Kategori: Vitamin

Serbest bölgeden yurt içine yapılan satışlar teknik olarak ithalat hükmündedir. Bu ifadenin temel yasal dayanakları iki ana kanuna ve ilgili mevzuata dayanmaktadır:

 3218 Sayılı Serbest Bölgeler Kanunu (Madde 8)

Bu kanun, serbest bölgeler ile Türkiye’nin diğer yerleri arasındaki ticari ilişkinin niteliğini açıkça belirler:

Madde 8: “Serbest bölge ile Türkiye’nin diğer yerleri arasında yapılacak ticaret, dış ticaret rejimine tabidir.” * Anlamı: Türkiye’den serbest bölgeye mal satışı “İhracat”, serbest bölgeden Türkiye’ye mal satışı ise “İthalat” rejimi hükümlerine göre işlem görür.

4458 Sayılı Gümrük Kanunu (Madde 152 ve 160)

Gümrük Kanunu, serbest bölgelerin gümrük statüsünü tanımlayarak bu satışların neden ithalat sayıldığını açıklar:

Madde 152: Serbest bölgeler; ithalat vergileri ve ticaret politikası önlemleri bakımından “Türkiye Gümrük Bölgesi dışında” kabul edilir.

Madde 160: “Bir serbest bölgeden çıkan eşya, Türkiye Gümrük Bölgesi dışına ihraç edilebilir veya Türkiye Gümrük Bölgesinin bir başka yerine getirilebilir.” (Buradaki “başka yere getirilme”, gümrük hattından içeri girdiği için ithalat prosedürlerini içerir).

1.Satış İşlemlerinde KDV

Serbest bölgeden yurt içine yapılan satışlar teknik olarak ithalat hükmündedir. Vergilendirme, işlemin mal veya hizmet olmasına göre değişir.

Mal Satışları: KDV muafiyeti yoktur. Gümrük beyannamesi tescili sırasında KDV gümrük idaresine ödenir. Üretilen mallarda gümrük vergisi muafiyeti olsa dahi KDV ödenmesi zorunludur.

Hizmet Satışları: Hizmetten Türkiye’de faydalanılıyorsa (danışmanlık, yazılım vb.) KDV’ye tabidir. Genellikle “Sorumlu Sıfatıyla KDV” (KDV-2) mekanizması işletilir.

Kurumlar Vergisi Notu: Serbest bölge firmalarının yurt içine yaptıkları satışlardan elde ettikleri kazançlara yönelik istisna kaldırılmıştır. Sadece yurt dışına (ihracat) yapılan satış kazançları istisna kapsamındadır.

2.Serbest Bölge- Yurt İçi Satışlarda Kur Farkı Uygulama Esasları

Mal Satışı (İthalat): Fatura kesilmelidir ancak KDV hesaplanmaz. Çünkü KDV, ithalat anında gümrükte ödenmiştir; ithalat sonrası oluşan fark finansal nitelikte kabul edilir.

Hizmet Satışı: Fatura kesilmeli ve KDV hesaplanmalıdır. Hizmet Türkiye’de ifa ediliyorsa veya hizmetten Türkiye’de faydalanılıyorsa, asıl işlem oranında KDV uygulanır.

Dönem Sonu Değerleme: Fatura kesilmez ve KDV hesaplanmaz. Bu işlem sadece yıl sonu veya geçici vergi dönemlerinde yapılan bir muhasebe kaydıdır.

 3.İthalat Sonrası Kur Farkında KDV Muafiyetinin Dayanağı

İthal edilen malın gümrükten çekilmesinden sonra (fiili ithalat sonrası) ödeme aşamasında doğan kur farklarında KDV hesaplanmaz.

KDV Kanunu ve Gümrük Kanunu uyarınca “Vergiyi Doğuran Olay” gümrük beyannamesinin tescili ile tamamlanır. Tescil tarihinden sonra oluşan farklar “ithalat matrahına” dahil edilemez. KDV Kanunu Madde 21/c uyarınca kur farkının matraha girmesi için beyanname tescil tarihine kadar oluşması gerekir; tescil sonrası oluşan farklar finansal niteliktedir ve gümrük matrahına dahil değildir.

KDV Genel Uygulama Tebliği (III/A-5.3): İthalat matrahının Gümrük Kanunu’na göre belirlendiğini vurgular.

Yurt İçi Teslimlerde Kural: Eğer işlem Türkiye içinde iki firma arasında olsaydı, ödeme tarihindeki kur farkı için KDV’li fatura kesilmek zorundaydı.

İthalatta İstisna: Tebliğin bu genel kuralı, “İthalatta Matrah” konusunu düzenleyen KDV Kanunu’nun 21. maddesi ile birlikte okunur. İthalat işlemlerinde matrah, Gümrük Beyannamesi tesciliyle kesinleştiği için; tebliğin bu maddesinde belirtilen “vergiyi doğuran olaydan sonraki kur farkı” mantığı ithalatta işlemez.

Çünkü ithalatta vergiyi doğuran olay beyannamenin tescilidir ve o andaki matrah Gümrük Kanunu’na göre belirlenir. Tescilden sonraki farklar, bu maddedeki “matraha dahil kur farkı” tanımına ithalat özelinde girmez.

Mikro ihracat, değeri 15.000 EUR’yu, ağırlığı 300 kg’ı geçmeyen ticari eşyaların, hızlı kargo veya PTT aracılığıyla Elektronik Ticaret Gümrük Beyanı (ETGB) ile yurt dışına satılmasıdır.

Nasıl Yapılır? (3 Adımda)

1. İhracat e-Faturası kesilir
   • Fatura tipi: İhracat
   • KDV: %0
   • GTİP yazılır.
2. Yetkili kargo firmasına teslim edilir
   • DHL, UPS, FedEx, TNT veya PTT
   • “Mikro ihracat (ETGB)” olduğu belirtilir.
3. ETGB kargo firması tarafından düzenlenir
   • Gümrük çıkışı yapılır
   • İhracat resmen tamamlanır.

Önemli Bilgiler

• Gümrük müşaviri gerekmez
• İhracatçı birliği kaydı gerekmez
• e-Arşiv fatura kullanılamaz e-Fatura Kullanılmalıdır
• Resmî ihracat sayılır ve KDV istisnası uygulanır

Sunum içeriğine göre, çok uluslu işletme grubunun (ÇUİG) ATV yükümlülüğünün belirlenmesi için izlenmesi gereken genel yol haritası ve hesaplama adımları aşağıdadır.

1. Adım: Kapsam Belirleme ve Güvenli Liman Kontrolü

Vergilendirme sürecine başlamadan önce, çok uluslu işletmenin verginin kapsamına girip girmediği ve hesaplama yükünü azaltacak Güvenli Liman (Safe Harbour) uygulamalarından yararlanıp yararlanamayacağı kontrol edilmelidir.

1. Kapsam Kontrolü

1. Hasılat Sınırı: Nihai ana işletmenin konsolide finansal tablolarındaki yıllık konsolide hasılatın, gelirin raporlandığı hesap döneminden önceki dört hesap döneminin en az ikisinde 750 milyon Avro karşılığı Türk lirası sınırını geçtiği teyit edilir¹.
2. Muafiyet Kontrolü: Grubun veya bağlı işletmelerinin muafiyet ve istisna hükümlerine tabi olup olmadığı kontrol edilir².
   • Muaf İşletmeler (Örn.): Kamu kurum ve kuruluşları, uluslararası kuruluşlar, kâr amacı gütmeyen kuruluşlar, emeklilik yatırım fonları, nihai ana işletmemniteliğinde olan yatırım/gayrimenkul yatırım fonları³.
   • Faaliyet İstisnası (Örn.): Uluslararası deniz taşımacılığı faaliyetlerinden elde edilen kazançlar⁴.

1. Güvenli Limanlar Kontrolü (Hesaplama Öncesi Basitleştirme)

Eğer çok uluslu işletme kapsama giriyorsa, gereksiz karmaşık hesaplamalardan kaçınmak için öncelikle Geçici CbCR Güvenli Liman (Country-by-Country Reporting Safe Harbour) şartları kontrol edilir:

Geçici CbCR Güvenli Limanı, geçiş dönemi boyunca (belirli hesap dönemleri için) aşağıdaki şartlardan herhangi birinin sağlanması durumunda, ilgili ülkedeki Yerel ve Küresel ATV tutarının sıfır olarak kabul edilmesini sağlar:

1. De Minimis Testi: Çok uluslu işletmenin ilgili hesap dönemine ilişkin Ülke Bazlı Raporlama’da (CbCR) raporlanan toplam hasılatının 10 milyon Avro ve vergi öncesi kârının 1 milyon Avro karşılığı Türk lirasından az olması.
2. Basitleştirilmiş Vergi Yükü Testi: İlgili hesap dönemine ilişkin hesaplanan basitleştirilmiş vergi yükünün, belirlenen geçiş oranına (%15, %16 veya %17) eşit veya daha yüksek olması.
3. Rutin Kâr Testi: İlgili ülkeye ilişkin vergi öncesi kârın (CbCR kapsamında), o ülkede yerleşik bağlı işletmeler için ATV çerçevesinde hesaplanan Reel Ekonomik Faaliyete Dayalı Kazanç İndirimi (REF Kazanç İndirimi) tutarına eşit veya daha az olması.

2. Adım: Vergilendirme Adımları ve Tamamlayıcı Verginin Hesaplanması

Güvenli Liman şartları karşılanmazsa, ATV yükümlülüğünü belirlemek için aşağıdaki adımlar sırasıyla uygulanır:

1. Ülkesel Bazlı Kazancın Tespiti

Her bir bağlı işletme için İşletme Bazlı Kazanç (GloBE Income) hesaplanır ve bu tutarlar toplanarak ülkenin net kazancı bulunur⁵:

1. Başlangıç Noktası: Her bir bağlı işletmenin Finansal Muhasebe Net Kazanç veya Zararı⁶.
2. Düzeltmeler (İlave Edilecekler): Finansal Muhasebe Net Kazanç veya Zararı (FANIL)’ na eklenecek kalemler şunlardır⁷:
   • Net vergi gideri (sıfırdan büyük)⁸.
   • İndirimi kabul edilmeyen öz sermaye zararları⁹.
   • Yeniden değerleme yöntemi kazançları¹⁰.
   • Asimetrik kur kazanç/zararları¹¹.
   • Kanunen yasaklanmış fiillere ilişkin ödemeler (50.000 Avro karşılığı TL’yi aşan cezalar dahil)¹².
3. Düzeltmeler (İndirilecekler): FANIL’den düşülecek kalemler şunlardır¹³:
   • Net vergi gideri (sıfırdan küçük)¹⁴.
   • İstisna tutulan kâr payları¹⁵.
   • Kabul edilmeyen öz sermaye kazançları¹⁶.
   • Yeniden değerleme zararları¹⁷.
4. Net Ülkesel Bazlı Kazanç: Tüm bağlı işletmelerin İşletme Bazlı Kazançları toplanarak Net Ülkesel Bazlı Kazanç Toplamı tespit edilir¹⁸.

1. Efektif Vergi Oranının (EVO) Hesaplanması

1. Düzeltilmiş Kapsanan Vergiler: Her bir bağlı işletme için kapsanan vergilere ilişkin düzeltilmiş tutar hesaplanır.
2. Vergi Yükü (EVO): Net Ülkesel Bazlı Kazancın, Düzeltilmiş Kapsanan Vergiler Toplamına bölünmesiyle EVO bulunur¹⁹.

Vergi Yükü = Düzeltilmiş Kapsanan Vergiler Toplamı \ Net Ülkesel Bazlı Kazanç Toplamı

1. Tamamlayıcı Verginin Hesaplanması

1. REF Kazanç İndirimi: REF Kazanç İndirimi hesaplanır. Bu indirim, o ülkedeki Brüt Ücret Maliyetlerinin (%9,8) ve Maddi Duran Varlıkların Net Defter Değerinin (%7,8) toplamıdır²⁰.
2. Matrah Tespiti: Net Ülkesel Bazlı Kazanç Toplamından, Toplam İndirim Tutarı düşülerek Matrah bulunur²¹.
3. Tamamlayıcı Vergi Oranı: Asgari Kurumlar Vergisi Oranı olan %15‘ten hesaplanan Vergi Yükü düşülerek Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi Oranı bulunur²².
4. Tamamlayıcı Vergi Tutarı: Matrah ile Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi Oranı çarpılarak Yerel veya Küresel Tamamlayıcı Vergi Tutarı hesaplanır²³.

3. Adım: Verginin Dağıtılması ve Tahsili

Hesaplanan tamamlayıcı vergi tutarı, benimsenen hiyerarşik sıralamaya göre Nitelikli Yerel ATV, Gelirin Dâhil Edilmesi Esası (IIR) ve Yetersiz Vergilendirilen Ödemeler Esası (UTPR) gibi tahsis mekanizmaları dahilinde dağıtılır²⁴.

Yenileme fonu, amortismana tabi iktisadi kıymetlerin satışından doğan kârın üç yıl süreyle vergiden ertelenmesine imkân veren bir vergi planlama aracıdır. Uygulamadan yalnızca bilanço esasına göre defter tutan mükellefler yararlanabilir. Satılan kıymetin yerine aynı veya benzer nitelikte, hatta teknik icaplar gereği birden fazla yeni kıymet alınabilir; finansal kiralama ile edinimler de kapsam dahilindedir. Fon, yeni alınan kıymetlerin amortismanından mahsup edilir; üç yıl içinde yenileme yapılmazsa fon tutarı üçüncü yılın kârına eklenerek vergilendirilir. 7338 sayılı Kanun ile üç yıllık sürenin, satışın yapıldığı yılı değil, bu yılı izleyen takvim yılından itibaren başlatılacağı açıkça düzenlenerek süre hesabındaki tereddütler giderilmiş ve uygulama mükellef lehine netleştirilmiştir.

Yenileme fonu, VUK 328 ve 329. maddelere göre amortismana tabi bir iktisadi kıymetin satışı veya sigorta tazminatı sonucu oluşan kârın, yeni alınacak benzer bir iktisadi kıymetin finansmanında kullanılmak üzere geçici olarak vergiden ertelenmesi imkânıdır.

1. Yenileme Fonu Ayrılmasının Şartları

1. Bilanço esasına göre defter tutulması gerekir.
2. Satılan iktisadi kıymetin yenilenmesinin zorunlu olması veya işletme yönetimi tarafından yenileme için karar alınmış ve teşebbüse geçilmiş olması gerekir.
3. Alınacak yeni iktisadi kıymet, satılan kıymetle aynı nitelikte olmalıdır.
4. Hem satılan hem alınacak kıymet amortismana tabi olmalıdır.
5. Ayrılan fon, pasifte en fazla 3 yıl tutulabilir. Bu süre sonunda kullanılmamış tutarlar vergi matrahına eklenir.

2. 3 Yıllık Sürenin Başlangıcı

Platformda iki görüş tartışılmıştır:

• İdarenin görüşü: 3 yıllık süre satışın yapıldığı yıldan itibaren başlar.
• Yargı ve çoğunluk görüşü: 3 yıllık süre satışın yapıldığı yılı takip eden yıldan başlar.
  Platform bu ikinci görüşü daha doğru bulmuştur.

3. Aynı Yıl İçinde Satış ve Yenileme Yapılırsa Yenileme Fonu Ayrılabilir mi?

İdarenin görüşü (özelgeler):

• Yeni iktisadi kıymet satışın yapıldığı yılı takip eden yıllarda alınırsa yenileme fonu uygulanabilir.
• Aynı yıl içinde hem satış hem de yenileme yapılırsa yenileme fonu uygulanamaz.

A. Alış Bedeli ile Değerlenecek Fonlar

Bu kural, hisse senedi piyasalarındaki geçici dalgalanmaların, işletmenin kâr/zarar hesabını olumsuz etkilemesini önlemek amacıyla getirilmiştir.

• Hisse Senedi Yoğun Fonlar: Yıl sonunda fonda bir değer artışı olsa bile, bu fonlar işletmenin kayıtlarında alış bedeliyle kalır. Satılmadığı sürece değer artışı veya azalışı (muhtemel zarar karşılığı ayrılması durumu hariç) dönem kâr/zarar hesabına yansıtılmaz.

B. Borsa Rayici ile Değerlenecek Fonlar

Portföyünün büyük çoğunluğu hisse senedi dışındaki varlıklardan oluşan fonlar, VUK 279’a göre “diğer menkul kıymetler” olarak değerlendirilir ve borsa rayici (değerleme günündeki birim pay fiyatı) ile değerlenir.

• Para Piyasası Fonları (Eski B Tipi Likit Fonlar): Bu fonların birim fiyatları günlük olarak ilan edilir. Dönem sonunda (genellikle 31 Aralık) fonun birim pay fiyatı baz alınarak değerleme yapılır. Alış bedeli ile değerleme günündeki borsa rayici (birim fiyat) arasındaki fark, Gelir/Kurumlar Vergisi matrahına gelir olarak yansıtılır.
• Borçlanma Araçları Fonları: Portföyleri ağırlıklı olarak tahvil, bono gibi borçlanma senetlerinden oluşur. Borsa rayici ile değerlenir.
• Kıymetli Madenler Fonları (Altın, Gümüş vb.): Borsa rayici (günlük birim fiyat) esas alınarak değerlenir.
• Gayrimenkul Yatırım Fonları (GYF): Borsada işlem görmeyen (birim fiyatı günlük ilan edilen) GYF’ler de VUK 279’a göre borsa rayici ile değerlenir.
• Karma, Değişken, Serbest ve Diğer Fonlar: Portföyünün %51’den azı hisse senedi olan tüm bu fon tipleri, HSYF istisnası dışında kaldığı için borsa rayici ile değerlemeye tabidir.

3. Borsa Rayicinin Olmaması Durumu

VUK Madde 279’da ayrıca bir istisna belirtilmiştir:

“Borsa rayici yoksa veya borsa rayicinin muvazaalı olarak oluştuğu anlaşılırsa değerlemeye esas bedel, menkul kıymetin maliyet bedeline vadesinde elde edilecek gelirin (kur farkları dahil) iktisap tarihinden değerleme gününe kadar geçen süreye isabet eden kısmının eklenmesi suretiyle hesaplanır.”

Dolayısıyla, eğer bir fonun günlük birim fiyatı (borsa rayici) oluşmamışsa (nadiren karşılaşılan bir durumdur), ilgili döneme isabet eden kıst getiri hesaplanarak fonun alış bedeline eklenmek suretiyle değerleme yapılır.

Sadece 213 sayılı Vergi Usul Kanunu (VUK) uyarınca hesaplanan gecikme faizleri ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında uygulanan gecikme zamları KKEG kapsamında değerlendirilir.

KKEG Sayılmayan Faiz ve Zamlar

Buna karşılık, özel hukuk ilişkilerinden doğan gecikme faizleri ya da zamlar KKEG değildir.
Bu tür ödemeler VUK veya 6183 sayılı Kanun kapsamında olmadığından, gider veya maliyet unsuru olarak kaydedilebilir.

Örneğin:

• Elektrik, doğalgaz, telefon faturalarının geç ödenmesi nedeniyle oluşan faizler,
• Ticari sözleşmeye dayalı olarak vadesinde ödenmeyen borçlara ilişkin faiz veya cezalar
  KKEG sayılmaz.
• Bir kamu borcunun geç ödenmesi nedeniyle ödenen gecikme zammı KKEG olarak dikkate alınmalıdır.

 Sonuç

Kısacası, her gecikme faizi veya zammı otomatik olarak KKEG değildir. Bu nitelendirme, faizin veya zammın dayandığı mevzuata göre yapılmalıdır. Eğer 213 sayılı VUK veya 6183 sayılı Kanun’a dayanıyorsa KKEG, Aksi halde ticari faaliyet kapsamında gider/maliyet olarak dikkate alınabilir.

1. UTTS Kapsamı

Panelvan Araçlar:

• Karayolu trafiğine kayıtlı ve karayolunda kullanılan motorlu taşıtlar (otomobil, kamyon, kamyonet, çekici, otobüs, minibüs, panelvan vb.) UTTS kapsamındadır.
• İncelenen araç N1 sınıfında, yani azami yüklü ağırlığı 3,5 tonu aşmayan, eşya taşımaya mahsus motorlu taşıt niteliğindedir.
• Bu sınıf araçlar genel olarak 87.04 GTİP (eşya taşımaya mahsus motorlu taşıtlar) altında sınıflandırılır.
• Ruhsatta “kamyonet/panelvan” olarak kayıtlı olması, aracın ticari nitelikli olduğunu ve yük taşımaya mahsus şekilde üretildiğini gösterir.
• Dolayısıyla, söz konusu araç UTTS kapsamına girer.

Forkliftler:

• Forkliftler genellikle iş makinesi statüsündedir ve karayolunda kullanılmadıkları sürece UTTS kapsamı dışındadır.
• Ancak karayoluna çıkıyor ve trafik tesciline tabiyse, UTTS sistemine dahil edilmesi gerekir.

2. Gider Kısıtlaması (Binek Araç Gider Sınırlaması)

• Gelir Vergisi Kanunu uyarınca binek otomobiller için yapılan harcamaların (yakıt, bakım, sigorta vb.) yalnızca %70’i gider olarak kabul edilir, kalan %30’u KKEG’dir.
• Ticari araçlarda (kamyon, kamyonet, panelvan, otobüs, iş makinesi vb.) bu kısıtlama uygulanmaz; giderlerin tamamı indirilebilir.
• Panelvan aracın ticari araç olarak tescil edilmiş olması ve şirketin ana faaliyetinde kullanılması durumunda yakıt, bakım, onarım gibi giderlerin %100’ü gider olarak yazılabilir.
• Ancak araç, şirket yönetimi veya personelin şahsi kullanımına tahsis ediliyorsa binek araç kısıtlaması uygulanabilir.
• Forkliftler iş makinesi niteliğinde olduğundan, bunların akaryakıt ve diğer giderleri de %100 gider yazılabilir.

Not: UTTS’ye kayıtlı olmak, aracın vergisel niteliğini (binek/ticari) değiştirmez; sadece akaryakıt alım bilgilerinin GİB’e doğru şekilde aktarılmasını sağlar.

3. KDV’nin Gider Yazılması

KDV Kanunu Madde 58 gereği:

“Mükellefçe indirilebilecek Katma Değer Vergisi, gelir veya kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider olarak kabul edilmez.”

Buna göre:

• İndirilebilecek KDV → Gider yazılamaz, yazılırsa KKEG sayılır.
• İndirimi yasaklanan KDV (örneğin binek araç alımı veya özel harcamalar) → Gider yazılabilir veya maliyete eklenebilir.

Sonuç Özeti

Gelir İdaresi Başkanlığı’nın 2025 yılı üçüncü döneminde (Ağustos 2025 itibarıyla) yayımlanan Kurumlar Vergisi özelgelerinin özeti

02.08.2024 – 62030549-125[2025/14]-18854
Konu: Yurt içi asgari kurumlar vergisinde teşvik belgesi tarihi
Özet: Yurt içi asgari kurumlar vergisi uygulamasında, indirimli oran için yatırım teşvik belgesinin tarihi esas alınır.
Sonuç: 02.08.2024 tarihinden önce düzenlenen yatırım teşvik belgeleri dikkate alınabilir.
28.01.2025 tarihli belge bu kapsama girmez.

2025 – 62030549-125[2025/22]-21543
Konu: Şirkete ait olmayan arsa üzerindeki inşaat harcamaları
Özet: Şirket, ortağına ait arsa üzerine inşaat yapmıştır. Bu harcamalar yatırım harcaması olarak dikkate alınabilir mi?
Sonuç: Arsa şirkete ait olmadığından yatırım harcaması sayılmaz ve indirimli kurumlar vergisi uygulanmaz.

2025 – 62030549-125[2025/17]-20321
Konu: Teknoparkta geliştirilen yazılımın eğitim hizmetinde kullanılması
Özet: Teknoparkta geliştirilen bir programın, eğitim amacıyla dışarıya lisanslanması durumunda kazanç istisnası uygulanabilir mi?
Sonuç: Eğitim hizmeti yazılım geliştirme faaliyeti değildir. Teknopark istisnası uygulanamaz.

2025 – 62030549-125[2025/19]-20912
Konu: Teknoparkta elde edilen kur farkı gelirleri
Özet: Dövizli satış ve banka döviz hesabı nedeniyle oluşan kur farklarının istisna kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği sorulmuştur.
Sonuç:

• Ar-Ge faaliyetlerinden doğan alacaklara ilişkin kur farkı → istisna kapsamında.
• Banka döviz hesaplarından kaynaklanan kur farkı → istisna dışı.

2025 – 62030549-125[2025/20]-21255
Konu: İhracat ve üretim kazançlarına uygulanan indirimli oran
Özet: İhracat ve üretim dışı gelirlerin (faiz, kur farkı, kira vb.) indirimli orana tabi olup olmayacağı.
Sonuç: Bu gelirler indirimli kurumlar vergisi oranına tabi değildir.

2025 – 62030549-125[2025/23]-22018
Konu: Hollanda mukiminden alınan data hizmeti
Özet: Hollanda’daki bir firmadan alınan veri tabanı hizmeti karşılığında yapılan ödemelerde stopaj uygulanıp uygulanmayacağı.
Sonuç:

• Hizmet ticari kazanç niteliğindedir, stopaj yapılmaz.
• Ancak müşteri listesi veya gizli bilgi satışı varsa %10 stopaj uygulanır.

2025 – 62030549-125[2025/24]-22193
Konu: Hindistan mukiminden alınan danışmanlık hizmeti
Özet: Türkiye-Hindistan ÇVÖA kapsamında teknik hizmet ödemelerine ilişkin vergilendirme.
Sonuç:
Bu hizmet “teknik hizmet” sayılır, Türkiye %15 stopaj uygulayabilir. Mukimlik belgesi gereklidir.

2025 – 62030549-125[2025/26]-22860
Konu: Yurt dışında petrol ve doğalgaz arama faaliyeti
Özet: Pakistan’da yapılan petrol/doğalgaz arama faaliyetinden elde edilen kazancın Türkiye’de vergilendirilmesi.
Sonuç: Faaliyet yurt dışında işyeri oluşturuyorsa, KVK 5/1-h kapsamında istisna uygulanabilir.

2025 – 62030549-125[2025/27]-23033
Konu: Iğdır–Nahçıvan doğalgaz hattı inşaatı kazancı
Özet: Projenin Türkiye ve Nahçıvan kısmından elde edilen kazançların vergilendirilmesi.
Sonuç:

• Türkiye kısmı → Türkiye’de vergilenir.
• Nahçıvan kısmı → KVK 5/1-h istisnası uygulanabilir.
• Şantiye 12 aydan uzun sürerse Azerbaycan vergileme hakkına sahiptir.

2025 – 62030549-125[2025/28]-23107
Konu: AFAD’a bağışlanan konutlar
Özet: AFAD’a yapılmak üzere kamu arazisine konut inşa eden müteahhidin gideri hangi yılda indirilebilir?
Sonuç:

• Kamu arazisine inşa edilip AFAD’a devredilen → harcama yılı kazancından indirilebilir.
• Kendi arsasına inşa edip devreden → teslim yılı kazancından indirim yapılır.

2025 – 62030549-125[2025/29]-23322
Konu: Binek araç motor yenileme gideri
Özet: Motor yenileme harcamaları gider mi, maliyet mi?
Sonuç: Maliyete eklenir; amortismanı binek araç gider kısıtlamasına tabidir.

2025 – 62030549-125[2025/31]-23611
Konu: Kooperatif payı edinim tarihi
Özet: Hisse senedi veya payın iktisap tarihinin belirlenmesi.
Sonuç: Muhasebeye ilk kaydedildiği tarih (örneğin 14.04.2022) iktisap tarihidir.

2025 – 62030549-125[2025/33]-24088
Konu: Kamu kurumuna kiralanan araç giderleri
Özet: Şirketin idareye tahsisli araç giderleri indirilebilir mi?
Sonuç: Sözleşme gereği sadece idare hizmetinde kullanılan araç giderleri indirilemez.

2025 – 62030549-125[2025/35]-24490
Konu: Vergiye uyumlu mükellef indirimi ve yapılandırma
Özet: 7440 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılmış borcu olan mükellef indirimi kullanabilir mi?
Sonuç: Yapılandırma ödemeleri devam ediyorsa, indirim hakkı yoktur.

2025 – 62030549-125[2025/37]-24918
Konu: Tecil edilmiş borçlar ve uyumlu mükellef indirimi
Özet: Beyan tarihi itibariyle tecil edilmiş borç varsa indirim uygulanabilir mi?
Sonuç: Ödenmemiş taksit mevcutsa indirim hakkı yoktur.

2025 – 62030549-125[2025/39]-25377
Konu: Pos cihazı/cep uygulaması üzerinden alınan bahşişler (şirket yönünden)
Özet: Personel bahşişlerinin şirket tarafından tahsil edilip personele ödenmesi halinde vergilendirme.
Sonuç: Şirkete giren tutar “diğer gelir” olarak kaydedilir; personele aktarılan kısım ücret gideri olarak dikkate alınır.

2025 – 62030549-125[2025/41]-25804
Konu: Yabancılara yapılan “Tax Free” satışlar
Özet: 11/1-b kapsamındaki satış kazançları indirimli KV oranına tabi mi?
Sonuç: %5 indirimli kurumlar vergisi oranı uygulanabilir.

2025 – 62030549-125[2025/42]-25990
Konu: Belediyeye ait tesislerin bedelsiz kullanımı
Özet: Belediye misafirlerine ücretsiz tahsis edilen hizmetlerin vergilendirilmesi.
Sonuç: Emsal bedel üzerinden fatura düzenlenmesi gerekir.

7524 sayılı Kanunla, Gayrimenkul Yatırım Ortaklıklarının (GYO) kurumlar vergisi istisnası,

• GYO’ların taşınmaz kazançlarının en az %50’sini, kurumlar vergisi beyannamesi dönemini izleyen ikinci ay sonuna kadar kâr payı olarak dağıtmaları
• Dağıtım yapılmazsa, GYO ilgili kazanç üzerinden %30 kurumlar vergisi öder; dağıtım yapılırsa %10 asgari kurumlar vergisi uygulanır.

Bireysel yatırımcılar:

• GYO kâr payları dağıtım aşamasında %0 stopaja
• Kar payının yarısının, 2025 yılı için 000 TL’lik beyan sınırını aşması halinde beyan edilir.
• Borsa (BİST) üzerinden yapılan GYO hisse alım-satım kazançları %0 stopajla nihai vergilidir.

Şirketler:

• GYO’dan elde edilen kar payının kaynağına göre vergileme yapılır.
  • GYO’nun istisna kazancından dağıtılan kar payı
  • Vergilenmiş kazançtan yapılan dağıtım ise iştirak kazancı istisnasına konu olabilir.
• GYO hisse satış kazançlarının %50’si, iki yıl elde tutulması şartıyla kurumlar vergisinden istisnadır.

Sonuç:
Yeni dönemde GYO’ların kâr dağıtım oranı ve zamanı, hem GYO’nun hem de yatırımcıların vergisel durumunu belirleyen temel unsurdur.