19 Aralık 2025 tarihli bu Tebliğ, özellikle KOBİ’lerin birleşerek dış pazarlara açılmasını sağlayan “Sektörel Dış Ticaret Şirketi” (SDTŞ) statüsüne ilişkin kuralları belirliyor.
- Amaç ve Şartlar (Kimler Olabilir?)
- Birlik Şartı: Aynı veya birbirini tamamlayan sektörlerdeki en az 5 şirketin bir araya gelmesi gerekir.
- Sermaye: En az 5.000.000 TL ödenmiş sermayeli bir “Anonim Şirket” kurulmalıdır. (Bu tutar her yıl enflasyon oranında güncellenir).
- Ortaklık Sınırı: Bir ortağın payı toplam sermayenin %20’sini geçemez. (Borsada işlem gören şirketler hariç).
- Sicil: Ortakların en az 2 yıllık ticari geçmişi olmalı ve “temiz” bir vergi siciline (yanıltıcı belge düzenlememiş olmak) sahip olmalıdır.
- SDTŞ’lerin Hakları ve Avantajları
- Hammadde Tedariği: Hammadde alırken bu şirketler “imalatçı” sayılır, bu da vergi ve operasyonel kolaylık sağlar.
- Aracılık: Kendi ortağı olmayan ama aynı sektörde faaliyet gösteren diğer şirketlerin ihracatına da aracılık edebilirler.
- Hizmet: Finansman, nakliye, gümrükleme ve sigorta gibi dış ticaret süreçlerinde uzmanlaşmış hizmet sunarlar.
- Sorumluluk ve Denetim
- Bildirim Yükümlülüğü: Şirket yapısındaki her türlü değişiklik (unvan, sermaye, ortaklık payı devri vb.) 1 ay içinde Bakanlığa bildirilmelidir.
- Yıllık Rapor: Her yıl Ocak ayı sonuna kadar faaliyet raporu sunulmalıdır.
- Bağımsız Denetim: Statü alan şirketler, her yıl Bağımsız Denetim Kuruluşları (BDK) tarafından denetlenmek ve raporlarını Mart ayı sonuna kadar sunmak zorundadır.
- Statünün Geri Alınması (İptal Durumları)
Aşağıdaki durumlarda şirket statüsünü kaybeder:
- İhracat Hedefi: İlk yıl hariç, her yıl en az 5 milyon ABD Doları ihracat yapamamak.
- Yanıltıcı Belge: Sahte veya yanıltıcı belge düzenlediği veya kullandığı tespit edilmek.
- Düzenlemeye Aykırılık: Tebliğ hükümlerine veya ortakların haklarına aykırı hareket etmek.
- Ceza: İhlalin türüne göre şirket 1 veya 2 yıl boyunca tekrar bu statü için başvuramaz.
- Kritik Sınır: %5 Kuralı
Eğer şirketin ortaklarından biri vefat ederse, iflas ederse veya hukuki bir kısıtlılık altına girerse; bu durumdaki ortakların toplam payı %5’i geçemez. Geçerse, Bakanlık düzeltilmesi için 1 ay süre verir, aksi halde statü iptal edilir.
Özetle: Bu düzenleme, küçük ve orta ölçekli işletmelerin güçlerini birleştirerek büyük bir ihracatçı gibi hareket etmelerini teşvik ederken; sıkı bir denetim, yüksek sermaye şartı ve temiz sicil zorunluluğu getiriyor.