Bu tebliğ; piyasaya ilk kez sunulacak, geleneksel olmayan veya başka ülkelerden getirilen “yeni gıdaların” Türkiye’de onaylanma, denetlenme ve başvuru süreçlerini düzenlemektedir.
Tebliğin getirdiği temel kurallar ve süreçler maddeler halinde şu şekildedir:
- Yeni Gıda Statüsünün Belirlenmesi (Danışma Süreci)
Belirsizlik Durumu: Bir gıda işletmecisi, ürettiği veya satacağı gıdanın “yeni gıda” kapsamına girip girmediğinden emin değilse Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü’ne başvurarak danışabilir.
Karar Süresi: Genel Müdürlük, gerekli teknik ve idari belgeler sunulduktan sonra 4 ay içinde (gerekirse en fazla 4 ay daha uzatılarak) gıdanın statüsünü belirler.
Şeffaflık: Alınan bu statü kararları Bakanlığın internet sitesinde ilan edilir.
- Yeni Gıda Başvuru ve Onay Şartları
Teknik Dosya: Bir yeni gıdanın Türkiye’de kullanımına izin verilmesi için işletmecinin idari ve bilimsel verileri içeren kapsamlı bir teknik dosya sunması zorunludur.
Bilimsel Değerlendirme: Kurulan bir “Bilimsel Komisyon”, gıdanın üretim sürecini, toksikolojik verilerini, alerjenitesini ve besin değerlerini inceleyerek bir risk değerlendirme raporu hazırlar. Gıdanın insan sağlığına zararlı olmaması temel şarttır.
Nanomateryaller: Eğer gıda tasarlanmış nanomateryal içeriyorsa, bunun tespit ve test yöntemleri de dosyada yer almalıdır.
- Diğer Ülkelerden Gelen Geleneksel Gıdalar
Başka ülkelerde güvenle tüketilen ancak Türkiye için yeni olan geleneksel gıdalar için de özel bir bildirim ve başvuru usulü belirlenmiştir. Bu gıdaların o ülkelerdeki “güvenilir tüketim geçmişi” bilimsel olarak kanıtlanmalıdır.
- Gizlilik ve Rekabetin Korunması
İşletmeler, ticari sırlarının ve rekabet güçlerinin korunması için dosyalarındaki bazı teknik/üretim bilgilerinin gizli tutulmasını talep edebilir.
Ancak başvuranın adı, gıdanın tanımı, analiz yöntemleri ve insan sağlığını ilgilendiren kritik bilgiler hiçbir şekilde gizli tutulamaz.
- Denetim ve Yaptırımlar
Bu tebliğ kurallarına aykırı hareket eden, izinsiz gıda arz eden veya kuralları çiğneyenlere 5996 sayılı Kanun kapsamında idari para cezası ve yaptırımlar uygulanır.
Mevzuat, Avrupa Birliği (AB) uyum yasaları çerçevesinde hazırlanmıştır ve yayımlandığı gün (20 Mayıs 2026) itibarıyla yürürlüğe girmiştir.
Halihazırda faaliyette olan gıda işletmelerine yeni kurallara ve onaylı gıdalar listesine uyum sağlamaları için 30 Haziran 2027 tarihine kadar geçiş süresi tanınmıştır. Bu tarihten önce üretilen ürünler raf ömrü bitene kadar piyasada kalabilecektir.