Bülten: 2021/27 Matrah Artırımını da Kapsayan Bazı Alacakların Yapılandırılmasına İlişkin Yasa Teklifi TBMM’ye Sunuldu

Hatırlanacağı üzere, Covid-19 salgınının ülke ekonomisine etkilerini azaltmak, istihdamı ve üretimi korumak ve vatandaşların salgından en az şekilde etkilenmesini sağlamak için alman önlemler ve sağlanan desteklerin yanı sıra 17 Kasım 2020 tarihinde yayımlanan 7256 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunla kişi ve kuruluşların, Hazine ve Maliye Bakanlığına, Ticaret Bakanlığına, Sosyal Güvenlik Kurumuna, il özel idarelerine, belediyelere, büyükşehir belediyeleri su ve kanalizasyon idarelerine ve Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıklarına ve çok sayıda kamu tüzel kişiliğini haiz kuruluşlara olan kesinleşmiş borçlarının yapılandırılması ve taksitler halinde ödenmesi imkânı getirilmişti.

Ancak, küresel salgının yayılımının ve etkilerinin devam etmesi nedeniyle yapılandırma taksitlerini ödeyemeyen ya da borçları yapılandırma kapsamında bulunmayan vatandaşlarca yeni bir imkân verilmesi taleplerinin yoğunlaşması ve ayrıca kesinleşmiş borçlar dışında ihtilaflı aşamada bulunan veya henüz inceleme ve takdir işlemleri tamamlanmamış borçlar için de ihtilaflara son verilmesi ya da yeni ihtilaflar başlatılmaması amacıyla düzenleme yapılması talepleri artış göstermiştir.

Kamuoyundan bu yönde gelen talepler üzerine, 7256 sayılı Kanunun kapsamından sonraki dönemlerden borcu bulunan vatandaşlar ile 7256 sayılı Kanundan yararlanmak üzere başvurduğu halde gerekli ödemeleri yapmaması nedeniyle Kanunu ihlal etmiş olanları da kapsayacak şekilde kesinleşmiş alacaklar için yeniden yapılandırma düzenlemesi yapılması amacıyla hazırlanan yasa teklifi Meclise sunulmuştur.

Teklifte, ihtilaflı ya da inceleme ve takdir işlemleri devam eden alacaklar için de yapılandırma imkânı getirilerek bu aşamalardaki alacakların bir an önce hazineye intikalinin sağlanması, matrah ve vergi artırımı yoluyla vergilemede öngörülebilirliğin artırılarak geçmiş vergilendirme dönemleri ile ilgili olası risklerin ortadan kaldırılması ve işletme kayıtlarının fiili durumlarına uygun hale getirilerek kayıtlı ekonomiye geçişin teşvik edilmesine yönelik düzenlemeler öngörülmüştür.

Teklifle, işletmelerin bilançolarında yer alan gayrimenkuller ile amortismana tabi diğer iktisadi kıymetler için yeniden değerleme yapma imkânı sağlanarak bu kıymetlerin bilançolarda güncel değerleriyle yer alması yönünde düzenleme önerilmiştir.

Diğer taraftan, bazı kamu kurumu niteliğindeki meslek odalarına olan borçların yapılandırılması da düzenlenmiştir.

Ayrıca, karşılıksız çıkan çek, protesto edilmiş senet, kredi kartı ve diğer kredi borçlarını zamanında ödeyemeyen kişilerin yükümlülüklerini yerine getirmeleri halinde geçmiş ödeme performanslarına ilişkin olumsuz kayıtların dikkate alınmayacağı hususunda düzenleme yapılmaktadır.

Teklifin, yasalaşmadan önce yetkili Komisyonda ve Mecliste verilmesi muhtemel önergelerle küçük değişiklere uğrama ihtimali mevcut olup, son haline ilişkin özet değerlendirme aşağıdaki gibidir;

Yapılandırma kapsamına giren alacaklar

– Gelir Vergisi Kanunu, Kurumlar Vergisi Kanunu, Katma Değer Vergisi Kanunu, ÖTV, Damga ve Emlak Vergisi gibi Vergi Usul Kanunu kapsamına giren vergiler ile bunlara bağlı vergi cezaları, gecikme faizleri, gecikme zamları (2021 yılı için tahakkuk eden motorlu taşıtlar vergisi ikinci taksiti hariç) ve vergi aslına bağlı olmayan vergi cezaları (usulsüzlük, özel usulsüzlük).

– Gümrük Kanunu ve ilgili diğer kanunlar kapsamında gümrük yükümlülüğü doğan ve Ticaret Bakanlığına bağlı tahsil daireleri tarafından 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre takip edilen gümrük vergileri, idari para cezaları, faizler, gecikme faizleri, gecikme zammı alacakları.

– Sosyal güvenlik primi, emeklilik keseneği, işsizlik sigortası primi, SGDP, isteğe bağlı sigorta primleri ile bunlara bağlı gecikme cezası ve gecikme zamları.

– Belediyelerin idari para cezaları ile su, atık su, katı atık ücreti alacakları, büyükşehir belediyelerinin katı atık ücreti alacakları ile büyükşehir belediyelerine bağlı su ve kanalizasyon idarelerinin su ve atık su bedeli alacakları ile bu alacaklara bağlı faiz, gecikme faizi, gecikme zammı gibi fer’i alacaklar.

– Yukarıda sayılanlar dışında kalan ve Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı tahsil dairelerince 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında tahsil dairesine takip için intikal etmiş olan asli ve fer’i amme alacakları (adli para cezaları hariç.

– (Kapsama girmediği açıkça belirtilen) Diğer idari para cezaları.

Yapılandırma kapsamına girmeyen idari para cezaları

1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanununa göre verilen idari para cezaları ve,

– 4207 sayılı Tütün Ürünlerinin Zararlarının Önlenmesi ve Kontrolü Hakkında Kanuna göre verilen idari para cezaları ve

– 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (III) sayılı cetvelde yer alan; Radyo ve Televizyon Üst Kurulu, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu, Sermaye Piyasası Kurulu,  Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu, Kamu İhale Kurumu, Rekabet Kurumu, Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu, Kişisel Verileri Koruma Kurumu, Nükleer Düzenleme Kurumu ve Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından verilen idari para cezaları.

 

 

Kanunun kapsadığı dönem

30/04/2021 Tarihinden (bu tarih dâhil) önceki dönemlere ilişkin olup, beyana dayanan vergilerde ise bu tarihe kadar verilmesi gereken beyannamelere ilişkin vergi ve bunlara bağlı vergi cezaları, gecikme faizleri, gecikme zamları Kanun kapsamındadır.

Kesinleşmiş alacaklar

Kesinleşmiş alacakların yeniden yapılandırılmasında alacağın bir kısmının ödenmesi bir kısmının ise silinmesi öngörülmüştür.

Buna göre genel olarak ödenecek ve silinecek kamu alacakları aşağıdaki gibidir;

– Gümrük vergisi/Vergilerin tamamı ödenecektir; vergi aslına bağlı olarak kesilen cezaların ya da idari para cezalarının tamamı silinecektir.

– Vergi aslına bağlı olmayan cezaların %50’si silinecek; kalan yüzde ellisi ödenecektir.

– İştirak, yardım ve teşvik fiilleri nedeniyle kesilen vergi cezalarının %50’si ödenecek; kalan diğer yüzde ellisi silinecektir.

– Eşyanın gümrüklenmiş değerine bağlı olarak kesilmiş idari para cezalarının %30’u ve varsa gümrük vergisi aslının tamamı ödenecek, cezaların kalan %70’i silinecektir.

– Gecikme faizi, gecikme zammı ve gecikme cezası yerine Yİ-ÜFE esas alınarak belirlenecek tutar ödenecektir; bu durumda gecikme cezası, gecikme zammı, gecikme faizi gibi fer’i alacakların tamamı silinecektir.

İhtirazi kayıtla verilen beyannameler üzerine tahakkuk etmiş olan vergiler hakkında Teklifin 2’nci maddesinin birinci ve ikinci fıkraların a bendi hükmü uygulanacak, Kanun’un yayımı tarihi itibarıyla ihtirazi kayıtla beyan edilmiş ancak ödenmemiş vergiler dava konusu yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın Kanunun 2’nci maddesi kapsamında yapılandırılacak, ihtilafa ilişkin yargı mercilerince verilmiş kararlar dikkate alınmadan mükelleflerin beyanı üzerine tahakkuk eden tutar esas alınarak Kanun hükmünden yararlanılacaktır.

Bu durumda da;

– Tahakkuk etmiş vergilerin tamamı ödenecek; vergi aslına bağlı olarak kesilen cezaların ya da idari para cezalarının tamamı silinecektir.

–  Gecikme zammı yerine Yİ-ÜFE esas alınarak belirlenecek tutar ödenecek; gecikme zammının tamamı silinecektir.

Kanun’un kapsadığı dönemlere ilişkin olup bu Kanun’un yayımı tarihi itibarıyla yargı kararı ile kesinleştiği hâlde henüz mükellefe ödemeye yönelik tebligatın yapılmadığı alacaklar için mükelleflerce bu Kanunda öngörülen süre ve şekilde başvuruda bulunulması koşuluyla bu alacaklar da yapılandırılabilecektir.

Bu hüküm kapsamına giren alacaklar için ayrıca tebligat yapılmayacak ve alacakların vade tarihi olarak Kanun’un yayımı tarihi kabul edilecektir. Bu kapsamda yapılandırılan tutarların bu Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmemesi hâlinde de vade tarihinde değişiklik yapılmayacaktır.

Bu durumda olup;

– Yargı Kararı sonucu kesinleşen vergilerin tamamı ödenecek; vergi aslına bağlı olarak kesilen cezaların tamamı silinecektir.

– Vergi aslına bağlı olmayan cezaların % 50’si ödenecek; kalan diğer yarısı silinecektir.

– Gecikme faizi, gecikme zammı ve gecikme cezası yerine Yİ-ÜFE esas alınarak belirlenecek tutar ödenecek; gecikme cezası, gecikme zammı, gecikme faizi gibi fer’i alacakların tamamı silinecektir.

Bu imkandan yararlanmak isteyen mükelleflerin/borçluların maddede belirtilen şartların yanı sıra dava açmamaları, açılmış davalardan vazgeçmeleri ve kanun yollarına başvurmamaları şarttır.

Bu imkandan yararlananlar mükellefler ayrıca 213 sayılı Kanunun “Kanun yolundan vazgeçme” başlıklı 379 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer verilen indirimlerden yararlanamayacaklardır.

Kesinleşmemiş veya dava safhasında bulunan alacaklar

Kesinleşmemiş veya dava safhasında bulunan alacaklar üç grupta yer almaktadırlar;

Birincisi; Kanun’un yayımı tarihi itibarıyla ilk derece yargı mercileri nezdinde dava açılmış ya da dava açma süresi henüz geçmemiş olan ikmalen, resen veya idarece yapılmış vergi tarhiyatları ile gümrük vergilerine ilişkin tahakkuklar.

İkincisi; Kanun’un yayımı tarihi itibarıyla ilgisine göre istinaf veya temyiz süreleri geçmemiş ya da istinaf/itiraz veya temyiz yoluna başvurulmuş ya da karar düzeltme talep süresi geçmemiş veya karar düzeltme yoluna başvurulmuş olan ikmalen, resen veya idarece yapılmış vergi tarhiyatları ile gümrük vergilerine ilişkin tahakkuklar.

Üçüncüsü; uzlaşma aşamasında bulunan tarhiyatlar.

Birinci Grupta yer alan, Kanun’un yayımı tarihi itibarıyla ilk derece yargı mercileri nezdinde dava açılmış ya da dava açma süresi henüz geçmemiş olan ikmalen, resen veya idarece yapılmış vergi tarhiyatları ile gümrük vergilerine ilişkin tahakkuklar için vergi mahkemesinde dava açılmış ya da dava açma süresi henüz geçmemiş ise;

– Gümrük vergisinin/ Verginin aslının %50’si ödenecek; kalan diğer % 50’nin tahsilinden vazgeçilecektir.

– Vergi aslına bağlı vergi cezası/idari para cezası ve gecikme zamlarının tamamının tahsilinden vazgeçilecektir.

– Vergi aslına bağlı olmayan cezaların (usulsüzlük, özel usulsüzlük) % 25’i ödenecek, kalan diğer(% 75’lik kısmın tahsilinden vazgeçilecektir.

– Faiz, gecikme faizi ve gecikme zammının tamamının tahsilinden vazgeçilecek; bunların yerine, vergi aslının ödenecek %50’lik kısmı üzerinden, aylık Yİ/ÜFE oranları ile hesaplanacak tutar tahsil edilecektir.

İkinci Grupta yer alan, Kanun’un yayımı tarihi itibarıyla ilgisine göre istinaf veya temyiz süreleri geçmemiş ya da istinaf/itiraz veya temyiz yoluna başvurulmuş ya da karar düzeltme talep süresi geçmemiş veya karar düzeltme yoluna başvurulmuş olan ikmalen, resen veya idarece yapılmış vergi tarhiyatları ile gümrük vergilerine ilişkin tahakkuklar için; Kararın terkin, tasdik veya tadilen tasdik veya bozma kararı olması sonucuna göre farklı durumlar mevcuttur.

Kanunda geçen ve alacakların tespitinde esas alınacak olan “en son karar” ifadesi tarhiyata/tahakkuka ilişkin verilen ve Kanun’un yayımı tarihinden önce taraflardan birine tebliğ edilmiş olan karardır. İdareye tebliğ edilip, mükellefe tebliğ edilmemesinin veya tam tersi durumun herhangi bir önemi bulunmamaktadır.

Eğer vergi mahkemesi tarhiyatı terkin etmiş ise;

Vergilerin/Gümrük vergisinin aslı İlk tarhiyata/tahakkuka esas verginin/gümrük vergisinin %10’u ödenecek; kalan diğer % 90’llık kısmının tahsilinden vazgeçilecektir.

– Vergi aslına bağlı vergi cezası/idari para cezası ve gecikme zamları tamamının tahsilinden vazgeçilecektir.

– Vergi aslına bağlı olmayan cezaların (usulsüzlük, özel usulsüzlük) % 10’u ödenecek; kalan diğer % 90’lık kısmın tahsilinden vazgeçilecektir.

– Faiz, gecikme faizi, gecikme zammı Faiz, gecikme faizi ve gecikme zammının tamamının tahsilinden vazgeçilecek, bunların yerine, vergi aslının ödenecek %10’luk kısmı üzerinden, aylık Yİ/ÜFE oranları ile hesaplanacak tutar tahsil edilecek.

Eğer vergi mahkemesi tarhiyatı tasdik etmişse

– Verginin/Gümrük vergisinin tasdik edilen aslının tamamı ödenecek; terkin edilen kısmın % 10’u ödenecektir.

– Vergi aslına bağlı vergi cezası/idari para cezası ve gecikme zamlarının tamamının tahsilinden vazgeçilecektir.

– Vergi aslına bağlı olmayan (usulsüzlük, özel usulsüzlük) tasdik edilen ceza tutarının % 50’si ile terkin edilen ceza tutarının % 10’u ödenecek, kalan kısmın tahsilinden vazgeçilecektir.

– Faiz, gecikme faizi ve gecikme zammının tamamının tahsilinden vazgeçilecek bunların yerine Yİ/ÜFE oranları ile hesaplanacak tutar tahsil edilecektir.

Eğer Danıştay veya bölge idare mahkemesi bozma kararı vermişse;

– Verginin/Gümrük vergisinin aslı %50’si ödenecek; kalan diğer % 50’lik kısmın tahsilinden vazgeçilecektir.

– Vergi aslına bağlı vergi cezası/idari para cezası ve gecikme zamlarının tamamının tahsilinden vazgeçilecektir.

– Vergi aslına bağlı olmayan (usulsüzlük, özel usulsüzlük) cezaların % 25’i ödenecek; kalan % 75’lik kısmın tahsilinden vazgeçilecektir.

– Faiz, gecikme faizi ve gecikme zammının tamamının tahsilinden vazgeçilecek, bunların yerine, Yİ/ÜFE oranları ile hesaplanacak tutar tahsil edilecektir.

Eğer Danıştay veya bölge idare mahkemesi kısmen onama, kısmen bozma kararı verilmişse;

– Onanan kısım için tasdik kararı, bozulan kısım için bozma kararı geçerli olacaktır.

Tarhiyat sonrası uzlaşma aşamasında olan alacaklar

Tarhiyat sonrası uzlaşma hükümlerinden yararlanılmak üzere başvuruda bulunulmuş, uzlaşma günü verilmemiş veya uzlaşma günü gelmemiş ya da uzlaşma sağlanamamış ancak dava açma süresi geçmemiş olanlar için;

– Verginin/Gümrük vergisinin aslının %50’si ödenecek; kalan diğer % 50’lik kısmın tahsilinden vazgeçilecektir.

– Vergi aslına bağlı vergi cezası/idari para cezası ve gecikme zamlarının tamamının tahsilinden vazgeçilecektir.

– Vergi aslına bağlı olmayan (usulsüzlük, özel usulsüzlük) cezaların % 25’i ödenecek, kalan diğer (% 75’lik kısmın tahsilinden vazgeçilecektir.

– Faiz, gecikme faizi ve gecikme zammının tamamının tahsilinden vazgeçilecek bunların yerine Yİ/ÜFE oranları ile hesaplanacak tutar tahsil edilecektir.

Kanunun yayımlandığı tarihten önce ödeme yapılmış olması durumunda;

– Vergi mahkemeleri nezdinde dava devam ederken tahakkuk etmeyen vergilerin, Kanun’un yayım tarihinden önce ödenmiş olması halinde,

– İlk derece mahkemesince verilen tasdik kararının üst yargı organınca bozulması üzerine, vergilerin Kanunun yayım tarihinden önce ödenmiş olması halinde

ödenmiş tutar, yapılandırılma sonucunda hesaplanan vergi ve Yİ-ÜFE tutarından mahsup edilecek; kalan tutar red ve iade edilecektir.

İnceleme ve tarhiyat safhasında bulunan mükelleflerin durumu

Kanun’un kapsadığı dönemlere ilişkin olarak Kanun’un yayımlandığı tarihten önce başlanılmış ve Kanun’un yayım tarihi itibariyle henüz tamamlanamamış vergi incelemeleri sonucunda tarh edilecek vergiler ile bunlara bağlı cezalar ve gecikme faizleri ile vergi aslına bağlı olmayan cezalardan;

– Verginin/Gümrük vergisinin aslı %50’si ödenecek: kalan %50’lik kısmın tahsilinden vazgeçilecektir.

– Vergi aslına bağlı vergi cezası/idari para cezası ve gecikme zamlarının tamamının tahsilinden vazgeçilecek, iştirak nedeniyle kesilecek vergi ziyaı cezaları için vergi cezasının %25’i ödenecek kalan kısmı silinecektir.

– Vergi aslına bağlı olmayan (usulsüzlük, özel usulsüzlük) cezaların %25’i ödenecek; kalan (% 75’lik kısmın tahsilinden vazgeçilecektir.

– Gecikme faizleri yerine verginin vade tarihinden bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar aylık Yİ-ÜFE oranlarıyla hesaplanacak tutar ödenecektir.

Kanun’un yayımı tarihini izleyen (muhtemelen) iki ay içerisinde tamamlanamayan incelemeler ise düşecektir.

Pişmanlıkla veya kendiliğinden yapılan beyanlar

Kanun’un kapsadığı dönemlere ilişkin olarak bu Kanun’un yayımlandığı tarihi izleyen ikinci ayın sonuna kadar;

– 213 Sayılı VUK’nun 371’inci maddesine göre pişmanlıkla veya 30/4’üncü maddesine göre kendiliğinden verilen beyannameler,

– 4458 sayılı Kanun’a ve ilgili diğer kanunlara göre tahakkuku ve tahsili gerektiği halde beyan edilmeyen aykırılıklara ait gümrük vergileri ile faizleri ile,

– 30/04/2021 Tarihinden (bu tarih dâhil) önce verilmesi gerektiği halde bu Kanun’un yayımı tarihi itibarıyla emlak vergisi bildiriminde bulunmayan veya bildirimde bulunduğu hâlde vergisi eksik tahakkuk eden mükelleflerce bildirimde bulunulması,

bu kapsamda olup buna göre;

– Tarh edilen verginin tamamı ödenecek; vergi aslına bağlı olmayan cezaların tamamının tahsilinden vazgeçilecektir.

– Pişmanlık zammı veya gecikme faizi yerine Kanun’un yayımlandığı tarihine kadar Yi-ÜFE tutarı ödenecek; pişmanlık zammı ve gecikme faizinin tamamı silinecektir.

– Vergi ziya cezasının tamamı silinecektir.

Matrah ve vergi artırım

2016, 2017, 2018, 2019 ve 2020 yıllarına ilişkin olarak gelir ve kurumlar vergisi ile katma değer vergisi ve bazı gelir ve kurumlar vergisi stopajları için matrah artımı yapılabilecektir. Daha önceki benzer düzenlemelerde yer adlığı üzere, matrah artırımında bulunulan yıllar için daha sonra vergi incelemesi yapılamayacak incelemeye dayalı vergi önerilemeyecek ceza kesilemeyecektir. Mükellefler bu yıllardan herhangi bir yada bir kaçı için ayrı ayrı yahut tamamı için artırımda bulunabileceklerdir.

Artırılan matrahlar üzerinden ödenecek vergiler KKEG niteliğinde değerlendirilecektir.

Kurumlar vergisi mükellefleri için öngörülen matrah artırım oranı, asgari matrah tutarı ve artırılan tutar üzerinden hesaplanacak vergi oranına ilişkin tablo aşağıdaki gibidir.

Yıl Artırım Oranı Asgari Matrah Tutarı Vergi Oranı 1 Vergi Oranı 2
2016 30% 94.000 20% 15%
2017 30% 99.600 20% 15%
2018 25% 105.800 20% 15%
2019 20% 112.400 20% 15%
2020 20% 127.500 20% 15%

 

Eğer mükellefler o yılda matrah beyan etmemiş ise veya hiç beyanname verilmemiş ise tablonun üçüncü sütununda yer alan asgari matrah tutarı esas alınacak artırılan/beyan edilen matrah üzerinden her yıl için (sabit) %20 oranında vergi hesaplanacak ve ödenecektir.

Fakat mükellefler o yıla ilişkin olarak kanuni süresinde beyanname vermiş, bunun üzerinden tahakkuk eden vergiyi süresinde ödemiş (ve bu vergi türleri için bu Kanun’un 2’nci ve 3’üncü madde hükümlerinden yararlanmamış olmaları şartıyla) bu şekilde artırılan matrah üzerinden %15 oranında hesaplanacak tutarda daha vergi ödeyecektir. Bu durumda olanlar için; istisna, indirim ve/veya mahsup nedeniyle ödenmesi gereken vergi doğmamış olması halinde de mükellefler düzenlemeden yararlanacaklardır.

Bilanço esasına tabi ve serbest meslek kazancına esas geliri olan gelir vergisi mükellefleri için öngörülen matrah artırım oranı, asgari matrah tutarı ve artırılan tutar üzerinden hesaplanacak vergi oranına ilişkin tablo aşağıdaki gibidir.

Yıl Artırım Oranı Asgari Matrah Tutarı Vergi Oranı 1 Vergi Oranı 2
2016 30% 47.000 20% 15%
2017 30% 49.800 20% 15%
2018 25% 52.900 20% 15%
2019 20% 56.200 20% 15%
2020 20% 63.700 20% 15%

 

– Geliri sadece basit usulde tespit edilen ticari kazançtan oluşan mükellefler için vergilendirmeye esas alınacak asgari matrah, bilanço esasına göre defter tutan mükellefler için belirlenmiş tutarların ilgili yıllar itibarıyla 1/10’undan,

– Geliri sadece gayrimenkul sermaye iradından oluşanlar için mükellefler için vergilendirmeye esas alınacak asgari matrah, bilanço esasına göre defter tutan mükellefler için belirlenmiş tutarların ilgili yıllar itibarıyla 1/5’inden,

– Bunlar dışında kalan diğer gelir vergisi mükellefleri için ise vergilendirmeye esas alınacak asgari matrah işletme hesabı esasına göre defter tutan mükellefler için belirlenmiş tutardan,

az olamaz.

Katma değer vergisi mükelleflerinin, her bir vergilendirme dönemine ilişkin olarak verdikleri beyannamelerinde yer alan Hesaplanan KDV tutarı toplamları üzerinden aşağıda belirtilen oranlarda katma değer vergisini artırmaları halinde ilgili dönemlere ilişkin katma değer vergisi incelemesi ve tarhiyatı yapılmayacaktır.

Yıl Oran
2016 3%
2017 3%
2018 2,5%
2019 2%
2020 2%

 

– Artırımda bulunulan yılın tüm dönemlerinin dikkate alınması zorunludur. Dönem içerisinde işe başlama / işi bırakma durumu olması halinde faaliyette bulunulan vergilendirme dönemlerin tamamının dikkate alınması gerekmektedir.

– Mükelleflerin artırımda bulunmak istedikleri yıl içindeki vergilendirme dönemlerine ilişkin olarak bu Kanunun yayımı tarihinden önce yapılıp kesinleşen tarhiyatlar, ilgili dönem beyanı ile birlikte dikkate alınacaktır.

– Artırım talebinde bulunulan yılları izleyen dönemlerde yapılacak vergi incelemelerine ilişkin olarak artırım talebinde bulunulan dönemler için, “Sonraki Dönemlere Devreden KDV” yönünden ve artırım talebinde bulunulan dönemler için “İhraç Kayıtlı Teslimlerden” veya “İade Hakkı Doğuran İşlemlerden” doğan “terkin” ve “iade” işlemleri ile ilgili inceleme ve tarhiyat hakkı saklıdır. Ancak sonraki dönemlere devreden katma değer vergisi yönünden yapılan incelemelerde artırım talebinde bulunulan önceki dönemler için tarhiyat önerilemeyecektir.

Bu şekilde beyan edilip ödenen KDV, gelir veya kurumlar vergisi matrahlarının tespitinde gider ve/veya maliyet unsuru olarak dikkate alınmayacaktır. Bu şekilde belirlenen tutar, mahsup ve iade konusu yapılmayacaktır.

Çalıştırdıkları ücretlilere yaptıkları ödemelere ilişkin tevkifat yapmaya mecbur olanların beyan ettikleri ücret ödemelerine ilişkin tutarların yıllık toplamı üzerinden aşağıda belirtilen oranlarda artırımda bulunmaları halinde, ilgili dönemlere ilişkin gelir (stopaj) vergisi incelemesi ve tarhiyatı yapılmayacaktır.

İlgili yıllarda muhtasar beyanname vermemiş mükellefler için ise madde yer alan asgari işçi sayıları ve asgari ücret tutarları esas alınarak beyanda bulunulacaktır.

Yıl Vergi artırım oranı
2016 6%
2017 5%
2018 4%
2019 3%
2020 2%

 

Muhtasar beyanname vermek zorunda mükellefler için aşağıda belirtilen oranlarda gelir (stopaj) vergisi artırmaları halinde, ilgili dönemlere ilişkin gelir (stopaj) yönünden vergisi incelemesi ve tarhiyatı yapılmayacaktır.

Yıl Vergi artırım oranı
2016 6%
2017 5%
2018 4%
2019 3%
2020 2%

 

İşletmede mevcut olduğu halde kayıtlarda yer almayan emtia, makine, teçhizat ve demirbaşların durumu

Mükellefler işletmelerde mevcut olduğu halde kayıtlarında yer almayan emtia, makine, teçhizat ve demirbaşları kendilerince veya bağlı oldukları meslek kuruluşunca tespit edilecek rayiç bedel ile 31/08/2021 tarihine kadar (bu tarih dâhil) bir envanter listesi ile vergi dairelerine bildirmek suretiyle defterlerine kaydedebileceklerdir.

Bu şekilde aktife kaydedilen emtia için ayrı;  makine, teçhizat ve demirbaşlar için ayrı olmak üzere özel karşılık hesabı açılacaktır.

Emtia için ayrılan karşılığın ortaklara dağıtılması veya işletmenin tasfiye edilmesi hâlinde bu tutar sermayenin unsuru sayılacak ve vergilendirilmeyecektir.

Makine, teçhizat ve demirbaşlar için ise ayrılan karşılıklar birikmiş amortisman olarak dikkate alınacaktır.

İşletme hesabı esasına göre defter tutan mükellefler ise söz konusu emtiayı defterlerinin gider kısmına Satın Alınan Mal olarak kaydedeceklerdir.

Bu şekilde beyan edilen makine, teçhizat, demirbaş ve emtiaların bedeli üzerinden tabi olduğu oranların yarısı esas alınarak katma değer vergisi hesaplanacak ve bu tutar ayrı bir beyanname ile sorumlu sıfatıyla beyan edilerek beyanname verme süresi içinde ödenecektir.

Makine, teçhizat ve demirbaşlar üzerinden ödenen bu vergi Hesaplanan KDV’den indirilemeyecektir. Ancak emtia üzerinden ödenen vergiler genel esaslara göre indirim konusu yapılabilecektir.

Beyan edilen mallar ÖTV’nin konusuna giriyorsa beyan eden ve alış belgelerini ibraz edemeyen mükellefler, bu malların beyan tarihindeki miktarı ve emsal bedeli üzerinden geçerli olan özel tüketim vergisini, beyanname verme süresi içinde ayrı bir beyanname ile beyan ederek aynı süre içinde ödeyeceklerdir.

Kayıtlarda yer aldığı hâlde işletmede bulunmayan emtia, makine, teçhizat ve demirbaşların durumu

Mükellefler kayıtlarında yer aldığı halde işletmelerinde mevcut olmayan emtia, makine, teçhizat ve demirbaşlarını 31/08/2021 tarihine kadar (bu tarih dahil), emtialar bakımından aynı nev’iden emtialara ilişkin cari yıl kayıtlarına göre tespit edilen gayrisafı kâr oranını, makine, teçhizat ve demirbaşlar bakımından kendilerince veya bağlı oldukları meslek kuruluşunca tespit edilecek rayiç bedellerini dikkate alarak fatura düzenlemek ve her türlü vergisel yükümlülüklerini yerine getirmek suretiyle kayıt ve beyanlarına intikal ettirebileceklerdir.

Gayrisafı kar oranının cari yıl kayıtlarına göre tespit edilemediği durumlarda mükelleflerin bağlı olduğu meslek odalarının belirleyeceği oranlar esas alınacaktır.

Bu şekilde hesaplanıp ödenmesi gereken katma değer vergisinin ilk taksitinin beyanname verme süresi içinde, izleyen taksitlerinin ise beyanname verme süresini takip eden ikinci ve dördüncü aylarda olmak üzere üç eşit taksitte ödenmesi gerekmektedir.

Kayıtlarda yer aldığı halde işletmede bulunmayan kasa mevcudu ve ortaklardan alacakların durumu

Mükellefler 31/12/2020 tarihi itibarıyla düzenledikleri bilançolarında görülmekle birlikte işletmelerinde bulunmayan kasa mevcutları ve işletmenin esas faaliyet konusu dışındaki işlemleri dolayısıyla (ödünç verme ve benzer nedenlerle ortaya çıkan) ortaklarından alacaklı bulunduğu tutarlar ile ortaklara borçlu bulunduğu tutarlar arasındaki net alacak tutarları ile bunlarla ilgili diğer hesaplarda yer alan işlemlerini 31/08/2021 tarihine kadar (bu tarih dahil) vergi dairelerine beyan etmek suretiyle kayıtlarını düzeltebileceklerdir.

Belirtilen tutarlar üzerinden %5 oranında hesaplanan vergi, beyanname verme süresi içinde ödenecektir. (Komisyonda bu oranın %3’e indirildiği bilgisi mevcuttur)

Bu kapsamda ödenen vergiler, gelir veya kurumlar vergisinden mahsup edilmeyecek kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider olarak kabul edilemeyecektir.

Bu şekilde beyan edilen tutarlar nedeniyle ilave bir tarhiyat yapılmayacaktır. Bu kapsamda beyanda bulunan kurumlar vergisi mükelleflerinin bu beyanları nedeniyle 2021 yılı geçici vergi beyannamelerinde düzeltme yapmaları gerektiği durumlarda düzeltme işlemlerinin de aynı süre içerisinde yapılması gerekmektedir. Düzeltme işlemleri nedeniyle herhangi bir ceza önerilmeyecek, faiz tahakkuk ettirilmeyecektir.

Bu Kanun hükümlerine göre hesaplanan tutarlar peşin veya taksitler hâlinde ödenebilecektir

Tahakkuk eden vergilerin tamamının ilk taksit ödeme süresi içerisinde peşin olarak ödenmesi halinde bu vergiler üzerinden katsayı hesaplanmayacak ayrıca %10 indirim yapılacaktır. İlaveten;

Kanunun 4’üncü maddesine göre fer’i alacaklar yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutar ile birlikte hesaplanan gecikme faizi dâhil) %90’mın tahsilinden vazgeçilecektir.

– Kanun’un 1’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile (g) bendinin (1) numaralı alt bendi kapsamında olan ve bu Kanun’a göre yapılandırılan idari para cezalarından %25 indirim yapılacaktır.

– Yapılandırma sonucu ödenecek alacağın sadece fer’i alacaktan ibaret olması halinde fer’i alacak yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutardan (Kanun’un 7’nci maddesinin dördüncü fıkrası kapsamındaki alacaklar hariç) %50 indirim yapılacaktır.

Hesaplanan tutarların tamamının ilk iki taksit ödeme süresi içinde ödenmesi hâlinde katsayı uygulanmayacaktır. İlaveten;

– Fer’i alacaklar yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarlar (Kanun’un 4’üncü maddesine göre fer’i alacaklar yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutar ile birlikte hesaplanan gecikme faizi dâhil) üzerinden %50 daha indirim yapılır.

– Kanun’un 1’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile (g) bendinin (1) numaralı alt bendi kapsamında olan ve bu Kanun’a göre yapılandırılan idari para cezalarından %12,5 oranında indirim yapılacaktır.

– Yapılandırma sonucu ödenecek alacağın sadece fer’i alacaktan ibaret olması hâlinde fer’i alacak yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutardan (bu Kanunun 7 nci maddesinin dördüncü fıkrası kapsamındaki alacaklar hariç) %25 indirim yapılacaktır.

Hesaplanan tutarların taksitle ödenmek istenmesi hâlinde, ilgili maddelerde yer alan hükümler saklı kalmak şartıyla altı, dokuz, on iki veya on sekiz eşit taksitler halinde tercihte bulunmak mümkün olacaktır.

Taksitli ödemelerde ödenecek tutar;

– 6 taksit seçiminde 1,09

– 9 taksit seçiminde 1,135

– 12 taksit seçiminde 1,18

– 18 taksit seçiminde 1,27

(katsayısı) ile çarpılacak ve bulunan tutar taksit sayısına bölünmek suretiyle dönemlik taksit tutarı hesaplanacaktır.

Başvuruda bulunan borçluların ilk başta tercih ettikleri taksit süresinden daha kısa sürede ödeme yapmak istemeleri hâlinde ödenecek tutar ilgili yeni taksit sayısına isabet eden katsayıya düzeltilir.

Teklifin tam metni ektedir.

KANUN TEKLİFİ…

 

Share: