24 Aralık 2025 Çarşamba tarihli Resmî Gazete yayımlanan 33117 Sayılı tebliğ; YMM’lerin hazırladığı raporların eki olan “Karşıt İnceleme Tutanakları”nın artık kağıt ortamında değil, internet üzerinden (Dijital Vergi Dairesi) gönderilmesini düzenliyor.
- Sistemin İşleyiş Mekanizması
Tebliğ, karşıt inceleme sürecini üç aşamalı bir dijital iş akışına oturtuyor:
- Hazırlık: YMM, Dijital Vergi Dairesi üzerinden tutanağı taslak olarak oluşturur.
- Mükellef Onayı: Nezdinde inceleme yapılan mükellef (veya kanuni temsilcisi), sisteme kendi şifresiyle girerek YMM’nin gönderdiği bilgileri doğrular ve onaylar.
- Resmiyet: Onaylanan tutanak, sistem üzerinden otomatik olarak ilgili vergi dairesine ulaşmış sayılır. Bu işlem, YMM’nin mührü ve mükellefin ıslak imzasıyla eşdeğer hukuki güce sahiptir.
- SMMM’lerin (Mali Müşavirlerin) Rolü ve Ücreti
Tebliğin 5. maddesinin 3. fıkrası, şirketlerin muhasebesini tutan SMMM’ler için kritik bir parantez açıyor:
- Yetki Devri: Mükellefler, SMMM’lerine “alt kullanıcı” yetkisi verebilir. SMMM’ler bu yetkiyle tutanakları görüntüleyebilir ve içeriği (fatura listeleri vb.) düzenleyebilir.
- Onay Kısıtı: SMMM içeriği hazırlasa bile, onay butonu sadece mükellefe aittir.
- Ek Ücret Hakkı: SMMM’lerin bu dijital süreçte harcayacakları mesai için bir ücret alacakları hükme bağlanmıştır. Bu ücret, her yıl yayımlanan “Asgari Ücret Tarifesi”ne eklenecek bir kalemle belirlenecektir.
- “30 Günlük” Kesin Süre ve İbraz Usulü
Tebliğ, YMM’lerin karşıt inceleme taleplerine cevap verme süresini netleştirmiştir:
- Tebligatla Başlar: YMM’nin talebi mükellefe ulaştığı andan itibaren 30 günlük süre başlar.
- Defter İbrazı: Eğer YMM defter ve belgeleri yerinde görmek isterse, yine 27 Sıra No’lu Tebliğ hükümleri (eski usul) geçerli olmaya devam edecek; ancak tutanağın bağlanması dijitalden yapılacaktır.
- Kağıt Tutanakların Akıbeti (Geçersizlik Riski)
1 Temmuz 2026 tarihinden sonra çok sert bir uygulama başlıyor:
- Vergi dairesi personeli, elden getirilen veya posta ile gönderilen kağıt tutanakları kabul etmeyecek.
- Eğer bir YMM raporuna kağıt tutanak eklerse, o tutanak “hiç düzenlenmemiş” sayılacak. Bu durum, YMM raporunun eksik kabul edilmesine ve mükellefin KDV iadesi gibi işlemlerinin durmasına neden olabilir.
- Cezai Yaptırımların Detayı
Tebliğin 6. maddesi, Vergi Usul Kanunu’nun (VUK) Mükerrer 355. maddesine atıf yapar. Bu madde kapsamında:
- Bilgi vermekten çekinen veya yanıltıcı bilgi verenlere uygulanan Özel Usulsüzlük Cezası kesilir.
- 2025-2026 yıllarındaki yeniden değerleme oranlarıyla bu cezalar oldukça yüksek tutarlara (her bir işlem/tutanak başına) ulaşabilmektedir.
- Teknik Format ve Güncellemeler
Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), bu tutanakların formatını sabit tutmayabilir.
- Format Değişikliği: GİB, dijital.gib.gov.tr üzerinden formatı güncelleyebilecektir.
- Teknik Kılavuz: İlerleyen günlerde sistemin ekran görüntülerinin ve kullanım adımlarının yer aldığı bir “Teknik Kılavuz” yayımlanacaktır.