanı yetkisi artırılarak “ bu listede yer alan veya bu fıkra uyarınca yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle belirlenen tutarları iki katına kadar artırmaya” şeklinde düzeltilmiştir.
- Asgari Ücret Desteği
7456 sayılı Kanunun 17 uncu maddesi ile, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununa geçici 96 ncı madde eklenerek, 2023 yılı Temmuz ila Aralık aylarında da istihdamı desteklemek için işgücü maliyetlerini azaltmak üzere, madde metninde belirtilen işverenlere, ödeyecekleri sigorta priminden mahsup edilerek günlük 16,66 Türk Lirası, aylık 500 Türk Lirası asgari ücret desteği sağlanmaktadır. Bununla birlikte, yukarıda belirtilen prime esas günlük kazanç tutarı 6356 sayılı Kanun hükümleri uyarınca toplu iş sözleşmesine tabi özel sektör işverenlerine ait işyerleri için 647 Türk Lirası olarak dikkate alınacaktır.
Bu düzenleme, 1/7/2023 tarihinden itibaren uygulanmak üzere, 15/7/2023 tarihinde
yürürlüğe girmiştir.
- 7456 sayılı Kanun’la Yapılan Diğer Düzenlemeler
- 02.2023 tarihinde meydana gelen deprem nedeniyle afet bölgesi olarak kabul edilen yerlerde, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı ile imzalanan protokol kapsamında afetzedelere bağışlanacak konutların inşası dolayısıyla kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına yapılan teslim ve hizmetler, 31.12.2024 tarihine kadar katma değer vergisinden müstesna tutulmuştur.
- 02.2023 tarihinde meydana gelen depremin yol açtığı hasarların giderilmesi amacıyla, uluslararası kuruluşlardan sağlanacak dış kredi ve hibelerle finanse edilecek projelerin uygulanmasına ilişkin iş ve işlemler her türlü vergi, resim, katılma payı, ücret ve harçtan müstesna tutulmuş, ulusal ve uluslararası projeler kapsamında Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığınca ithal edilen veya ettirilen malzemelerin gümrük vergisi ve bu vergi ile birlikte alınan her türlü vergi, resim, harç, fon ve diğer mali mükellefiyetlerden müstesna tutulması sağlanmıştır.
- 02.2023 tarihinde meydana gelen deprem nedeniyle afet bölgesi olarak kabul edilen yerlerde belirlenecek sanayi alanlarında yapılacak; plan, parselasyon, yapı ruhsatı, taşınmaz mülkiyeti veya imar haklarının aktarılması, takas ve trampa işlemleri ve bu işlemler nedeniyle düzenlenen kâğıtlar damga vergisi, resim, harç ve harcamalara katılma paylarından müstesna tutulmuştur.
06.02.2023 tarihinde meydana gelen deprem neticesi hasarlı olarak tespit edilen yapıların yeniden yapımına yönelik iş ve işlemleri belirleyen düzenleme yapılmış, bu kapsamda yapılacak olan iş, işlem ve uygulamalar; 7269 sayılı Kanun’un 42. maddesi kapsamında muaf olunan vergi, resim ve harçlara ilave olarak, yeni yapıların inşa sürecinde belediyelerce alınan her türlü ücret ve harçlardan, veraset ve intikal vergisinden, kurum ve kuruluşlarca döner sermaye ücreti adı altında alınan bütün ücretlerden, bu Kanun kapsamında yapılan yapıların maliklerine bu amaçlarla kullandırılan krediler dolayısıyla lehe alınacak paralar banka ve sigorta muameleleri vergisinden muaf tutulmuştur.