VUK’un 227. maddesi uyarınca defter kayıtlarının belgeye dayanması zorunludur; 3/B maddesi ise vergilendirmede işlemin gerçek mahiyetinin esas alınacağını belirtir. Buna göre bir kurumlar vergisi mükellefinin bir harcamayı gider olarak defterine kaydedip vergi matrahından indirebilmesi için harcamanın, VUK’ta sayılan belge türlerinden biriyle tevsik edilmiş (belgelendirilmiş) olması gerekir:
- Fatura (kağıt veya e-Fatura/e-Arşiv)
- Gider pusulası (vergi mükellefi olmayanlardan yapılan mal/hizmet alımlarında)
- Müstahsil makbuzu (çiftçiden yapılan alımlarda)
- Serbest meslek makbuzu
- Perakende satış fişi / ÖKC (yazar kasa) fişi — yalnızca yasal sınırın altındaki tutarlar için
- Giriş ve yolcu taşıma biletleri
Bu belgelerden herhangi biri olmadan yapılan bir kaydın gider olarak kabulü mümkün değildir; belge ibraz edilemeyen tutarlar için özel usulsüzlük cezası ve kanunen kabul edilmeyen gider (KKEG) uygulaması söz konusu olur.
Perakende satış fişi / ÖKC (yazar kasa) fişi
VUK 232. madde, fiş-fatura ayrımını sadece tutara göre değil, alıcının kim olduğuna göre de belirler:
Sınır (2026’da 12.000 TL), nihai tüketiciye (mükellef olmayana) yapılan satışlar için geçerlidir. Alıcı bir mükellef ise (tüccar, şirket, serbest meslek erbabı vb.) yani satın alma, bir kurumlar vergisi mükellefinin ticari faaliyeti kapsamında yapılıyorsa tutar ne olursa olsun satıcının fatura düzenlemesi esastır.
Yani 12.000 TL’lik işlem sınırın altında kalsa da, alıcı bir şirket/kurum ise bu satış aslında “nihai tüketici satışı” değil “mükellefe satış” sayılır ve kural olarak fatura kesilmesi gerekir; sırf tutar düşük diye fiş yeterli hale gelmez.
Fiş Ne Zaman Geçerli Gider Belgesi (dolayısıyla KDV indirimine konu) Olur?
- İşyerinde tüketilmek/kullanılmak amacıyla alınan, fatura sınırını (2026’da 12.000 TL) aşmayan mal ve hizmetler (kırtasiye, temizlik malzemesi, büro ihtiyacı gibi)
- Taksi ücretleri
- Akaryakıt alımları (UTTS kapsamındaki araçlar için ayrıca UTTS şartı da aranır — önceki bölümde anlattığımız gibi)
Bu durumlarda fişte KDV ayrıca gösterilmiş ve fiş kanuni defterlere kaydedilmişse, KDV indirim konusu yapılabilir.