Faaliyetleri KDV’ye tabi olmayan veya KDV’den istisna olan mükellefler, mal veya hizmet alımlarında KDV’yi gider veya maliyet olarak kayıtlarına alır. Ancak bu tür alımlarla ilgili iade, iptal veya fiyat farkı gibi işlemler sonucunda KDV’nin iade faturasında gösterilip gösterilmeyeceği, gösterilmemesi halinde satıcının KDV indiriminin nasıl yapılacağına ilişkin tereddütler yaşanmaktadır.
KDV Genel Uygulama Tebliğine göre;
* Sadece BSMV kapsamındaki işlemleri yapanların KDV mükelleflerinden fatura ve benzeri belge karşılığında temin ettikleri malların kısmen veya tamamen iade edilmesi halinde iade amaçlı bir belge (dekont vb.) düzenlenerek bu belgede;
– Malın alış faturasının tarih ve numarası belirtilecek,
– İade edilen kısma ilişkin tutar KDV dâhil olarak gösterilecek,
– Belgeye, “İşbu belge………. Tebliğin (III/C-6.2.) bölümüne göre iade edilen mallara ilişkin olarak düzenlenmiştir. % … KDV dâhildir.” açıklaması yazılacaktır. Malın iadesine ilişkin bu belgede toplam bedel içerisinde gösterilen KDV malı iade eden BSMV mükellefi tarafından KDV beyannamesi ile beyan edilmez, gelir/kurumlar vergisi bakımından belgede yer alan KDV dâhil toplam bedel hasılat olarak dikkate alınır. Malın iade edildiği firma ise mal bedeli içindeki KDV tutarını iç yüzde yoluyla hesaplar ve genel hükümler çerçevesinde “indirilecek KDV” olarak dikkate alır.
* İstisna kapsamında satın alınan araç ve yüzer tesislerin satıcılara iade faturalarında, istisna kapsamında satın alınan araç ve yüzer tesislerin satıcılara iadesinde KDV hesaplanmaz.
* Yatırım teşvik belgesi kapsamında vergiden istisna olarak alınan makine ve teçhizatın satıcıya iade faturalarında, yatırım teşvik belgesi kapsamında vergiden istisna olarak alınan makine ve teçhizatın satıcıya iadesinde asıl işleme bağlı olarak vergi hesaplanmaz.
KDV düzeltmesi hakkında özel bir düzenleme yapılmıştır. Bu mükellefler dışında kalan ve faaliyetleri KDV’ye tabi olmayan ya da KDV’den istisna olan mükellefler için ayrıca düzenleme bulunmamaktadır.
İzmir Vergi Dairesi Başkanlığı’nın 17.07.2014 tarih ve 21152195-35-02-430 sayılı özelgesinde serbest bölgede faaliyet gösteren bir mükellefe düzenleyeceği iade faturasında KDV konusu hususunda:
– Münhasıran serbest bölgede faaliyet gösteren ve dolayısıyla işlemleri katma değer vergisinden istisna olan işletmenin fatura ve benzeri belge karşılığında temin ettiği malların kısmen veya tamamen iade edilmesi halinde, iade amaçlı bir belge (fatura vb.) düzenlenmelidir. Bu belgede “Malın alış faturasının tarih ve numarasının belirtilmesi, iade edilen kısma ilişkin tutarın KDV dâhil olarak gösterilmesi ve ‘% … KDV dâhildir” açıklamasına yer verilmesi, gerekmektedir.
– Malın iadesine ilişkin bu belgede toplam bedel içerisinde gösterilen KDV’nin ayrıca KDV beyannamesi ile beyan edilmemelidir.
– Malın iade edildiği firma tarafından ise mal bedeli içindeki KDV tutarının iç yüzde yoluyla hesaplanarak genel hükümler çerçevesinde “İndirilecek KDV” olarak dikkate alınması gerekmektedir.”
KDV’ye tabi olmayan veya KDV’den istisna olan mükellefler, mal veya hizmete ilişkin iade faturası düzenlenirken KDV’yi ayrıca göstermek yerine faturayı KDV dâhil olarak düzenlemelidirler. ‘% … KDV dâhildir’ gibi açıklamalara iade faturalarında yer verilmesi gerektiği, bu kapsamda düzenlenecek faturalara istinaden satıcıların iç yüzde yoluyla KDV’yi ayrıştırmak suretiyle tespit edecekleri ve kayıtlarına indirim olarak alabilecekleri sonucuna ulaşılmaktadır. Bu yaklaşımın iade ve hizmet iptali faturaları dışında fiyat farkı faturaları için de uygulanabilir.
Genel KDV oranı %18’den %20’ye yükseltilmiş, %8 olan indirimli oran %10’a yükseltilmiştir. Bu kapsamda, %18’den alınan bir malın iade edilmesi halinde yukarıda yer verilen bilgiler kapsamında düzenlenen faturada ilgili ifadenin sonuna “%18….dahildir” yazılacaktır. %18’den alınan bir malın iade faturasında da %18 oranı geçerli olmalıdır.