- Sat-Kirala-Geri Al İşlemi Nedir?
İşletmelerin aktiflerinde kayıtlı olan taşınır veya taşınmaz bir varlığı, finansal kiralama şirketine satıp aynı varlığı geri kiralaması ve sözleşme sonunda mülkiyeti tekrar devralması işlemidir. Bu yöntem, şirkete likidite sağlarken varlığın kullanımına devam etme imkânı sunar.
- Vergi İstisnaları ve Temel Şartlar
Bu işlemler; Kurumlar Vergisi (%100 kazanç istisnası), KDV ve Tapu Harcı bakımından önemli avantajlar sağlar. Ancak bu istisnalardan yararlanabilmek için iki kritik şart vardır:
- Varlığın geri kiralama amacıyla satılması.
- Varlığın sözleşme süresi sonunda kiracı tarafından geri alınması.
- Erken Kapatma ve Sözleşme Tadili Arasındaki Fark
Vergi istisnalarının devamlılığı açısından bu iki kavram birbirinden keskin bir şekilde ayrılır:
Erken Kapatma (Riskli Durum): Borcun vadesinden önce ödenip varlığın erken geri alınmasıdır. İdare, bu durumu “sözleşme süresi sonunda geri alım” şartının ihlali olarak görür. Bu durumda; istisnalar geçersiz sayılır, satış KDV’ye tabi olur ve tapu harcı genel oranlar üzerinden tahsil edilir.
Sözleşme Tadili (Güvenli Durum): Sadece ödeme planı veya vadelerin revize edilmesidir. Sözleşme feshedilmediği ve süreç devam ettiği sürece, geri alım yeni belirlenen vade sonunda yapılırsa vergi istisnaları korunur.
- Sonuç
Vergi idaresinin yaklaşımı ekonomik sonuçtan ziyade hukuki şekle ve zamana dayalıdır. Borcun vadesinden önce kapatılması ticari bir başarı gibi görünse de, vergi mevzuatı açısından ciddi bir maliyet (istisnaların kaybı) doğurabilir. Mükelleflerin vergi riskini yönetmek için geri alım işlemini mutlaka sözleşmede öngörülen sürenin tamamlanmasıyla yapmaları önerilmektedir.